De aanslag op generaal Haig

Bergen : 25 Juni 1979

Wanneer Pierre Carette op 20 juli 1979 schrijft dat de "anti-imperialistische gewapende strijd hier en nu bestaat", heeft België net een ophefmakende aanslag achter de rug. Op 25 juni, omstreeks 8u30, is de Amerikaanse generaal Haig op weg van zijn residentie in Château Gendebien te Bergen naar zijn kantoor bij de Shape in Casteau. Tegenover de cementfabriek van Obourg explodeert een bom vlakbij zijn auto. Ze wordt met afstandsbediening tot ontploffing gebracht. De auto van de generaal wordt slechts licht beschadigd en hij zelf is ongedeerd. Wel raken twee agenten licht gewond in de erg gehavende wagen van de veiligheidsdienst. De aanslag heeft plaats vier dagen voor Haig afscheid neemt als geallieerd Navo-opperbevelhebber in Europa. Hij wordt drie dagen later opgeëist door de 'Brigade Julien Lahaut', een tot dusver onbekende groepering.

De verwijzing naar de vermoorde leider van de Belgische communistische partij, doet de pers voor het eerst openlijk spreken van een terrorisme van binnenlandse oorsprong. De opeising wordt toegeschreven aan Marc De Laever, die kort daarop de wijk neemt naar Parijs, waar hij onderduikt aan de Boulevard Magneta. Sindsdien zoekt het parket van Bergen De Laever 'onverpoosd' in verband met de aanslag op Haig. Pierre Carette versierde zijn kamer lang met een levensgrote foto van de aanslag, maar in tegenstelling tot De Laever, wordt hij niet verdacht. Hij wordt niet eens aan de tand gevoeld.

Het commando Andreas Baader

Op 5 juli 1979 eist het RAF-commando 'Andreas Baader' op zijn beurt de verantwoordelijkheid voor de aanslag op. De daders van deze aanslag zijn Susanne Albrecht, Werner Lotze en Rolf Clemens Wagner van het Rote Armee Fraktion. Het commando geeft een aantal concrete details om de opeising kracht bij te zetten. Het zegt dat "het een tunnel van ongeveer 1m80 heeft gegraven onder het wegdek ter hoogte van een brug, op de route tussen de residentie van Haig en het hoofdkwartier van de Shape". En voegt eraan toe: "We hebben een lading van bijna 20 kg TNT 40 cm onder het wegdek geplaatst en een draad van 200m gelegd. De ontsteking moest geschieden op het ogenblik dat de voordeur van Haigs Mercedes zich boven de lading zou bevinden. We hadden uitgerekend dat de wagen met een snelheid van 2 meter per tiende van een seconde zou rijden. Onze vergissing was te denken dat we zo'n snelrijdende wagen zouden kunnen opblazen door de ontsteking met de hand te verrichten." Dit RAF-communiqué, met een foto van de aanslag, wordt door Pierre Carette gedrukt en verspreid.

Meer » Gladio

De voorbereidingen

Pierre Carette duikt onder

In januari 1984 beginnen leden van de Cellules Communistes Combattantes onder valse namen enkele appartementen te huren, onder meer in Brussel. Pierre Carette en zijn medestanders duiken onder. Sommige onder hen onderhouden al sinds het einde van de jaren '70 contacten met extreem-linkse groeperingen in Duitsland, Rote Armee Fraktion, en in Frankrijk, Action Directe.

De diefstal van dynamiet : 2 Juni 1984

In de nacht van 2 op 3 juni wordt 816 kilo springstof gestolen in de steengroeve van Scoufflény, nabij Ecaussines. De steengroeve wordt niet meer geëxploiteerd. Maar er ligt nog wel een grote hoeveelheid springstof, zowel nitraat als dynamiet. In de tweede helft van mei hadden onbekenden al tweemaal vergeefs gepoogd in de steengroeve in te breken. Maar het is een hele klus. De bunker is omringd met een betonnen muur van 3 meter hoog en daarboven staat nog prikkeldraad. In het midden van de bunker ligt het springstofdepot, dat beschermd wordt door 8 mm dikke platen van staal en beton. Om de bunker te bereiken moeten achtereenvolgens drie poorten, twee getraliede deuren en een met stalen platen gepantserde deur gepasseerd worden. Alle sloten worden beschermd door met geheime codes uitgeruste veiligheidssystemen.

Hoe zijn de daders te werk gegaan? Volgens de politie werd de diefstal gepleegd door een commando van 3 à 5 man, die de beschikking hadden over een jeep of een vrachtwagen. De eerste hindernis, de omheining, hebben de daders zonder al te veel problemen genomen. Daarop hebben ze de eerste twee bunkerdeuren met drilboren en elektrische zagen opengebroken. In de derde deur werd een gat van 40 bij 70 cm gesneden. Vervolgens hebben ze 32 kisten met elk 25 kg dynamiet buitengesleurd. De daders gingen daarbij oordeelkundig te werk, want zij namen bijvoorbeeld wel dynamiet, maar geen nitraat mee. Volgens de CCC werd de inbreuk door een 'gemengde groep' gepleegd. "Via discussie met buitenlandse groepen hebben we een minimum aan samenwerking op logistiek gebied bewerkstelligd."

Zie hier het voorbeeld dat alle auteurs van politieromans verwachten: "in juni 1984 hebben internationale revolutionaire de bunker van de steengroeve in Ecaussinnes aangevallen", aldus de CCC. En ze verduidelijken: "Al de springstof die we gebruikten tijdens de eerste anti-imperialistische campagne was afkomstig van de diefstal." Twee maanden na de inbraak wordt 23 kilogram van de gestolen springstof teruggevonden in een bomauto voor de kantoren van de Westeuropese Unie in Parijs. Aanvankelijk wordt aan de diefstal in Ecaussinnes weinig ruchtbaarheid gegeven. Wel meldt Le Soir op 15 september 1984 dat de justitie de daders in de kringen van RAF-sympathisanten zoekt. Volgens de krant zou de politie de daders schaduwen en zou hun arrestatie op til zijn. Zover zal het evenwel niet komen. Zeventien dagen later ontploft de eerste CCC-bom.

Eerste Anti-imperialistische campagne

2 Oktober 1984

Op 2 oktober 1984 in de vroege morgen ontploft bij de firma Litton aan de Goede Herderstraat 59 in Evere de eerste CCC-bom. De bom is slecht geplaatst, de schokgolf gaat vooral in de richting van de straat, zodat aan de overkant enkele ruiten sneuvelen. Pech voor de CCC, die pochen dat ze "de activiteiten van deze trust hopelijk voor lange tijd hebben verlamd". Volgens de CCC bekleedt Litton een sleutelfunctie bij de productie van het besturingssysteem van de kruisraketten, die de NAVO in ons land wil installeren. De CCC weten met grote stelligheid dat Litton in juni 1984 bij de Amerikaanse marine twee contracten lospeuterde voor 14.3 en 97.6 miljoen dollar.

De CCC noemen zich in hun eerste communiqué 'communistisch', wat nog niets zegt over de politiek die ze voeren, ook al harken de CCC lukraak een heleboel citaten van Marx, Engels en Lenin in hun persmededeling bij elkaar. Ze eisen de aanslag op uit protest tegen de "toenemende tendens naar een imperialistische oorlog". Het communiqué, dat het embleem van een vijfpuntige rode ster draagt, eindigt met 'alle macht aan de arbeiders', niet toevallig de oorspronkelijke naam van de marxistisch-leninistische Partij van de Abreid. Dezelfde dag sturen de CCC nog een tweede tekst de wereld in, waarin ze enkele praktische wenken geven voor het geval mensen met hun aanslagen geconfronteerd worden, want "België heeft tot nu toe te weinig kennis gemaakt met de gewapende strijd voor het communisme". Zo raden ze onder andere aan hun instructies stipt op te volgen, niet met de politie samen te werken en gebouwen zo snel mogelijk te ontruimen.

3 Oktober 1984

De CCC slaan opnieuw toe. Ditmaal is de firma Man in Dilbeek het doelwit. Vijf snelkookpannen zijn onder vrachtwagens geplaatst en de parking is besprenkeld met zowat 150 liter brandstof. Tevens zijn de uitlaten van de vrachtwagens volgestopt met ontvlambaar materiaal. De vuurzee, waarvan de CCC droomden, komt er niet. Amper een viertal vrachtwagens wordt beschadigd. Volgens kolonel Dumont van de ontmijningsdienst van het leger is het ontstekingsmechanisme beslist niet het werk van een amateur.

"Het werd echter verkeerd gebruikt", aldus Dumont. Opnieuw gaapt een kloof tussen dit magere resultaat en de strijdlustige taal van de CCC. 'De revolutionairen hebben de plicht de activiteiten van Man lam te leggen', aldus de CCC. En ze vervolgen: "Wij willen aantonen dat het mogelijk is de oorlogsplannen te verijdelen." Voorts beschouwen ze hun aanslagen als een voortzetting van de strijd, die met de aanslag op Haig in juni 1979 begon.

8 Oktober 1984

De ondermening Honeywell aan de H. Matisselaan te Evere voelt zich in die oktoberdagen rechtstreeks bedreigd. Ze levert elektronicamateriaal voor het besturingssysteem van de kruisraketten en bevindt zich op een boogscheut van het NAVO-hoofdkwartier. De directie besluit uit voorzorg het computerpark naar een veiligere vleugel te verplaatsen. Terecht. Op 8 oktober laten de CCC een zware bom exploderen. Een bewaker ziet een dader wegvluchten, maar zijn hond erop afsturen, neen, daar voelt hij niks voor want 'die zou toch maar de konijnen achternazitten'.

De CCC hebben ook het geluk dat de splinternieuwe camera's en het gesloten TV-circuit het nog niet doen. Later verklaren de CCC dat ze op deze nieuwe situatie voorbereid waren: 'Enkele dagen voor de aanslag gingen een aantal kameraden Honeywell opnieuw verkennen om er zeker van te zijn dat de situatie nog dezelfde was als in juni. Tot hun verbazing bespeurden ze spionagecamera's op de plaats waar we van plan waren de bom te deponeren. Maar geen nood. Wij naar de winkel om 'cagoulles', jassen, overjassen en schoenen te kopen. Aldus vermomd zijn de kameraden het gezichtsveld van de camera's tegemoet getreden, terwijl anderen de bewakers in de gaten hielden ...'

15 Oktober 1984

Op 15 oktober, kort na middernacht, gooien de CCC een bom door de ruit van het Paul Hymanscentrum aan de Napelstraat 39 te Elsene. Daar is het onderzoeksinstituut van de PVV en de PRL ondergebracht. De explosie beschadigt de benedenverdieping behoorlijk, het interieur en de dossiers worden vernield en een deel van de muur wordt uit de voorgevel geblazen. Boven wonen de conciërge en haar twee dochters. Er vallen geen gewonden. Een getuige ziet de dader wegvluchten in een Fiat Ritmo. Twee dagen later, op woensdag 17 oktober, is het secretariaat van de CVP in Gent aan de beurt. Ook deze explosie veroorzaakt enorme materiële schade, het drie etages hoge gebouw moet worden gesloopt omdat het instortingsgevaar te groot is.

De CCC leggen uit dat ze de twee regeringspartijen hebben aangevallen omdat ze 'direct bij de oorlogsvoorbereiding zijn betrokken'. Ze dragen de twee aanslagen op aan de spoorwegarbeiders van Charleroi vanwege hun pioniersrol in de septemberstakingen van 1983. Dit neemt nochtans niet weg dat Carette en co in hun politieke loopbaan amper een fabriekspoort hebben gezien, laat staan zich werkelijk in een staking hebben geëngageerd. De partij die dit precies wel doet, de PVDA, wordt voor het eerst zonder enige toelichting bestempeld als 'lakei van de burgerij'. Na de aanslag op het CVP-secretariaat wordt de toon van de regering grimmiger. 's Avonds houdt premier Martens een televisietoespraak die eindigt met een onverbloemde waarschuwing: 'De regering wil paal en perk stellen aan iedere vorm van geweld, die het vreedzaam en democratisch samenleven van de burger in het gedrang brengt.'

26 November 1984

Ondanks de druk van de Atlantische bondgenoten lijkt de massale vredesbeweging alsnog de bovenhand te halen, want op 26 november bevestigt het CVP-partijbureau dat de Belgische regering niet definitief moet beslissen over de plaatsing van de kruisraketten, zolang er uitzicht is op een gunstige afloop van de ontwapeningsgesprekken in Genève. Dit zogeheten 'geactualiseerde' CVP-standpunt veroorzaakt politieke schokgolven in de Wetstraat. Dezelfde dag slaan de CCC weer toe. Ditmaal blazen ze twee telecommunicatiemasten op, nabij de vliegbasis van Bierset. Dat is de thuishaven van Mirage jachtbommenwerpers die onder het directe commando van de NAVO staan. Een van de masten werd niet meer gebruikt en de andere diende nog slechts voor de burgerluchtvaart. Vandaar dat het communicatiecentrum niet bewaakt was.

De CCC zijn zich ten volle bewust van het provocatorische karakter van hun aanslagen die de zogenaamde gebrekkige beveiliging van de NAVO-doelwitten blootleggen. Is dat niet een van de voorwendsels voor haviken als generaal Close om aan te dringen op het introduceren van een speciale 'crisiswetgeving'? In hun opeisingsbrief schrijven de CCC: 'De NAVO kan niet lijdzaam toezien hoe haar bevoorradingsroutes, officieren, onderzoekscentra en militaire structuren bedreigd worden in een land dat haar hoofdkwartier herbergt.' Ze hekelen het 'pluralistische', 'democratische' en 'massale' karakter van de vredesbeweging. Ze verwijten de leiders 'bedriegers te zijn, apostelen van de politieke capitulatie'. 'Men kan moeilijk tegen de oorlog vechten', aldus de CCC, 'indien men er zich niet op toelegt om hen die om hem concreet organiseren en programmeren, uit te schakelen.'

12 December 1984

Het is 12 december tussen 5u20 en 6u05 's morgens wanneer de CCC aanslagen plegen op NAVO-pijpleidingen in Ittre, Glons, Ensival, Gastuche en Gages. Telkens worden de kraankamers van de leidingen opgeblazen, wat op de meeste plaatsen gepaard gaat met spectaculaire vuurzeeën. Volgens kolonel Decavel en luitenant-kolonel Engels zijn de daders zeer professioneel te werk gegaan en beschikten ze over verrassend nauwkeurige informatie. Dit blijkt uit het feit dat de CCC erin slaagden verschillende hoofdlijnen tegelijk uit te schakelen, in Ittre werd de pijplijn die van de Franse haven Le Havre over België naar Aken loopt vernield en in Ensival de pijplijn die Antwerpen met de Bondsrepubliek verbindt.

De aanslagen stellen het pijpleidingennet, dat instaat voor de oliebevoorrading van de NAVO-legers, drie dagen buiten werking. Vermoedelijk gebruikten de CCC bommen met een tijdsmechanisme. Terwijl de pers zich verbaast over het planmatige en professionele optreden, blijven de CCC opvallend bescheiden. 'Wij hebben de adressen van de pompstations achterhaald in het telefoonboek en na lange wandelingen onder de blakende juli-zon zijn wij bij de kraankamers terecht gekomen', beweren ze. Waarom deze gecompliceerde uitleg, hoewel bekend is dat VOX, het blad van het ministerie van Landsverdediging op 18 maart 1982 uitvoerig berichtte over de pijpleidingen en de Duitse politie op 2 juli 1984 in een conspiratieve woning in Frankfurt plannen van het NAVO-pijleidingennet aantrof.

Walter De Bock stelde in dat verband aan kolonel Decavel en luitenant-kolonel Engels de vraag of de CCC geen geheim NAVO-plan ten uitvoer brachten dat de vernietiging van het pijplijnennet inhoudt in geval van een bezetting door legers van het Warschaupact. De Bock: "Op die vraag werd door de officieren slechts na enig aarzelen met 'neen' geantwoord." In hun opeisingsbrief verwijzen de CCC naar de strijd tegen de NAVO die gevoerd wordt door andere Europese terreurgroepen. "Heden ten dage verenigt en stimuleert de 'oorlog tegen de NAVO' de revolutionaire beweging in de verschillende centra. Van Portugal tot West-Duitsland, van Ierland tot Italië, van Griekenland tot Spanje, ... steekt er een wind op van strijd en hoop ...".

15 Januari 1985

Het uur van de waarheid is aangebroken. Op 14 en 15 januari 1985 zijn premier Martens en minister Tindemans op bezoek bij Ronald Reagan. Aan de vooravond neemt CVP-voorzitter Swaelen geen blad voor de mond. Hij bevestigt dat 'het standpunt van zijn partij duidelijk is, de regering kan in maart niet besluiten tot de onmiddellijke plaatsing van de raketten'. Uitgerekend op 15 januari 's morgens brengen de CCC een bomauto tot ontploffing voor het gebouw van de Shape aan de Leuvense Steenweg 13 in Sint-Stevens-Woluwe. De daders gaan daarbij koelbloedig te werk, vlak voor de ontploffing leiden ze de aandacht van twee MP's af en terwijl de militairen naar de achterkant van het gebouw lopen, parkeert een onbekende de bomauto voor de inkomhal. Hij springt er uit en rent naar een gereedstaande vluchtauto.

Bijna onmiddellijk daarop ontploft de bomwagen. De politie vermoedt dat de springstof vanuit de tweede wagen telegeleid tot ontploffing is gebracht. De inkomhal en de uit glas en aluminium bestaande voorgevel worden zwaar toegetakeld. De CCC dragen de aanslag op aan de RAF-gevangenen, die in volle hongerstaking zijn om het statuut van politiek gevangene af te dwingen. Ze leggen uit dat met deze 'offensieve' aanslag een einde is gekomen aan hun eerste anti-imperialistische campagne. Met zoveel omhaal van woorden maken de CCC een voorlopig bilan op van wat zij met Oriachs termen bestempelen als de eerste etappe van de 'gewapende propaganda'. Wat voor resultaten hebben ze naar eigen zeggen zoal behaald? 'Vandaag hebben de arbeiders tenminste het burgerlijk parlement door', aldus de CCC.

"Ze zien Martens en Tindemans naar Washington snellen om er de bevelen in ontvangst te nemen." Ze constateren zelfvoldaan: 'Alle politieke doeleinden die we voor ogen hebben gehad, zijn bereikt.' In hun opeisingsbrief halen de CCC het volgend citaat van Lenin aan: 'Het idee dat een revolutie alleen door revolutionairen gemaakt kan worden, is de grootste en gevaarlijkste vergissing die communisten kunnen begaan. Een voorhoede neemt haar taak slechts serieus op, als zij er in slaagt een breuk met de massa's te voorkomen en als ze werkelijk in staat is de massa een stap vooruit te brengen.' Begrijpen de CCC wel wat ze schrijven of putten ze zomaar uit het grote citatenboek? In ieder geval is het een levensgroot raadsel hoe ze hun praktijk kunnen rijmen met Lenins woorden.

Karl Marx-campagne

De aanslag op het VBO-gebouw : 1 Mei 1985

De eerste mei 1985, de dag van de arbeid, is veertien minuten oud, als een bestelwagen Toyota langzaam de verlaten Brusselse Stuiverstraat, achter het Brusselse Centraal Station, oprijdt. De auto wordt geparkeerd op enkele stappen van het hoofdkwartier van het Verbond van Belgische Ondernemingen. Twee jonge mannen stappen uit, strooien pamfletten rond de auto en gaan er vervolgens vliegensvlug vandoor in een gereedstaande rode Lada. Een bewaker van een van de naburige EG-kantoorgebouwen belt onmiddellijk de gemeentepolitie, het nummer 906. Een minuut later belt een CCC-lid vanuit een telefooncel in Ganshoren de rijkswacht, het nummer 901, en kondigt aan dat in de Stuiverstraat een bomauto staat die binnen de vijftien minuten zal ontploffen. Hij dringt aan op een onmiddellijke ontruiming van de buurt. De rijkswacht stuurt een ploeg naar Ganshoren om het CCC-lid in te rekenen, maar de onbekende is al verdwenen.

Dag en nacht doorkruisen drie anti-banditismeploegen, ABT-ploegen, in hun snelle Ford Taunus de hoofdstad. Het ligt voor de hand dat de rijkswacht zo'n ABT-ploeg, die in de stad blindelings de weg vindt, naar de Stuiverstraat stuurt. Maar dat gebeurt niet. De rijkswacht laat integendeel een rijkswachtploeg van Anderlecht uitrukken, die zich naar ... de Ravensteinstraat begeeft en er niets verdacht bemerkt. Intussen verzuimt de rijkswacht de gemeentepolitie en de brandweer van de telefonische CCC-waarschuwing op de hoogte te brengen. Om 0u16 bellen de bewakers van het EG-gebouw opnieuw de gemeentepolitie en wijzen erop dat er al rook uit de geparkeerde bestelwagen komt. Daarop wordt de brandweer gewaarschuwd. Gemeentepolitie en brandweer zijn vijf minuten later ter plaatse.

Vijf brandweermannen beginnen te blussen. Plotseling bemerkt een van hen in de duisternis de CCC-pamfletten met de tweetalige tekst: 'Gevaar, gepiègeerde wagen. Verwittig u collega's en vlucht snel op straat, zo ver mogelijk! Raak vooral de wagen niet aan.' Hij slaat onmiddellijk alarm. Te laat. Op dat ogenblik davert de ontploffing over de Stuiverstraat. De vlammen laaien op tot aan het dak van het VBO-gebouw. Een brandweerman, Marcel Bergen, 39 jaar, overlijdt vrijwel ogenblikkelijk, een tweede, Jacques Van Marc, 30 jaar, enkele uren later. Twee andere brandweermannen raken ernstig gekwetst. De bestelwagen Toyota blijkt op 10 mei 1984 in Luik door een gangster te zijn gestolen. Voor hun actie maakten de CCC-daders voor het eerst gebruik van een autobom, wat getuigt van een niet geringe technische kundigheid.

De bom zou hebben bestaan uit een drietal gasflessen van 80 kilo, omringd met explosieven en gekoppeld aan een molotow-cocktail. De Brusselse brandweer bekritiseert de rijkswacht die haar niet heeft gewaarschuwd voor het explosiegevaar. Ook de CCC zijn op de rijkswacht gebeten. Een paar uur na de aanslag verspreiden ze een communiqué waarin ze de dood van de twee brandweermannen betreuren en de rijkswacht ervoor verantwoordelijk stellen. Om wraak te nemen plegen ze op 6 mei een aanslag op een kantoor van de rijkswacht in Sint-Pieters-Woluwe, waarin de directie logistiek en financiën is gevestigd. De explosieven zijn in de vensterbank van de benedenverdieping gezet.

Twee computers worden ernstig beschadigd. De aanslag was lang tevoren secuur voorbereid, want de foto van het geviseerde doelwit in het CCC-opeisingscommuniqué dateert van een paar maand terug. In het communiqué, dat onder de deur van het RTBF-gebouw in Namen wordt geschoven, onderstrepen de CCC dat 'de rijkswacht heeft nagelaten de omgeving te ontruimen, ondanks onze telefonische waarschuwing! Wij hebben te veel op de rijkswacht vetrouwd', besluiten de CCC. Met de VBO-aanslag geven ze het startsein voor een tweede campagne, die ditmaal is gericht tegen de werkgevers en de 'revisionisten'. De CCC waren van plan op 1 mei enkele spectaculaire acties uit te voeren , zogezegd om de massa te mobiliseren. Zo droomden ze ervan de toegangen tot de perrons in het Brusselse Zuidstation af te sluiten met gewapende aanhangers en de daar aanwezige treinreizigers kort toe te spreken. Ten gevolge van het 1 mei-fiasco moeten ze die plannen evenwel laten varen.

8 Oktober 1985

De Bende van Nijvel heeft na haar dubbele aanslag in Eigenbrakel en Overijse een ware angstpsychose veroorzaakt en de CCC vinden het geraden daar nog een schepje bovenop te doen. In de nacht van 8 oktober 1985 rijdt een bestelwagen stiekem het terrein van Sibelgaz in Laken op, goed verscholen achter een firma-auto teneinde zonder magneetkaart binnen te raken. Het is 1u27. De bestelwagen wordt geplaatst onder een loopbrug tussen de twee hoofdgebouwen. Dat is de plaats waar een ontploffing de meeste schade kan aanrichten. Een man springt uit de wagen, strooit pamfletten rond en raadt twee verontruste arbeiders aan zich uit de voeten te maken. Een op de wagen gemonteerde luidspreker waarschuwt twintig minuten lang dat de wagen zal ontploffen. Dan weerklinken fanfaremuziek en De Internationale en explodeert de wagen.

De CCC zijn er weer. Ze passen hetzelfde procedé toe als op 1 mei, een aantal gasflessen omringd door een gordel van dynamiet. Qua materiële schade is dit zonder twijfel de meest succesvolle CCC-aanslag tot dusver. Zowat 400 ruiten sneuvelen en een deel van het gebouw ligt in puin. Het is het begin van wat de CCC hun 'Karl Marx-campagne' noemen. In de opeisingsbrief vallen ze haast in Rexistische stijl tegen 'de politieke partijen' uit. 'De wereld van de arbeid vergeet nimmer hoe dikwijls de zogenaamde 'partijen' al verraad hebben gepleegd', aldus de CCC. En verder: 'Van SP tot PK, van de jonge generatie van de PVDA tot de feodalen van de Groene partijen, het zijn allemaal historische verraders.' Ze eindigen met de oproep: 'Boycot de verkiezingen, stem blanco of ongeldig.'

12 Oktober 1985

In de vroege morgen van 12 oktober volgt een dubbele aanslag in Charleroi. Een vrijend koppel ziet twee jongelui de ruiten inslaan in het gebouw van Fabrimetal en het daarnaast gelegen belastingkantoor. Ze plaatsen een diplomatenkoffertje in de respectievelijke lokalen. Waarschijnlijk door middel van een afstandsmechanisme worden de twee koffertjes precies gelijktijdig tot ontploffing gebracht. Het gelijkvloers van de gebouwen loopt ernstige schade op.

Na de KP en de PVDA moet nu het volgende symbool het ontgelden. De aankoop van het gesloten Valfil-bedrijf door de Chinese Volksrepubliek is voor de CCC de aanleiding om uit te roepen dat 'Valfil weldra net zo overbodig zal zijn voor de Chinese kapitalisten als voor onze kapitalisten'. 'De superuitbuiting van de Chinese arbeiders die maar een hongerloon krijgen geeft hen echter nog even respijt', weten de CCC. De aanslag vindt plaats daags voor de algemene verkiezingen. Minister Nothomb roept onmiddellijk een 'crisiscomité' bijeen en vordert alle beschikbare rijkswachters en politieagenten op.

Meer » Eigenbrakel | Overijse | Rijkswacht

Pierre Akkerman-campagne

19 Oktober 1985

De CCC schrijven: "De campagne Pierre Akkerman is gericht tegen de komende anti-rakettendemonstratie waarvan de kleinburgerlijke pacifisten naar gewoonte een folkloristische manifestatie van steriele gebeden en liederen willen maken." Op 19 oktober ontploft in Namen een geïmproviseerde bom voor 'Infosermi', een informatiedienst van het Belgische leger. De schade is gering. De volgende nacht gooien onbekenden een molotow-cocktail naar de wagen van Pierre Galand, de voorzitter van de CNAPD, de Franstalige tegenhanger van VAKA.

Die dag, 20 oktober, betogen zo'n 150.000 mensen in Brussel. Er is een opvallende vertegenwoordiging van de Christelijke Vakbeweging die de oproep van de ACW-leiding om thuis te blijven aan haar laars lapt. Een handjevol leden en sympathisanten van Ligne Rouge verspreidt onder het waakzame oog van rijkswacht in burger pamfletten met de CCC-boodschap: "Honderden militanten geven de strijd op ... maar enkelen haken niet af. Ze zoeken nieuwe vormen van strijd en trachten te overwinnen."

3 November 1985

Vanaf vier november begint een golf van terreur zonder weerga over België te spoelen. Die terreur is buitengewoon goed getimed want de formatiebesprekingen op het Kasteel van Stuyvenberg zijn in een beslissende fase gekomen. Die destablisatiepolitiek zal, en dat weten de CCC maar al te goed, anti-democratische gevolgen hebben. In de nacht van zondag 3 op maandag 4 november omstreeks 2u25 plaats een CCC-lid een bestelwagen Renault Espace voor het gebouw van de Bank Brussel Lambert in Etterbeek. Daarna rent hij naar een verderop gereedstaande vluchtauto.

Precies op dat ogenblik komt een bewaker van Securitas aan. De CCC'er schiet onmiddellijk zijn mitrailleur met 24 kogels op de wagen van de bewaker leeg. De auto wordt vrijwel doorzeefd maar als bij wonder raakt de man slechts licht gewond. Zoals bij de aanslag op het kantoor van Sibelgaz is ook ditmaal in de bomauto een geluidsinstallatie geplaatst die voorbijgangers aanraadt zich uit de voeten te maken. En ook nu klinkt vlak voor de explosie uit de luidsprekers fanfaremuziek. Door de ontploffing worden brokstukken van de bomauto meer dan 200 meter ver geslingerd. Het is de eerste CCC-aanslag waarbij de daders vuurwapens hanteren. De 24 kogels bewijzen dat het CCC-geweld gevaarlijk escaleert!

4 November 1985

Omstreeks 11u, betreden 2 of 3 CCC'ers de baliehal van de Generale Bank in Charleroi waar op dat moment enige tientallen klanten aanwezig zijn. Ze laten vanaf een hoger gelegen galerij pamfletten naar beneden dwarrelen, met de tekst: "Opgelet dit is een revolutionaire actie van de CCC tegen de Generale Maatschappij. Ontruim voor u eigen veiligheid onmiddellijk het gebouw ... De ontploffing heeft plaats binnen dertig minuten."

Hierop wordt het hele bankgebouw en de omliggende straten ontruimd. De bom die in het koffertje in de hal verborgen is, ontploft om 11u21. De voorgevel van het pand wordt weggeblazen. Pierre Carette slaat rustig vanuit het publiek de ontploffing gade. Hij wordt gefilmd door de gemeentepolitie van Charleroi, die er zich nadien over beklaagt dat de AGG de foto van Carette weigert te verspreiden. Het is de eerste keer dat de CCC toeslaan op klaarlichte dag, wat bewijst dat ze hoe langer hoe minder vrees hebben voor de politie. Naar verluidt maakten de CCC in de Generale Bank gebruik van een 'tijdbom', die na een half uur automatisch explodeerde, terwijl ze bij vorige gelegenheden vaak naar bommen met afstandsbediening grepen, zodat zij zelf het moment van de explosie konden uitstellen als er gevaar voor slachtoffers dreigde.

Al bij al blijken de CCC zich steeds minder te bekommeren om de vraag of er doden zullen vallen. In de namiddag onderbreekt formateur Martens het formatieberaad voor spoedoverleg met Gol, Nothomb, rijkswachtbaas Bernaert, procureur Poelman en terrorisme-substituut Vandoren. De regering beseft dat de bevolking het vertrouwen in rijkswacht en justitie stilaan verliest. "De bevolking vraagt zich af hoelang het terrorisme in ons land nog straffeloos met zijn misdaden door kan gaan", schrijft Het Volk. Na afloop van het spoedoverleg worden geen mededelingen gedaan. Wel raakt bekend dat de PVV eist dat de volgende regering de rijkswacht voldoende middelen geeft. Daarnaast pleit de liberale partij voor een nieuwe 'superpolitie'.

5 November 1985

Dit alles kan de CCC niet afbrengen van hun plannen. Na middernacht, op 5 november, laten ze een bom ontploffen voor de deur van de Manufactures Hannover Bank in het hartje van Charleroi. In een straal van 50 meter vliegen alle ruiten aan diggelen. Hoewel Charleroi na de aanslag van de vorige dag in een soort staat van beleg verkeert, hebben de daders de kans gezien om door de mazen van het net te glippen.

In de loop van de dag regent het loze bommeldingen. De spanning en zenuwachtigheid stijgen zienderogen. Om 14u30 stappen twee jongelui de Kredietbank binnen aan het Monseigneur Ladeuzeplein in Leuven. De ene ketent een bankkoffertje aan een trapleuning en de andere verspreidt de pamfletten met de welbekende waarschuwing. De bank, waarin ruim 300 personeelsleden en zo'n 20 klanten aanwezig zijn, kan tijdig ontruimd worden. Om 15u00 is het muisstil op het plein. Enkel de beiaard van de universiteitsbibliotheek laat zijn monotoom deuntje weerklinken.

Drie minuten later volgt een enorme knal. Ruiten vallen als in een vertraagde film naar beneden en wolken stof walmen naar buiten. De videocamera's in de Kredietbank functioneren niet goed, de daders werden wel gefilmd, maar op de videoband staan slechts zeer vage beelden. Eens te meer worden de politiediensten in hun hemd gezet. De regering moet iets ondernemen om haar tanend prestige op te kalefateren. Ze roept de bevolking op te helpen bij de opsporing van de schuldigen door waakzaam te blijven en de politiediensten in te lichten over verdachte personen en zaken. Anders gezegd, een algemene oproep tot verklikking. De hallucinante week is echter nog niet voorbij.

21 November 1985

Bij het bezoek van Reagan lijkt Brussel wel een belegerde vesting. Zwaar gewapende para's, 850 rijkswachters, een paar honderd politieagenten en zowat 150 Amerikaanse veiligheidsagenten zorgen voor de veiligheid van de Amerikaanse president. Uitgerekend op het ogenblik dat Reagan zich op het NAVO-hoofdkwartier in Evere bevindt, slaan de CCC weer toe. Om 15u45 deponeert een CCC'er enkele tientallen pamfletten en een koffertje op de vierde verdieping van het kantoorgebouw aan de Van Beselarelaan in Watermaal-Bosvoorde, waar de Europese zetel van de Amerikaanse electronica-gigant Motorola is gevestigd. Een bediende ziet een CCC'er wegvluchten langs de nooduitgang en slaat alarm. 450 werknemers kunnen tijdig het gebouw verlaten voor de bom om 16u15 ontploft en grote schade in de computerzaal aanricht.

Motorola is een belangrijke leverancier van de NAVO in Evere. Hoewel de firma genoteerd stond als nummer twee op de lijst van mogelijke Amerikaanse doelwitten in ons land en hoewel de Amerikaanse ambassade tevoren de firma nog waarschuwde voor een aanslag, was er geen bewaking voorzien. In hun opeisingscommuniqué spenderen de CCC maar bitter weinig woorden aan wat zij nochtans het "meest barbaarse regime uit de wereldgeschiedenis" noemen, namelijk het Amerikaanse imperialisme. Wel schimpen ze weer vol welbehagen op de vredesbeweging.

Volgens de CCC is de "nederlaag van het kleinburgerlijke pacifisme nu wel duidelijk voor iedereen". Ze noemen de betoging van 150.000 man op 20 oktober een flop en zetten zichzelf in de bloemen: "Het lamlendig pacifisme dat zowel bij de verlichte nonnen als bij de PVDA vurige aanhangers telt, is nu niet meer de enige manier waarop tegen het burgerlijke militarisme wordt gevochten." Dat de CCC doorgaan met het plegen van aanslagen nu de bevolking na het bloedbad van Aalst, balanceert op de rand van de paniek, is op het eerste gezicht meer dan vreemd. Het wekt ontegensprekelijk de indruk dat men te maken heeft met een gecoördineerde campagne van het extreem-rechtse en 'uiterst linkse' terrorisme. Zoals het voorbeeld van Italië leert, verhoogt die combinatie de kansen op een deregulering van de democratie.

4 December 1985

Op 4 december, even voor elf uur, stapt een nette slanke man, ongeveer 25 jaar oud, de Bank of America in Antwerpen binnen. Niet ver van het goedbewaakte diamantcentrum. De jonge man, die witte handschoenen draagt, ketent een koffertje aan een radiator in de hal. Daarna legt hij een stapeltje CCC-pamfletten neer bij een receptioniste. De dame werkt eerst haar klant af, bekijkt de pamfletten en spoedt zich naar haar afdelingschef. Die loop op zijn beurt naar de directeur, die in vergadering zit op een andere verdieping. Hij vindt de directeur om 11u07 en de ontploffing is aangekondigd voor 11u30. De directeur belt niet de politie, maar stelt eerst alles in het werk om het eigen gebouw te ontruimen en de naburige verzekeringsmaatschappij Uranus te waarschuwen. Pas om 11u17 bereikt de politie het bericht dat een CCC-bom gaat ontploffen bij de Bank of America. Kort daarna komt de brandweer ter plaatste.

Ze weet echter niet dat het gebouw het doelwit vormt van een CCC-aanslag en brandweerlieden lopen argeloos naar binnen. Politiemannen slagen erin de brandweerlieden nog te verwittigen en ze sprinten weg. Twee minuten later ontploft de bom. Op het nippertje is een herhaling van het 1 mei-drama voorkomen. Zeven minuten na de explosie geeft de rijkswacht alarm. Antwerpen en omgeving worden afgezet, maar de vogel is gevlogen. De rijkswacht zoekt het dan maar in een andere richting. Om 12u30 staat de BOB voor de deur van H.V.D. die net zijn kinderen aan de school is gaan oppikken. H.V.D. is een gekend lid van de PVDA. Hij stond blijkbaar door de AGG geregistreerd als 'een potentiële terrorist'. H.V.D. moet onmiddellijk met de BOB mee. In de loop van de dag wordt hij weer op vrije voeten gesteld, want een oogopslag volstaat om door te hebben dat hij in de verste verte niet beantwoord aan de persoonsbeschrijving van de dader.

Met deze aanslag is een einde gekomen aan de Pierre Akkerman-campagne. De CCC laten de gelegenheid niet voorbijgaan om nu zelfs de meest radicale vleugel van de vredesbeweging te bespotten. Over de actievoerders die de vliegbasis van Florennes bezetten en om die reden een maand in voorhechtenis zaten, schrijven ze: "Om hun blazoen van middelmatigheid en verraad wat op te poetsen, gaven de pacifisten zich aan het burgerlijk gerecht over, door als schaapjes over de omheining van de legerbasis te klauteren en dan in de handen van de rijkswacht te vallen." Zelfgenoegzaam besluiten ze: "Wie was er toen Reagan kwam? De CCC! (...) Strijdvaardig, rechtop, de wapens in de hand! Wij willen niet te vroeg juichen maar we zijn toch op de goede weg."

Meer » Aalst | Bende Haemers

De laatste aanslag

6 December 1985

Twee dagen daarna slaan ze weer toe. In de nacht van Sinterklaas, klokslag vier uur, rinkelt de telefoon in het station van Oudenaarde. Een mannenstem zegt in het Frans: "Hier de CCC. Leg alle treinverkeer tussen Kortrijk en Oudenaarde onmiddellijk stil. Om vijf uur ontploft er een bom." Op het aangekondigde tijdstip vliegt in Wortegem-Petegem, twee meter naast de spoorlijn Kortrijk-Brussel, een betonnen kraankamer van de NAVO-pijplijn in de lucht. Tienduizenden liters brandstof spuiten uit de vernielde pijpleiding, maar er ontstaat geen brand. De politie kondigt onmiddellijk een algemeen rookverbod af en de rijkswacht laat via een provinciaal speralarm de streek afgrendelen.

Bijna gelijktijdig ontploft in Versailles een bom die geplaatst is tegen een raam van het 'Central European Operating Agency'. Het CEOA beheert de uitbating van de NAVO-pijpleidingen in West-Europa. De verantwoordelijkheid van beide aanslagen wordt opgeëist in een pamflet dat gevonden wordt in een gebouw aan de Brusselse Louizalaan en in een telefoontje aan de RTL-redactie. Aan dit pamflet is een geschiedenis verbonden, die aantoont dat de stoutmoedigheid van de CCC-leden waaghalzige trekken begint te vertonen. In de namiddag was de Louizalaan ten gevolge van een bomalarm in rep en roer. Er was een verdacht koffertje aangetroffen op de tramsporen. Het verkeer lag meer dan twee uur stil. Terwijl het in de Louizalaan wemelde van de politiemensen werd het CCC-pamflet gedeponeerd in een appartementsgebouw, waarvan een flat gehuurd werd door EG-commissaris Jacques Delors.

De Morgen : "Iemand belde RTL, gelegen op een boogscheut van het bewuste gebouw, en meldde dat een CCC-pamflet op het aangeduide adres te vinden was. Kort daarna volgde een tweede telefoontje met de boodschap dat de rijkswacht RTL voor was geweest, maar dat een tweede exemplaar vlakbij in de De Gaullelaan lag. RTL nam dit tweede gesprek op band op." De terreurbestrijders herkennen de stem van Carette. Hen wacht nog een verrassing. De opeisingsbrief is behalve door de CCC ook ondertekend door een groepering die zich 'een groep internationalistische communisten uit Frankrijk' noemt. De groepering pleegde op 15 juli 1983 een aanslag in Parijs tegen de vrachtwagens van het Franse leger. Met de actie wilde de groep protesteren tegen de gevangenschap van Oriach en de aanwezigheid van Franse troepen in Libanon.

De CCC en de Franse groepering eisen samen de verantwoordelijkheid op voor de aanslag in Versailles. Het is meteen het eerste wapenfeit van de CCC in het buitenland. In hun Sinterklaas-manifest zeggen de CCC dat met deze 'klinkende overwinning' een einde is gekomen aan de Pierre Akkerman-campagne. 'De politieke, ideologische en ongetwijfeld ook militaire eenheid' van de Europese terreurgroepen dringt zich volgens de CCC op omdat de vijand ook internationaal georganiseerd is. De CCC oefenen kritiek uit op de Europese terreurbewegingen. Ze zouden lijden aan 'subjectivisme in al zijn uitingen: idealisme, anarchisme, opportunisme en radicaal-reformisme'.

Een zwarte dag

De ordediensten reageren hoe langer hoe ongecontroleerder. Nog steeds in de beruchte Sinterklaasnacht rijdt een bestelwagen met grote snelheid door het centrum van Gent. De rijkswacht rijdt de wagen klem en twee rijkswachters naderen met getrokken pistool. Een steekt het wapen door het geopende portierraam en sommeert de bestuurder, Guy Herpelinck, uit te stappen. Deze geeft daaraan niet onmiddellijk gevolg. Plotseling gaat het pistool af. De bestuurder is dood. "Wettige zelfverdediging", aldus het parket van Gent. In een quasi staat van beleg neemt men het niet meer zou nauw met de normen. Zes december is zonder twijfel een zwarte dag.

De aanslag in Luik

Even voor drie uur ontploft een zware bom op de eerste verdieping van het Luikse Paleis van Justitie. Balans: 1 dode, de 23-jarige studente Philippe Balis, 2 zwaargewonden en grote materiële schade. Indien de bom een half uur later was ontploft, was het drama veel groter geweest. Op dat tijdstip zou in de Assisenzaal de plechtige vergadering van de Jonge Balie beginnen. Er waren 600 genodigden onder wie Gol. De aanslag wordt niet opgeëist. De aanslag was al weken op voorhand gepland en een maffieuze gelegenheidsfotograaf was zelfs aanwezig om alles op de gevoelige plaats vast te leggen. In 1991 wordt de advocaat Jean-Michel Systermans door het Hof van Assisen als enige dader tot de doodstraf veroordeeld. Toevallig was Systermans advocaat van een aantal Luikse wapenhandelaren die van mening waren dat hij net iets teveel wist over de rol die de luchthaven van Bierset speelde in de Belgo-Israëlische wapenhandel met ondermeer Zuid-Afrika.

Als Systermans half 1992 contact opneemt met de libertijnse volksvertegenwoordiger Jean-Pierre Van Rossem, en hem in de gevangenis onder vier ogen wil spreken over de rol van Bierset, weigert Minister van Justitie Melchior Wathelet (PSC) halsstarrig zo'n onderhoud. Onmiddellijk na de aanslag wordt het hele centrum rond de Place Saint-Lambert afgegrendeld. De winkels moeten hun deuren sluiten. Sirenes van af- en aanrijdende wagens loeien door de stad. Politie, rijkswacht, Ardeense Jagers en militaire politie handhaven de orde met getrokken vuurwapens. Alle verloven van rijkswacht en politie worden onmiddellijk ingetrokken. "Ons land verkeert in burgeroorlog", zo resumeert Het Volk de situatie.

Meer » Strategie van de Spanning | Rijkswacht | Bendecommissie I | De zaak Cools