Bende van Nijvel

De Becker-clan

"Doden is niet erg"

In december 1985 werd een ploeg dappere van de gerechtelijke politie van Brussel ermee belast de gewoonten van de Beckers te bestuderen en het kamp, dat de bende in het noorden van Frankrijk had opgericht, dag en nacht te bewaken. De rechercheurs moesten ondermeer de aard van de relaties tussen de Beckers en een andere familie twistzoekers, de De Staerckes, onderzoeken. Tevens had men ook ontdekt dat een lid van de Becker-clan zich enkele weken voor de moordende overval op de Colruyt in Nijvel in de streek van Luik achter het stuur van een gestolen Saab 900 turbo te pletter had gereden. Eind februari 1986 werd Gustav Becker, een neef van Robert, in Anderlecht aangehouden omdat hij een taxi-bestuurder had afgemaakt.

- Robert Becker

Gelijkenissen met een andere moord

De omstandigheden waarin de moord gebeurde, leken nogal sterk op die van de moord op de Griekse taxi-chauffeur Constantin Angelou, die in januari 1983 tussen Brussel en Bergen werd vermoord. André Deville, die wegens zijn betrokkenheid bij diefstal met geweldpleging opgesloten zat in de gevangenis van Jamioulx, dezelfde gevangenis waar Baloo Becker zijn straf uitzat, beweerde dat Becker hem op een dag het volgende zei: "Doden is niet erg. Als ik dood, dan heb ik plezier. Als men geld heeft, kan men zich toch altijd een alibi verschaffen. Ik zal hier uitkomen, want ze hebben geen bewijzen, en ik zal me wreken door te doden, maar ik zal steeds door een alibi gedekt zijn."

Jean-Claude Estievenart

De geweldenaar

Jean-Claude Estievenart (62), die er ooit van verdacht werd lid te zijn van de Bende van Nijvel, verhing zich in de nacht van zondag 24 op maandag 25 februari 2008, in zijn cel in de gevangenis van Bergen. Hij had normaal vanaf maandag samen met zijn medeplichtige David Deklerk moeten terechtstaan voor roofmoord. De twee verdoofden hun dronken slachtoffer Michaël Noël in februari 2006 door kalmeermiddelen in zijn drankje te mengen. Vervolgens staken ze het appartement in brand met hun slapende slachtoffer er nog in. Het vooruitzicht om op zijn 62ste nog jaren de cel in te moeten, was er voor Estievenart te veel aan. Hij maakte er zelf een einde aan.

Estievenart was een weeskind uit een gezin van tien. Hij kwam al heel vroeg in een home in Woutersbrakel terecht. Tot 1965 werkte hij in de mijnen van de Borinage maar daarna raakte hij op het slechte pad. Hij pleegde tal van gewapende overvallen, onder meer op de fabriek Carbo-Chimique in Tertre. Hij werd in heel België bekend toen hij samen met zijn kompanen van de 'Bende van de Borinage' - Michel Cocu, Michel Baudet, Adrien Vittorio en Kaci Bouaroudj - terechtstond voor het hof van assisen in Bergen voor een aantal overvallen die toegeschreven werden aan de Bende van Nijvel. Ook Josiane Debruyn, de echtgenote van Estievenart, moest mee terechtstaan.

Voor assisen werd Estievenart de 'de geweldenaar, de werker, het grote hart en de grote mond' van de bende genoemd. Hij was zeer verstandig en sluw. Hij praatte, zo werd gezegd, iedereen onder tafel. De overvallen van de Bende van de Borinage vielen nochtans niet op door hun sluwheid maar wel door de dosis geweld die gebruikt werd voor een buit die totaal niet in verhouding stond.

Het Nijvelse gerecht en vooral procureur Jean Deprêtre waren er onder meer daarom van overtuigd dat de 'Borains' minstens achter een aantal van de overvallen van de Bende van Nijvel zaten. Meer bepaald achter de hold-up op de Colruyt in Halle op 3 maart 1983, waarbij de zaakvoerder neergeschoten werd, de hold-up op de Delhaize in Genval op 11 februari 1983 en een overal op de Colruyt in Nijvel op 16 september 1983, waarbij drie doden vielen. Cocu bekende zelfs maar later trok hij zijn bekentenissen weer in. Het enige materiële bewijs was de expertise van een vuurwapen 'Rüger SP 38' die expert Claude Dery had gemaakt. Dat wapen was, aldus Dery, met 99 procent zekerheid, bij de overvallen in Halle en Genval gebruikt.

Het wapen bleek gekocht door Cocu en later doorverkocht aan Estievenart. Het bleef lang verstopt in een pot spaghetti. De expertise van Dery werd op het proces tegengesproken door een reeks andere experts en de jury sprak de Bende van de Borinage uiteindelijk vrij van de misdaden van de Bende van Nijvel. Estievenart is nooit meer op het rechte pad geraakt. Als hij nog geheimen kende over de Bende van Nijvel, dan heeft hij die meegenomen in zijn graf.

Adriano Vittorio

Een pedofiele Borain

Eerder toevallig stootte de politie van de Brusselse gemeente Sint-Lambrechts-Woluwe op materieel verband tussen een onlangs op verdenking van pedofilie aangehouden gastheer van Tsjernobylkinderen en een van de allereerste verdachten in het onderzoek naar de Bende van Nijvel. Beide heren ontmoetten elkaar in kringen van partnerruil. De Frans-Tunesische gangster Adriano Vittorio, ooit een van de verdachten in het onderzoek naar de Bende van Nijvel, is herkend op een foto en op een videoband die eind vorige maand in beslag werden genomen bij een vermeende pedofiel uit Sint-Lambrechts-Woluwe. Dat meldde de krant La Dernière Heure gisteren.

Adriano Vittorio, bijgenaamd King Kong, maakte in het begin van de jaren tachtig deel uit van de Bende van de Borinage. Het was dit spoor, dat van het 'klassieke banditisme', dat de Nijvelse procureur Jean Deprêtre jarenlang blind maakte voor alle andere denksporen. Deprêtre zag Vittorio, 1,84 meter groot, als de legendarische 'reus' van de Bende van Nijvel. De inbeslagneming van foto's en videomateriaal gebeurde op 17 augustus jl. en volgde op een klacht van een 18-jarig meisje uit Wit-Rusland tegen de 78-jarige C., gastheer van de organisatie Les Enfants de Tchernobyl. Deze vzw laat jaarlijks een groep kinderen uit het in 1986 door een nucleaire ramp getroffen gebied overkomen.

Het meisje beschuldigde C. ervan dat hij haar al sinds haar eerste overkomst, in 1995, seksueel misbruikte. Tijdens een huiszoeking bij C. kwam aan het licht dat de bejaarde man vrij intensief het milieu van de partnerruil bezocht. Dat kon worden opgemaakt uit een deel van zijn collectie foto's en videobanden. Een politieman trof daartussen een video-opname van het proces van de Bende van de Borinage aan en ook een foto van Vittorio waarop deze luidens de Brusselse parketwoordvoerder Jos Colpin "tamelijk naakt te zien is". Volgens Colpin wijst alles erop "dat Vittorio deel uitmaakte van hetzelfde milieu als C". Woensdag vond een vergadering plaats van leden van de politie van Woluwe en speurders van de cel Waals-Brabant.

Zij voeren momenteel vanuit Jumet het "onderzoek van de laatste kans" inzake de Bende van Nijvel, die in de eerste helft van de jaren tachtig 28 moorden pleegde. Het proces tegen de Bende van de Borinage stond destijds symbool voor de onmacht van de Belgische justitie in de Bende-zaak. Tijdens het proces bleek dat de bewijsvoering van het Nijvelse parket berustte op een foutief ballistisch rapport en dat het parket een gecorrigeerde versie had achtergehouden. Het proces werd voortijdig beëindigd en de Borinage-piste werd verlaten. Adriano Vittorio was bijgevolg afgeschreven als verdachte en is al jaren niet meer in ons land gezien. In speurderskringen wordt de nieuwe ontdekking niet direct gezien als een omwenteling in het Bende-onderzoek.

Niettemin vestigt ze opnieuw de aandacht op geruchten die opdoken na de aanslag op de Colruyt van Nijvel in de vroege ochtend van 17 september 1983. Het was onder meer in verband met die aanslag - waaraan de Bende haar naam zou ontlenen - dat het Nijvelse parket achter Vittorio aanzat. Bij de raid vielen drie doden, onder wie het echtpaar Jacques Fourez en Elise De Wit. De vrouw werkte tot in 1982 op het kabinet van een Brusselse CVP-schepen. Over haar en haar man werd gezegd dat zij die avond in de koffer van hun Mercedes 190 een "belastende" videoband hadden liggen waarop groepsseks te zien zou zijn. Het niet overdreven bemiddelde paar uit Ukkel had kort voor de moord plannen om een 100 miljoen frank kostend domein aan te kopen in Wallonië.

Fourez en De Wit werden van dichtbij neergekogeld en de overvallers reden weg met hun Mercedes. De buit van deze Bende-overval bestond uit 22.070 frank, 45 kilo koffie en 50 liter olie. Van de bijna 150 stuks tellende videocollectie van C. werden nog maar dertig banden bekeken. Het onderzoek, geleid door de Brusselse onderzoeksrechter Collignon, zou dus nog meer verrassingen kunnen opleveren. C. zelf is nog steeds aangehouden.

Simon Genevois

Eindelijk weer eens sex, lies and videotapes

Dat ze zonder pardon al zijn kasten ondersteboven keerden, dat vond Simon Genevois (64) niet eens zo erg. "Dat zijn ze hier eerder al eens komen doen." Nee. Dat een van de speurders zich tussen het huiszoeken door liet ontvallen dat het neo-nazisme in België toch niet meer voorstelt dan vijfhonderd mensen. "Dát zit mij hoog. Ze zullen nog raar opkijken wanneer de burgeroorlog begint. En ik zeg u: dat zal zelfs niet zo lang meer duren. Adolf Hitler komt terug. En Léon Degrelle ook." Wanneer gerechtelijke onderzoeken slabakken, dan verkondigen de verantwoordelijke magistraten vaak dat ze drukdoende zijn "poorten te sluiten". Onder dat motto begonnen de rechercheurs van de Cel Waals-Brabant begin dit jaar aan een lijstje van "verdachten in extreem-rechtse hoek".

Het ging om figuren tegen wie ooit getuigenissen zijn afgelegd binnen het kader van het onderzoek naar de Bende van Nijvel. Dat is - pro memorie - een groep ongemeen brutale criminelen die tussen 1982 en 1985 een spoor van achtentwintig lijken trok door België en nooit werd ontmaskerd. Vijftien jaar na de feiten en intussen ook alweer vier jaar na een met veel bombarie aangekondigde "reactivering" van het onderzoek is de lol er voor de steeds kleinere groep CBW-speurders zo stilaan af. Het was eerder met een zucht en een kreun dat ze zich eind april met een huiszoekingsmandaat aanmeldden bij Simon Genevois.

Extreem-rechtse randfiguren

Die woont zo diep als mogelijk in Henegouwen. In Honelles. Om heel precies te zijn: op vijftig meter van de Franse grens. Aan de overzijde van het straatje stond in de jaren tachtig een caravan. En daar woonde Adriano Vittorio. Deze Frans-Tunesische gangster was lange tijd de hoofdverdachte in het Bende-dossier, vooral dan voor de nachtelijke slachtpartij aan de Colruyt in Nijvel, op 17 september 1983. Hij legde daarover ooit zelfs bekentenissen af, maar trok die later weer in. Het geknoei van de Nijvelse procureur Jean Deprêtre deed de rest. Na zijn vrijlating verdween Vittorio met de noorderzon. Velen bleven in Vittorio - vanwege zijn brede 1,83 meter ook wel 'King Kong' genaamd - niettemin altijd de beruchte 'reus' van de Bende zien.

Nog om een andere reden paste hij perfect in het plaatje: hij stond in de jaren tachtig in nauw contact met een aantal extreem-rechts randfiguren. Een van hen moet Simon Genevois geweest zijn. Al was het maar als buurman. Tegen Genevois werden in de loop der jaren verklaringen afgelegd - in één geval door een van zijn beste vrienden - over hoe zijn toch wel opvallend dicht bij de grens gelegen stulpje in de vroege jaren tachtig als uitvalsbasis of vluchtroute zou hebben gediend voor het Front de la Jeunesse, een fascistische terreurgroep die in die tijd een paar racistische moorden pleegde en ook de lokalen van het weekblad Pour in brand stak. Misschien leverde Genevois in een moeite door ook Vittorio en zijn kompanen assistentie.

Daarheen dus. De woonst van Simon Genevois beantwoordt compleet aan het beeld dat Hollywood ons brengt over de gemiddelde neo-nazi. Knalrode vlaggen met hakenkruisen, foto's van de Führer aan de muur, wapens alom, en een boekenkast met al wat de sector van het revisionisme te bieden heeft. Als we het Brusselse satirische weekblad Père Ubu mogen geloven, heeft de huiszoeking geen enkel zinnig element opgeleverd voor het Bende-onderzoek, maar is er misschien wel reden om een deel van de Belgische geschiedenis te herschrijven. Naast een riotgun, een paar tot vuurwapen verbouwde balpennen, een handleiding voor explosieven en een niet te overziene collectie neo-nazistisch propagandamateriaal, zou er ook beslag zijn gelegd op een immense hoeveelheid bandjes.

Zowel geluidsopnamen als videocassettes. Genevois had de maniakale gewoonte om elk in zijn bijzijn uitgesproken woord op de een of andere manier te registreren en het resultaat al even nauwgezet te klasseren en te bewaren. Er zitten, zo blijkt, gesprekken bij tussen in totaal een tiental hoge Belgische legerofficieren en Genevois. Hij kreeg vrij regelmatig hoog bezoek. De banden dateren van de jaren tachtig. Wat de topmilitairen in Honelles te zoeken hadden, mag gerust een raadsel worden genoemd. Zelf is Genevois geen grote hulp om het op te helderen. "Ik heb zo mijn contacten, ja."

Het geval Simon Genevois

In 1985 was Simon Genevois in Bergen lijsttrekker op de senaatslijst van de Parti des Forces Nouvelles, de stropdassen-versie van het kort daarvoor als privé-militie buiten de wet gestelde Front de la Jeunesse. De foto van Genevois prijkte toen op verkiezingsfolders naast die van de Brusselse lijsttrekker Victor Dossogne, zelf een oud-militair en de vader van FJ-stichter Francis Dossogne. Ook al een goede vriend. Een aantal van de door Genevois geregistreerde gesprekken met officieren van de landmacht ging zowaar over SDRA-8, de Belgische variante van Gladio. Dat was een pas in het begin van de jaren negentig aan het licht gekomen Europees kluwen van geheime verzetsgroepen met geheime ondergrondse wapenarsenalen die in actie zouden komen zodra de Russen Europa zouden binnenvallen.

Net als in de meeste andere Europese landen, was Gladio in ons land vooral een zaak van ultrarechtse politici, (ex-) militairen en 'patriottische' burgers. Mensen als Simon Genevois, kortom. De bandjes geven speurders de indruk van heuse vergaderingen van SDRA-8. Het gaat, klinkt het, om materiaal waarvan historici en leden van de parlementaire onderzoekscommissie rond Gladio destijds alleen maar konden dromen. Genevois zelf minimaliseert het belang van de inbeslagname van wat hij als "mijn persoonlijke archief" omschrijft. "De meeste spullen heb ik al terug gekregen. Ook de riotgun. En de videoband van die bijeenkomst in Spanje met Degrelle. Gelukkig, want daar was ik wel aan gehecht."

De spectaculairste vondst, aldus Père Ubu, is echter van een heel ander kaliber. Het blad heeft het over een 45 minuten durende video-opname, weliswaar "van slechte kwaliteit", van een seksfuif die zich een jaar of tien geleden zou moeten hebben afgespeeld in het Provinciaal Centrum Le Caillou in Bergen. Daar, zo heet het, werden studentes van een provinciale school, allen in de leeftijdscategorie van 16-18 jaar, gedwongen om zich te prostitueren in ruil voor betere resultaten. Op de band, die luidens Père Ubu 45 minuten duurt en waarvan de hoofdredacteur zegt dat hij ze zelf al heeft kunnen aanschouwen, zouden herkenbaar zijn: een (intussen overleden) bisschop, een gewezen federale minister, een senator en nog enkele andere lokale notabelen. De beelden werden kennelijk gedraaid met een verborgen camera vanuit een of andere kast. Zonder dat de betrokkenen het wisten, dus. Van de band zouden intussen al tientallen kopieën circuleren onder speurders.

Een nakende burgeroorlog

In Bergen zorgen deze berichten voor nervositeit. Een van de studenten in de provincieschool, een Marokkaans meisje, pleegde enkele jaren geleden zelfmoord. In Le Caillou, nota bene. Vriendinnen getuigden toen al over de vreemde fuiven waar ze eerst als diensters moesten opdraven en later als animeermeisjes. Maar werden niet geloofd. Bij de Cel Waals-Brabant is men zuinig met commentaar over wat de speurtocht in de biotoop van Genevois opleverde. Advocaat-generaal Michaux meldt zich incommunicabel. Elders variëren de reacties van "geen commentaar" tot: "De informatie in Père Ubu is correct, maar niet helemaal." De ietwat openhartige Genevois zou tijdens de huiszoeking hebben staan pochen dat "alles toch goed verstopt is".

Daarop volgden dan andere huiszoekingen bij enkele van zijn geestesgenoten. Vermoedelijk is de door Père Ubu beschreven buit het totale resultaat van een hele reeks zoekacties bij Franstalig extreem-rechts. Genevois ontkent in alle toonaarden iets af te weten van een videoband met beelden van een orgie. "Zulke dingen bewaar ik niet bij mij thuis. Ik weet wel dat de Cel Waals-Brabant in april ook huiszoekingen heeft verricht bij andere neo-nazi's, zoals ik. Het is ook altijd hetzelfde. Justitie is steeds maar weer op zoek naar onze ledenlijsten en structuren."

Wat dan verder volgt, zijn nog meer beschouwingen over de burgeroorlog die er zit aan te komen "om al die corrupte socialisten hier weg te krijgen" en waarvoor "honderdtachtigduizend fascisten, verspreid over heel België, klaarstaan". En King Kong, hoe zat het daarmee? "Die had hier vroeger inderdaad een caravan. Maar ik heb nooit iets verdachts gemerkt." Over de videoband en de seksfuif kan zelfverklaard neo-nazi Simon Genevois ons niets vertellen, maar over de nakende burgeroorlog wel: "Dat zal zelfs niet zo lang meer duren".