Inleiding
Albert Raes
Administrateur-directeur-generaal Albert Raes staat dertien jaar lang aan het hoofd van de staatsveiligheid, dan officieel het bestuur van de openbare veiligheid. In die periode komen hijzelf en de staatsveiligheid meer dan eens in opspraak. Er zijn vanaf 1981 de hoog oplopende conflicten met Paul Vanden Boeynants en vooral Benoît de Bonvoisin. Er is een infiltratie in een extreem-rechtse organisatie die soms meer weg heeft van een opleiding van extreem-rechts, er is de ontmanteling van de ploeg die zich onder meer bezighield met extreem-rechts.
- Albert Raes voor de eerste Bendecommissie.
Ontslag onder druk
Wegens gebrek aan vertrouwen in de staatsveiligheid - de eerste parlementaire Bende-commissie heeft net meer parlementaire controle gevraagd - vraagt Albert Raes op 4 juni 1990 om hem te willen ontheffen van zijn verantwoordelijkheid als administrateur-directeur-generaal. In feite neemt hij ontslag onder druk van minister van Justitie Melchior Wathelet en van de hele regering. Later eist Raes zijn functie weer op. Maar Wathelet weigert dat. Op 1 oktober 1993 schorst de Raad van State die beslissing van Wathelet en noemt de beschuldigingen tegen Albert Raes ongegrond. Maar terugkeren naar de staatsveiligheid doet Raes niet. Op 17 december 1993 krijgt hij met behoud van zijn graad een andere topfunctie op het ministerie van Justitie.
| Meer » Bendecommissie I | CEPIC |
Interview met Albert Raes
Extreem-rechts en de Staatsveiligheid
De Nijvelse procureur des konings Jean Deprêtre betoogde voor de tweede Bendecommissie dat hij geen enkel spoor heeft verwaarloosd. "Ook niet dat van extreem-rechts, maar dat heeft niets opgeleverd", verklaarde hij voor de tweede Bendecommissie. "En bovendien heeft Albert Raes mij altijd gezegd dat extreem-rechts in België niet meer voorstelt dan vijftig folkloristische zozos." Pipo's zeg maar.
"Zozos? Dat woord gebruik ik niet. Het is geen Nederlands, het is geen Frans, volgens mij is het zuiver Nijvels. Ik beschouw Jean Deprêtre als een rechtschapen magistraat en een gemotiveerd parketoverste. Daarenboven is hij een boeiende gesprekspartner. Helaas blijkt dat hij nagelaten heeft een proces-verbaal van onze gesprekken op te stellen. Aan zijn samenvatting zoals hij ze noemde voor de tweede Bendecommissie wens ik niets te wijzigen. Niemand slaagt erin mij tegen hem uit te spelen. Maar als u vraagt zijn résume aan te kleden, doe ik dat met plezier."
Alstublieft.
"Ik kreeg de voorbije jaren tijdens vergaderingen, conferenties en informele gesprekken veel vragen van magistraten en leden van de ordediensten naar de extreem-rechtse groep Westland New Post. Alleen over die groep gaat het hier. De WNP was eigenlijk een voortzetting van het dankzij inlichtingen die ik aan het gerecht heb overgemaakt veroordeelde Front de la Jeunesse. De twee zijn eigenlijk niet van elkaar te scheiden. Het Front heeft op bepaalde momenten duizend leden geteld, maar in de WNP hebben wij slechts een dozijn activisten gevonden, en een vijftigtal sympathisanten en meelopers. Ik blijf bij die schatting. Maar ze geldt alleen voor de Westland New Post."
In verband met het Front de la Jeunesse hadden uw diensten occulte financieringslijnen blootgelegd. Zijn financiers achter de schermen niet het bewijs dat zulke groepen veel meer macht hebben dan je op basis van hun aanhang zou denken?
"We hebben inderdaad kunnen aantonen dat leden van het Front geldelijk steun kregen. Onder meer via de firma PDG van Benoît de Bonvoisin en zijn beschermheren."
Blijkt de macht van de opdrachtgevers achter het Front en de WNP ook niet uit het feit dat u bij de Openbare Veiligheid moest opstappen als gevolg van een reeks verdachtmakingen van extreem-rechts?
"Dat zou ik willen nuanceren. Nadat ik uit de dienst vertrokken ben omdat mij met een zekere aandrang een andere functie werd aangeboden, zijn de inlichtingen over extreem-rechts verder blijven toestromen, ook over de schaduw- of schertsfiguren rond de Bonvoisin en zijn soortgenoten."
Zonder de WNP zou men u vermoedelijk toch nooit 'met aandrang' een andere functie hebben aangeboden?
"Dat weet ik nog zo niet. In het onderzoek naar FJ en WNP heb ik dezelfde halsstarrigheid vertoond als in andere dossiers. We hebben dus onrust, om niet te zeggen paniek, veroorzaakt in de milieus van wapenhandelaars, wapendieven en wapensmokkelaars. We waren naar de mening van sommige betrokkenen te dicht bij hun filières en financieringskanalen geraakt. Ik kan daar nog veel meer over zeggen, maar niet nu. Ik ben bereid, ik ben er zelfs op uit, om op absoluut alle vragen van de zogenaamde Bendecommissie te antwoorden en om de commissieleden inzichten bij te brengen die misschien de naarstige wetenschappelijke opzoekingen van de drie professoren kunnen aanvullen."
Valt het milieu van financiers van extreem-rechts in België niet samen met het milieu van wapentrafikanten?
"Het is een totaal ander milieu. Wapenhandelaars beschikken over enorme kapitalen en weinig hersenen. En de groepen en groepjes van extreem-rechts hebben een ideologie maar niet veel geld. Maar het is juist dat sommige criminele 'wapenliefhebbers' zoals ze zich noemen, hun klandizie bij voorkeur in extreem-rechtse kringen zochten."
PS-kamerlid Serge Moureaux heeft ooit in Humo verklaard dat extreem-rechts in België op een sluipende manier de instellingen heeft gekoloniseerd. Gaat u daarmee akkoord?
"Het is juist dat sommige leidende figuren van extreem-rechts, of, nog veel erger, hun opdrachtgevers, hun leermeesters, of hun raadgevers, de gelegenheid gekregen hebben om de werking van de instellingen naar hun inzichten te laten verlopen. Ik treed Moureaux' mening bij."
Dat is toch angstaanjagend?
"Ik moet er wel aan toevoegen dat de werking van de democratie niet substantieel gehinderd werd door de figuren die we al die jaren geobserveerd hebben. We hebben wel een aantal keren moeten aandringen op vervolging. Dat was bijvoorbeeld het geval met een extreem-rechtse bende in het Vlaamse landsgedeelte. Het heeft veel voeten in de aarde gehad vooraleer die eindelijke werd vervolgd en veroordeeld in het rechtsgebied van het Hof van Beroep van Antwerpen."
U doelt op de Vlaamse Militante Orde?
"Inderdaad."
| Meer » Westland New Post | Onderzoek Nijvel | Bendecommissie II | Front de la Jeunesse |