Bende van Nijvel

Temse | 10 September 1983

De diefstal van kogelvrije vesten

Omstreeks 2u30 wordt de 73-jarige Hector Riské plotseling wakker. Hij woont met zijn vrouw Josephine in de Gasthuisstraat, vlakbij het kerkhof van Temse, een gemeente aan de Schelde halfweg Gent en Antwerpen. Riské stapt uit bed. Tussen de overgordijnen loert hij in zijn straat. Hij ziet een hem onbekende auto staan, die gedeeltelijk gestationeerd staat op het fietspad ter hoogte van de woning van zijn dichtste buur, de weduwe Van Puyvelde. Een gemaskerde man stapt naar de wagen toe. Alsof hij zich betrapt voelt, kijkt hij in de richting van Riské en richt zijn wapen. Riské laat zich onmiddellijk op de grond vallen. Het venster van de slaapkamer wordt aan diggelen geschoten. Weduwe Van Puyvelde wordt door deze schietpartij uit haar slaap opgeschrikt. Ze wil door het raam kijken om te weten wat er aan de hand is. Ook zij wordt onmiddellijk onder vuur genomen, maar de kogel mist zijn doel. Pas veel later worden deze inwoners van de Gasthuisstraat er zich van bewust, dat ze als het ware oog in oog hebben gestaan met een bloeddorstige moordenaar.

De inmiddels toegesnelde rijkswacht heeft immers het ontzielde lichaam gevonden van de 26-jarige Jozef Broeders, badend in een grote plas bloed. Zijn zwaar gekwetste vrouw, de 25-jarige Linda van Huffelen, is in allerijl naar het ziekenhuis overgebracht, waar ze verscheidene weken in coma ligt. Broeders, zijn vrouw en hun kinderen Sharon (3 jaar) en Patricia (2 maanden) betrokken de conciërgewoning van de onderneming Wittock-Van Landeghem. De fabriekshal en de aanpalende woning van het gezin Broeders zijn gebouwd op een lap grond achter de woningen in de Gasthuisstraat. De bedrijfsgebouwen zijn vanuit de Gasthuisstraat niet zichtbaar, maar van daaruit wel bereikbaar via een lange smalle steeg. De onderneming is deels eigendom van en wordt geleid door de Brusselse familie Wittock. De overheid participeert in het kapitaal in het kader van de steunmaatregelen aan de nationale textielsector. Wittock-Van Landeghem staat inderdaad als textielbedrijf gecatalogeerd.

Het is een zeilmakerij dat zich heeft toegelegd op een wel zeer specifieke markt. Men produceert er onder andere allerlei soorten dekkleden voor militaire en burgerlijke voertuigen, tenten, rugzakken, kitbags, gereedschapstassen, camouflagevesten, beschermvesten en dergelijke. Goederen waarin veiligheidsdiensten en het leger erg geïnteresseerd zijn. Linda van Huffelen is concièrge bij Wittock-Van Landghem. Jozef Broeders werkt in een schilderbedrijf in de Antwerpse randgemeente Wilrijk. Hij geniet enige faam als bokser. Hij heeft bijna 100 kampen betwist en het merendeel ervan gewonnen. De speurders die belast zijn met het onderzoek naar de brutale aanslag, sluiten aanvankelijk niet uit dat het om een afrekening in de bokswereld gaat, maar deze hypothese snijdt geen hout.

Wat is het motief?

De politiemensen zijn erg geïnteresseerd door de voorwerpen die bij deze roofmoord gestolen zijn. De moordenaars bleken alleen maar belangstelling te hebben voor zeven prototypes van een technisch hoogwaardige kogelvrije vest. Die zijn in het grootste geheim bij Wittock-Van Landeghem ontwikkeld. De moorddadige dieven moeten daarvan op de hoogte zijn geweest, daarover kan niet de minste twijfel bestaan. De hamvraag voor de rechercheurs is dan ook, wie de daders hierover inlichtte. Vijf van deze vesten waren blauw van kleur, twee groen. Het betrof een experimenteel model, slechts enkele testexemplaren werden geleverd aan het Nederlands leger. Het model werd 'Balon 2A-14 A2M' gedoopt. De ingenieurs van Wittock-Van Landeghem duidden deze kogelvrije vesten gewoonlijk aan als het model 'jurk met bretellen'.

De doders van Temse wisten waar in de onderneming ze zich bevonden, vermits ze slechts enkele kartonnen kisten hebben opgesneden om de hand te kunnen leggen op de zeven kogelvrije vesten. Maar de brutale aanslag op het gezin Broeders wordt nog mysterieuzer als blijkt dat de moordenaars gebruik maakten van de Saab Turbo, die in de nacht van 7 op 8 juni 1983 op koelbloedige wijze gestolen werd in de Garage Michel Jadot in Eigenbrakel. Diezelfde Saab wordt een goede week na de aanslag in Temse opnieuw gesignaleerd tijdens de slachtpartij aan de Colruyt in Nijvel. Het verband tussen de overval in Temse en de sinistere gebeurtenissen in Waals Brabant is nog nauwelijks te ontkennen. Niet alleen is er de Saab, maar bovendien vertoont ook de gebruikte munitie sterke gelijkenissen. Het dossier Wittock-Van Landeghem wordt bijgevolg begin 1985 door het parket van Dendermonde overgemaakt aan de collega's in Nijvel.

Als dit dossier in september 1985 door het parket van Dendermonde wordt opgevraagd, blijkt dat men in Nijvel er nauwelijks iets mee heeft aangevangen. Er zijn nochtans aanwijzingen die doen vermoeden dat het om dezelfde moordenaars ging. Zo meent een getuige dat hij, een veertiental dagen voor de gruwelijke gebeurtenissen in Temse, een man in de omgeving van Wittock-Van Landeghem heeft opgemerkt. Die man, aldus de getuige, vertoont veel gelijkenissen met Robert 'Baloo' Becker, een van de verdachten die in het najaar van 1983 door het parket van Nijvel is opgepakt. Nog een andere getuige beweert Becker, of althans iemand die daar heel goed op gelijkt, gezien te hebben in de nacht van de overval zelf. Maar de kroongetuige die dit alles zou kunnen bevestigen, Hector Riské, kan niet meer geconfronteerd worden met Becker. Hij is inmiddels overleden.

De Rijkswacht-connectie I

Dit is het verhaal van een welomlijnd spoor. De onderzoekers hebben dit spoor nooit gevolgd, gewoon omdat ze niet weten dat het bestaat. Misschien loont het nu iedereen het Bende-onderzoek al heeft opgegeven, toch nog de moeite om het uit te zoeken.

Onder zeil

In de ochtend van 10 september 1983 drongen enkele mannen, die de week nadien berucht zouden worden als de Bende van Nijvel, de zeilmakerij Wittock-Van Landeghem in Temse binnen. Ze schoten er de conciërge Hilda Van Huffelen een kogel door het hoofd en maakten haar man, Jozef Broeders, met twee kogels af. Het doel van het bezoek van de Bende van Nijvel, die arriveerde met een in Eigenbrakel gestolen Saab 900 Turbo, die ze een paar dagen later ook zou gebruiken om de moordpartij op de parking van het Colruytfiliaal in Nijvel aan te richten, waren zeven kogelvrije vesten.

Het oude Belgische bedrijf Wittock-Van Landeghem – opgericht in 1842 – heeft belangen en dochterondernemingen in Zwitserland en Portugal, en is ook nog de eigenaar van de weverij TIS in Kerksken nabij Aalst. In 1983 participeerde de Belgische staat nog voor goed 35 procent in het kapitaal. De Belgische overheid heeft die aandelen ondertussen verkocht, maar het bedrijf is stevig in handen van de Brusselse stichtersfamilie Wittock gebleven. Wittock-Van Landeghem is gespecialiseerd in het produceren van zeildoek gemaakt van vlas, katoen en synthetische vezels. Daarmee produceert Wittock-Van Landeghem militaire uitrustingsgoederen zoals dekzeilen voor militaire voertuigen, tenten, kitbags, veldbedden, ransels en kogelvrije vesten. Dat betekent uiteraard dat het bedrijf aardig wat klanten heeft in leger- en politiekringen.

Kevlar is de naam

De literatuur over de Bende is vrij karig wat de overval in Temse betreft. Wittock-Van Landeghem is niet meteen het best gedocumenteerde Bende-feit. Tot dusver is telkens gezegd dat de zeven vesten prototypes waren die door de directie van Wittock-Van Landeghem zelf – dus niet in opdracht van iemand anders, of in samenwerking met iemand anders – waren ontwikkeld. Toen de Bende haar overval uitvoerde zouden de vesten net klaar zijn geweest om in productie te gaan. Er zou zelfs al reclame voor zijn gemaakt in gespecialiseerde tijdschriften en er zouden zich al potentiële kopers bij Wittock hebben aangeboden, onder meer de in de Bende-zaken wel meer opduikende bejaarde wapenhandelaar Willy Pourtois, die een paar Syrische en Libanese klanten had meegebracht. Ook het gerechtelijk dossier, dat nu in Charleroi ligt, puilt niet echt uit van relevante gegevens. De Dendermondse justitie had onmiddellijk na de moorddadige diefstal vastgesteld dat de verdwenen vesten gemaakt waren van Kevlar, een synthetisch vezel, dat zeer dicht wordt geweven. Volgens het dossier werkte Wittock-Van Landeghem op dat moment (1983) al vier jaar met Kevlar. Dit toen nog vrij nieuwe product is –in tegenstelling tot de oude zware en vaak moeilijk onopvallend te dragen kogelvrij vesten – heel licht. En heel kogelresistent. Dat heeft ex-adjunct-gevangenisdirecteur Jean Bultot, een groot bewonderaar van de kwaliteiten van Kevlar, ooit nog met succes gedemonstreerd. Bultot blies met een riotgun een lading metalen bollen door een autoportier waarin aan de binnenkant kevlar was aangebracht. De kevlar hield de kogels tegen. In de auto die de Bende tijdens haar moorduitstappen in 1985 gebruikte, werd effectief kevlar in de portieren aangetroffen.

Het dossier zegt ook nog dat de gestolen vesten ‘anders’ waren. De kevlar was gelaagd en er waren speciale dichtingen op aangebracht. De vesten, waarvan er sommige niet volledig waren, lagen ook niet in het magazijn bij de rest van de productie van Wittock-Van Landeghem. Ze lagen apart, in wat wordt omschreven als een soort lab, in een ijzeren kast die niet op slot was. En toch wist de Bende perfect waar ze de vesten moest vinden. De overvallers kozen meteen het juiste raam, sloegen de ruit in, schoten het door lawaai gewekte echtpaar neer en stalen de vesten. Bij Wittock-Van Landeghem werd heel geheimzinnig gedaan over die vesten. Niet veel mensen – ook niet binnen het bedrijf zelf – wisten dat ze bestonden, laat staan waar ze lagen. De dieven wisten dat wel. De onderzoekers kwamen meteen tot de conclusie dat de gangsters getipt waren. Maar ondanks het feit dat het kringetje mogelijke tipgevers zeer beperkt was, slaagde justitie er toch niet in die tipgever – die hen uiteraard richting Bende zou leiden – te identificeren. De Dendermondse onderzoeksrechter Freddy Troch volgde een tijdje het spoor van Harry M., een aanhanger van extreem-rechts en doorgewinterd crimineel uit het Waasland. Een paar familieleden van M. werkten namelijk voor Wittock-Van Landeghem. Het spoor werd grondig gecheckt, en de conclusies pleitten M. en zijn familie vrij. Een ander spoor, dat naar de in 1983 door de Bende vermoorde Brabantse restauranthouder Jacques Van Camp leidde, werd niet uitgezocht, maar dat spoor werd dan ook als zeer dubieus beschouwd.

Ook de klanten van Wittock-Van Landeghem werden bekeken: militaire klanten, zoals het Belgisch leger, dat veel materiaal aankocht in Temse, en politiekorpsen zoals de rijkswacht, waarvan ondertussen duidelijk was geworden dat een paar leden of ex-leden misschien wel iets meer met de Bende te maken zouden kunnen hebben. Maar in alle verklaringen in het dossier wordt ontkend dat de logistieke afdeling van de rijkswacht – verantwoordelijk voor de uitrusting – of die van haar elitekorps SIE voor de aanslag van 1983 ooit kogelvrije vesten zouden hebben gekocht bij Wittock-Van Landeghem. En in de boekhouding van het bedrijf in Temse – voor zover dat die uitputtend werd gecontroleerd – kwam de rijkswacht niet voor als klant. De cruciale vraag wie de tipgevers was heeft dus nooit een antwoord gekregen. De onderzoekers bleven zitten met een flinke kater en de knagende overtuiging dat de directie van Wittock-Van Landeghem tijdens de ondervragingen een en ander had verzwegen. Ze had niet alles verteld. Maar wat had ze niet verteld?

De angst

Twaalf jaar later werd Humo benaderd door mensen die heel goed weten wat er in het begin van de jaren tachtig allemaal gaande was bij Wittock-Van Landeghem. Twaalf jaar lang hebben ze hun mond gehouden. Ze waren bang, zoals zoveel mensen bang zijn die ooit van ver of van dicht met de Bende te maken kregen. Nog nooit hebben ze met iemand gepraat over wat ze Humo vertelden, zelfs niet met hun eigen gezinsleden. En ze zijn nog altijd bang. Ze willen anoniem blijven en ze zeggen dat ze dit verhaal nooit aan de Belgische justitie zullen bevestigen, ondanks de oproep van minister van Justitie Stefaan De Clerck. Ze weten hoe kwetsbaar en eenzaam getuigen door de Belgische paleizen van justitie dwalen. Het verhaal van de mensen komt hierop neer: de productie van de synthetische stof kevlar, en de verwerking ervan in de kogelvrije vesten, gebeurde in nauwe samenspraak met … de rijkswacht. De getuigenis wordt door Humo samengevat omdat niemand – zelfs niet anoniem – geciteerd wil worden.

De rijkswacht test

Wittock-Van Landeghem werkte, voor de Bende-overval en de moord op Jozef Broers, al ruim twee jaar met het leger samen, maar nog veel meer en veel intensiever met de rijkswacht. Zo ongeveer om de drie à vier maanden kwam er een opdracht van de rijkswacht om een hoeveelheid kevlar te weven en er kogelvrije vesten van te maken. Daar zat geen militaire regelmaat in en er was evenmin sprake van productieplanning op lange termijn. Integendeel, als de opdracht werd doorgegeven moest ze, zodra het kevlar-garen door het chemische bedrijf Dupont De Nemours geleverd was, binnen de kortste keren worden uitgevoerd. Bij TIS, de dochteronderneming van Wittock in Kerksken, werd de kevlar geweven. Dat gebeurde razendsnel en nogal discreet, ergens in een hoek van het atelier, altijd op hetzelfde getouw. De wevers bij TIS zouden – volgens één versie – zelfs nauwelijks hebben geweten wat ze aan het doen waren en dat ze met kevlar in de weer waren. De weinige werknemers van Wittock die het wel wisten, werd in elk geval regelmatig op het hart gedrukt er met niemand binnen of buiten het bedrijf over te praten. Rond zes uur ’s ochtends werd de kevlar van het weefgetouw gehaald door iemand die dat normaal niet moest doen en die daar speciaal twee uur vroeger voor moest komen. Daarna werd op de geweven stof een kwaliteitscontrole uitgevoerd, iemand ging na of er geen fouten in het weefsel en in de structuur van het weefsel zaten. Daarna kreeg de kevlar – die op een rol zat – een nummer, werd verpakt in zeildoek of in zwarte folie en aan de kant gelegd. Niemand in het bedrijf kon merken dat het om kevlar ging, in die verpakking zag het eruit als een rol zeildoek, een product dat ook bij TIS geweven werd. Per opdracht werd doorgaans een tiental rollen van 70 à 80 meter geweven.

Na de werving en de kwaliteitscontrole binnen TIS kwamen er in de loop van de namiddag twee rijkswachters naar TIS, die op hun beurt een kwaliteitscontrole uitvoerden. Het waren altijd dezelfde : twee zwartharige, late dertigers met snorren, die Nederlands spraken en in Etterbeek gelegerd waren. Hun bezoek ging ook weer met de nodige discretie gepaard, ze gingen consequent in burger gekleed en ze deden hun werk in een hoek van het atelier waar verder weinig werknemers rondliepen. Ze vertelden ook aan niemand dat ze rijkswachters waren. Maar ze knepen wel merkplaatjes in de kevlar. En hier en daar lieten ze een hoek uit de rol snijden, die ze meenamen voor testen in hun eigen labo. Alles wat ze meenamen werd minutieus op papier gezet en geparafeerd door de rijkswachters en door de kwaliteitscontroleur van TIS. En er werd iedere keer een rijkswachtstempel op die documenten gezet.

De controle door de twee rijkswachters nam telkens gemiddeld een uur in beslag. Eén keer waren de rijkswachters vergezeld van een hoge officier, een majoor, die een stuk jonger was dan zijn twee ondergeschikten, hooguit dertig jaar. Ook hij was zwartharig en had een snor. Voor de Bende-overval in Temse waren de rijkswachters vier à vijf keer bij TIS over de vloer geweest. Na het bezoek van de rijkswachters werden de rollen kevlar nog dezelfde dag naar Wittock-Van Landeghem in Temse gevoerd. Daar werd de stof gekleurd en versneden. Daar werden de vesten samengesteld met ondermeer de kevlar en speciale keramische platen. Tegenover de weinige mensen binnen Wittock-Van Landeghem die iets van de samenwerking met de rijkswacht afwisten, werd er altijd op gehamerd dat de bestelling zo snel mogelijk weg moest en dat er zelfs geen lapje kevlar mocht blijven slingeren. Volgens de instructies moesten de overschotjes snel en systematisch worden vernietigd. In totaal moet de rijkswacht, voor september ’83, tientallen, misschien honderden kogelvrije vesten zijn gaan oppikken bij Wittock-Van Landeghem.

Tegelijkertijd met de vrij gestage productie werd de kwaliteit van de kogelvrije vesten door Wittock-Van Landeghem, in nauwe samenwerking met de rijkswacht, permanent gecontroleerd en geperfectioneerd. Dat is het verhaal van de ‘prototypes’. Geregeld werden er test-vesten gemaakt, kogelvrije vesten waarin experimentele veranderingen waren aangebracht – meerdere lagen kevlar in waaiervorm, of dichter geweven stof … en die vesten werden dan uitgetest, alweer in nauwe samenwerking met de rijkswacht. De rijkswacht nam vesten mee om er in Brussel schietproeven op te doen, of er kwamen rijkswachters naar de fabriek van Wittock-Van Landeghem. Daar was een schietstand ingericht en de rijkswacht had Wittock-Van Landeghem zelfs testwapens geleverd. Pas na de Bende-overval is men die vesten elders gaan uitproberen, op een domein van het leger in Brasschaat. De zeven vesten die op 10 september 1983 in de kast van het laboratorium van Wittock lagen, waren het eindproduct van die intense samenwerking met de rijkswacht, het beste wat Wittock-Van Landeghem op dat moment te bieden had. Maar het waren zeker geen prototypes in de letterlijke zin van het woord, een totaal nieuw type kogelvrije vest.

Wie tipte wie

In dagen voor 10 september 1983 was er in opdracht van de rijkswacht weer kevlar geproduceerd bij TIS in Kerksken en waren de twee rijkswachters een kwaliteitscontrole komen uitvoeren. De getuigen zijn formeel, voor de prototypes zijn nooit waar dan ook advertenties geplaatst. Wie die kogelvrije vesten bij Wittock-Van Landeghem wilde weghalen moest weten wanneer eraan werd gewerkt en moest vooral ook weten wanneer de vesten afgewerkt waren en waar ze lagen. Dat was des te belangrijker omdat de afgewerkte producten nooit lang bleven liggen, meestal lagen er dus geen kevlar-vesten bij Wittock-Van Landeghem. Zomaar even op goed geluk bij Wittock-Van Landeghem binnentreden had dus weinig zin. Met andere woorden, de overvallers moeten getipt zijn door een ‘insider’. En die kon maar uit twee hoeken komen, uit het bedrijf zelf – maar daar was slechts een minimum aantal werknemers op de hoogte – of … uit de rijkswacht.

Uit het gerechtelijk dossier blijkt dat er gezocht is naar mogelijke tipgevers binnen het bedrijf, vruchteloos. Alhoewel het maar de vraag is hoe hard er werd gezocht, want bij TIS is er welgeteld één keer een agent over de vloer geweest, die zonder veel enthousiasme een paar vragen heeft gesteld aan één werknemer. De andere werknemers zijn zelfs nooit aangesproken. Maar veel erger, uit het gerechtelijk dossier blijkt ook dat er helemaal niet gezocht is naar mogelijke medeplichtigen binnen de rijkswacht. De overtuiging dat op zijn minst ‘de informanten van de overvallers’ in rijkswachtrangen moeten gezocht worden, heeft voor een haast panische angst gezorgd bij de weinige werknemers en directieleden van Wittock die op de hoogte waren van de rijkswacht-orders. Er was een collega vermoord en … de rijkswacht zat mee in het onderzoek.

Succesje

Na de overval zijn de rijkswachtbestellingen bij Wittock-Van Landeghem blijven doorgaan. Meer zelfs, de minister van Justitie Jean Gol reageerde op de Bende-misdaden met een doortastend Anti-Banditisme plan: meer Golf GTI’s, meer riot guns en meer kogelvrije vesten. De rijkswachterorders bij Wittock explodeerden, er werden er duizenden en duizenden besteld. In die mate zelfs dat ze zich bij Wittock-Van Landeghem afvroegen of eigenlijk elke rijkswachter een kogelvrije vest moest krijgen. Dank zij de Bende van Nijvel heeft Wittock-Van Landeghem zoveel geld verdiend dat ze hun volledige productie hebben overgeplaatst naar het lageloonland Tsjechië.

Nooit van gehoord

Hoe is het mogelijk dat de mogelijke betrokkenheid van rijkswachters bij de Bende-overval in Temse nooit werd uitgezocht? De toverwoorden rijkswacht en Dyane waren toch al verschillende keren gevallen in het Bende-dossier. Er was natuurlijk het feit dat de onderzoekers het gewoon niet wisten. Volgens onze bronnen heeft niemand ooit melding gemaakt van de drukke rijkswachtactiviteiten bij Wittock-Van Landeghem. Maar er is ook een aantal minder fraaie redenen voor deze hiaat in het onderzoek. De magistraten die het dossier tussen 1983 en 1985 beheerden, hebben nauwelijks gedaan wat van hen verwacht mocht worden. De eerste die zich over de zaak boog was de Dendermondse onderzoeksrechter Johan Serrus. Serrus had geen tijd. Het gros van zijn uren ging op aan een privé-bezigheid die hij een stuk spannender vond dan timmeren aan een Bende-dossier. Op 1 januari nam onderzoeksrechter Freddy Troch het dossier van Serrus over. Troch kreeg nauwelijks de tijd om er zich in te verdiepen. Want in het justitiepaleis van Nijvel, waar onderzoeksrechter Schlicker de slachtpartij aan de Colruyt in Nijvel onderzocht, had men een verdachte voor Temse gevonden. Robert ‘Baloo’ Becker, lid van een Frans-Belgische clan die zich graag in de dubieuze regionen van de auto- en schroothandel ophield. Dus vertrok het dossier Temse eind februari 1984 naar Schlicker.

Toen Dendermonde het dossier in september 1985 terugkreeg, bleek dat men in Nijvel absoluut niets met het dossier had aangevangen. Er was geen letter, laat staan een onderzoeksdaad aan toegevoegd. In november 1985 vermoordde de Bende acht mensen in en rond de Delhaize van Aalst, en dus werd dat drama prioritair voor de Dendermondse Delta-cel van onderzoeksrechter Troch. En omdat die al snel een aantal verdachten op het spoor kwam – de bende van Baasrode, met Johnny De Staerke – hadden de onderzoekers nauwelijks nog tijd voor Temse. Bovendien was hun speurwerk van meet af aan gehypothekeerd door de slechte start van Serrus in 1983, die de aanwezigheid van de rijkswacht bij Wittock-Van Landeghem vreemd genoeg zelfs niet lijkt te hebben opgemerkt, en die zeker niet de moeite heeft genomen om ernaar te zoeken.

Wie liegt?

Dit verhaal roept een aantal dringende vragen op.

Wat was er aan de hand met de boekhouding van Wittock-Van Landeghem? Hoe is het mogelijk dat in de boekhouding van het bedrijf niets te vinden was over hun samenwerking met de rijkswacht? Waarom heeft zaakvoerder Jean-Marie Wittock zelfs verklaard dat de kogelvrije vesten voor de Bende-overval door geen enkele Belgische politiedienst waren uitgetest?

Waarom heeft de rijkswachttop dat essentiële gegeven niet spontaan gemeld? Heeft de rijkswacht gelogen toen het korps in 1989 aan de Bendecommissie liet weten dat ze niets te maken had met die zeven gestolen vesten?

Waarom die mysterieuze geheimdoenerij rond het ontwikkelen van een bij uitstek defensief product voor de Bende-aanslagen? En waarom hielden nagenoeg alle betrokkenen ook achteraf de lippen stijf op elkaar? Was de rijkswachttop misschien bang dat één of meerdere korpsleden of ex-korpsleden medeplichtigen waren, en wilde men dat niet geweten hebben? Wordt het niet hoogtijd dat het onderzoek naar de Bende-overval in Temse begint?

De Rijkswacht-connectie II

Stilte, we draaien met onze duimen

De verklaringen van de vroegere werknemers van Wittock-Van Landeghem schoppen het gerechtelijke dossier over de bloedige overval in Temse danig dooreen. Dat dossier ligt al jaren onbeweeglijk in Charleroi. Wat erin staat, komt hierop neer: de Belgische justitie wist dat de zeven kogelvrije vesten die de Bende had gestolen, in het geheim ontwikkeld waren. Slechts weinig mensen waren op de hoogte van hun bestaan. Iemand moest de Bende dus getipt hebben over die vesten: waar ze lagen en, vooral, wanneer ze er lagen. De Bende-speurders kwamen tot de conclusie dat die tipgever enkel uit een kleine groep werknemers van Wittock-Van Landeghem kon komen. Volgens hun onderzoek - waarvan nu blijkt dat het misschien niet zeer grondig is gevoerd - waren die werknemers namelijk de enige die op de hoogte waren van het bestaan van de vesten. Maar de zoektocht naar een tipgever van binnen het bedrijf leverde niets op, en dat was meteen het einde van het dossier - Temse. Het onderzoek naar de gestolen kogelvrije vesten - die uiteindelijk in Ronquières in het kanaal Brussel-Charleroi werden teruggevonden, in de twee zakken waarin de Bende in zuivere Sinterklaas-stijl haar moordwapens had gestopt -blokkeerde totaal.

Maar er was iets wat de Bende-onderzoekers nooit te weten zijn gekomen, vertelden de nieuwe getuigen: dat er naast de kleine groep ingewijden binnen Wittock-Van Landeghem nog een organisatie bestond waarvan een aantal leden absoluut alles van die zeven vesten wist: de rijkswacht. De vesten waren namelijk gemaakt in nauwe samenwerking met de rijkswacht. Een aantal rijkswachters kwam ze zelfs geregeld uittesten bij Wittock-Van Landeghem. Deze verklaringen zijn van uitzonderlijk belang omdat ze de mogelijkheid reëel maken dat de tipgever van de Bende, de man die het gerecht dus naar de Bende kan leiden en die niet werd gevonden onder de werknemers van Wittock-Van Landeghem, binnen de rijkswacht moet worden gezocht. De rijkswachters die wisten hoe het met die vesten zat, zijn nooit aan de tand gevoeld.

Dat roept heel wat vragen op over het Bende-onderzoek. Hoe is het mogelijk dat de onderzoekers nooit te weten zijn gekomen dat de zeven gestolen vesten werden ontwikkeld in samenwerking met de rijkswacht? Hoe is het mogelijk dat in de boekhouding van Wittock-Van Landeghem, die door de Bende-onderzoekers werd gecontroleerd, geen spoor werd teruggevonden van aankopen van de rijkswacht? En waarom heeft de Generale Staf van de rijkswacht niet spontaan aan de Bende-onderzoekers, die met de handen in het haar zaten, gemeld dat een aantal van haar leden op de hoogte waren van het bestaan van die vesten?

De senator

VLD-senator Hugo Coveliers is in elk geval van plan een antwoord op die vragen te krijgen. Hij heeft deze week een brief geschreven aan de minister van Justitie Stefaan De Clerck met het verzoek de zaak-Temse in het licht van deze nieuwe gegevens te laten onderzoeken. Hij wil dat het Comité P, het controlecomité op de politiediensten onder leiding van Freddy Troch, een onderzoek begint. Coveliers wil ook dat de minister van Binnenlandse Zaken Johan Vande Lanotte de Algemene Inspectie van de rijkswacht van inspecteur-generaal Pierre Kinet, de controledienst die onder zijn bevoegdheid valt en niet onder die van de Generale Staf van de rijkswacht, de opdracht geeft hetzelfde te doen. Coveliers heeft overigens al langer dan vandaag vermoedens dat de rijkswacht te maken had met de Bende-overval in Temse. In 1989 verklaarde hij in een interview dat het gerucht liep dat de zeven kogelvrije vesten bedoeld waren voor het SIE van de rijkswacht, de vroegere Groep Dyane.

Hugo Coveliers : "Ik had een telefoontje gekregen van een rijkswachter die me vertelde dat de SIE contacten had met de wapenhandel van Daniel Dekaise in Waver, die in 1982 ook de Bende op bezoek had gekregen, en met Wittock-Van Landeghem. De Bendecommissie heeft vervolgens aan de toenmalige bevoegde minister, Louis Tobback van Binnenlandse Zaken, gevraagd wat daar van aan was. Vermoedelijk heeft Tobback die vraag voorgelegd aan de Generale Staf. De rijkswacht ontkende ooit maar iets met Wittock-Van Landeghem te maken te hebben gehad. Het verbaast mij dat niemand nu op dit verhaal reageert, vooral de rijkswacht niet. Want als het Humo-verhaal niet zou kloppen, zou je toch een onmiddellijke en zeer verontwaardigde ontkenning van de rijkswacht verwachten? Dit moet worden uitgezocht. Als dit klopt dan is er eindelijk een duidelijke achtergrond voor de Bende-overvallen. En een reden die duidelijk maakt waarom de procureurs-generaal zo terughoudend zijn om het Bende-dossier te laten inkijken."

De minister

De rijkswacht kan niets zeggen, zo meldt haar public relations-afdeling in het Frans: geen verklaring, geen commentaar, ook geen ontkenning. Men is druk bezig de zaak te onderzoeken. Als de zaak onderzocht is zullen we meer weten. De minister van Justitie laat, behoedzaam over de eieren lopend, via zijn woordvoerder weten dat een kopie van het Humo-artikel onderweg is naar de bevoegde procureur-generaal.

Mevrouw de woordvoerder, gaat uw minister er nu echt bij de procureur-generaal van Bergen op aandringen dat hij drie rijkswachters naar Temse stuurt met drie beëdigde vertalers in hun kielzog? "Het enige wat de minister kan doen is bij de procureur-generaal aandringen om elk spoor nauwgezet te onderzoeken en indien nodig een onderzoek te openen."

De onderzoeksrechter (1)

Gewezen onderzoeksrechter Freddy Troch heeft het dossier Temse behandeld tussen 1985 en 1990. Hij wist ook niet dat de rijkswacht al voor de overval in september ’83 geregeld over de vloer kwam bij Wittock-Van Landeghem.

Hoe bekijkt u dit nieuwe spoor?
"Ik ben gebonden door het beroepsgeheim. Ik wens geen commentaar te geven op een nog hangend onderzoek waarover ik niet de minste bevoegdheid meer heb."

Maar als voorzitter van het Comité P bent u wel bevoegd voor het toezicht op de politiediensten. U zou de rijkswacht een paar pertinente vragen kunnen stellen.
"Het Comité P heeft niet de minste strafrechterlijke bevoegdheid. Wij doen structureel onderzoek in verband met de politiediensten. Onze dienst enquêtes heeft wel strafrechterlijke bevoegdheid, maar die moet dan een verzoek krijgen van een bevoegde procureur des konings of een onderzoeksrechter, of ambtshalve, op eigen houtje een onderzoek beginnen."

Voilà, dan kan die dienst nu beginnen.
"Ik kan de dienst enquêtes niet aan het werk zetten als het om strafrechterlijke zaken gaat. Dan ga ik mijn bevoegdheid te buiten."

Dit is Belgisch: iedereen stopt zich weg. Kan u dan misschien een 'structureel' onderzoek doen naar de activiteiten van bepaalde afdelingen van de rijkswacht in de Bende-jaren?
"Als daar redenen toe zijn."

Staan er niet genoeg in het Humo-verhaal van vorige week?
"Die problematiek houdt verband met strafrechterlijke feiten, en daar ben ik niet bevoegd voor."

Meneer Troch, kunt u iets doen of kunt u niets doen?
"Op dit moment zie ik, als voorzitter die binnen zijn bevoegdheden wil blijven, niet meteen een mogelijkheid..."

Tenzij dus een parlementslid de enquêtedienst van het Comité P 'vat', zoals dat heet. En dat doet Hugo Coveliers.

De onderzoeksrechter (2)

En hoe zit het met Johan Serrus, die andere ex-onderzoeksrechter die het dossier Wittock-Van Landeghem als eerste in handen kreeg en er niet in slaagde de rijkswacht als klant van Wittock-Van Landeghem en als mede-ontwikkelaar van de gestolen vesten de identificeren? Serrus is nu ondervoorzitter van de rechtbank van eerste aanleg van Dendermonde.

Meneer Serrus, we willen u iets vragen over de overval bij Wittock-Van Landeghem.
"Wie?"

Wittock-Van Landeghem.
"Nog nooit van gehoord."

In dat bedrijf heeft de Bende op 10 september 1983 zeven kogelvrije vesten gestolen.
"Nu u het zegt. Ik herinner met dat nog vaag."

Vorige week publiceerde Humo het verhaal dat de rijkswacht ...
"Jullie weten dat ik niet veel mag vertellen over dossiers die ik heb behandeld, maar in dit geval is het totaal zinloos mij wat dan ook te vragen. Ik weet daar absoluut niets meer van. En ik heb dat stuk in Humo ook niet gelezen. Het is dan al zo lang geleden, hé?"

Absoluut.

De Rijkswacht-connectie III

Nieuwe getuigen

De Pers-, Public relations en Communicatiedienst van de rijkswacht heeft Humo laten weten dat het artikel over de Rijkswacht-connectie helemaal niet klopt. Dat verhaal ging over de bloedige inbraak die de Bende van Nijvel op 10 september 1983 in het bedrijf Wittock-Van Landeghem pleegde. De Bende pikte er zeven kogelvrije kevlar-vesten, die als test- en toonbankmodel dienden, uit een ijzeren kast in het lab van de technische dienst; de Dendermondse Delta-cel van onderzoeksrechter Freddy Troch, die het onderzoek in handen had, kwam tot de conclusie dat de diefstal enkel en alleen had kunnen plaatsvinden omdat een tipgever de moordende dieven had verteld waar de vesten lagen. De Delta-cel legde een lijst aan van de weinige mensen die wisten waar die zeven Kevlar-vesten bij Wittock-Van Landeghem lagen - een aantal werknemers en het handjevol klanten dat interesse had getoond voor de toen tamelijk revolutionaire Kevlar-vesten; maar de tipgever werd er niet gevonden.

In Humo vertelden getuigen die twaalf jaar lang hun mond hadden gehouden dat de Delta-cel één geïnteresseerde klant, die heel goed wist dat de vesten daar lagen, over het hoofd had gezien en bijgevolg nooit aan de tand had gevoeld: de rijkswacht. Onze getuigen vertelden dat rijkswachters in burger voor 10 september 1983 al bij Wittock met de vesten bezig waren geweest en er zelfs testen op hadden uitgevoerd. Het is een gegeven dat de officiële Bende-speurders nooit te weten zijn gekomen. Het verhaal leidt, en alle getuigen leggen daar ook de nadruk op, tot explosieve conclusies.

- Er is nu een reële mogelijkheid dat de Bende-tipgever uit rijkswachtkringen kwam.
- Die nooit geïdentificeerde tipgever van de rijkswacht kent misschien één of meer Bende-leden.
- De Belgische justitie heeft dit nooit uitgezocht. Erger: ze wist het zelfs niet.

En nu komt de rijkswacht dus zeggen dat het allemaal niet waar is. Kolonel Willem Vanden Broeck schrijft: 'De rijkswacht plaatste bij Wittock-Van Landeghem een bestelling van kogelwerende vesten die zich spreidde over de jaren '86-'87-'88. Voor deze aankoop beschikte de rijkswacht over kogelwerende vesten die niet door deze firma geleverd werden. In de jaren onmiddellijk voor deze aankoop werden geen kogelwerende vesten besteld, gewoonweg omdat daarvoor geen budgetten voorzien waren. Dit was zeker het geval voor de jaren ’83 en ’84. Het is dus normaal dat er geen spoor is in de boekhouding van deze firma, geen bestellingen, geen boekhoudkundig spoor. Het is dus onmogelijk dat, zoals u het stelt, de rijkswacht in 1983 tientallen, misschien honderden kogelvrije vesten zou hebben afgehaald bij Wittock-Van Landeghem, aangezien deze uitgaven niet in het budget voorzien waren. Voor die bestelling kwam deze firma zelfs niet voor in onze lijsten van binnenlandse en buitenlandse firma’s die kogelwerend materiaal vervaardigden. De aankoopdienst van de rijkswacht plaatste in 1983 geen enkele bestelling bij deze firma noch van basisstof noch van afgewerkte producten. De zeven gestolen vesten werden niet door de rijkswachtaankoopdienst besteld. De rijkswachttop en deze dienst hebben daar dus niets mee te maken. Uit informatie afkomstig uit dit bedrijf is enkele jaren later gebleken dat het ging om zeven verschillende modellen samengesteld uit componenten die niet te verenigen waren met de kwaliteits- en veiligheidscriteria die de rijkswacht voor dat soort beschermingskledij stelt. Slechts vanaf 1986 werd de samenwerking met de firma Wittock-Van Landeghem ontwikkeld in de context van de bestelling die toen startte. Die aankoop is totaal volgens de wettelijke procedures verlopen met grondige kwaliteitscontroles zoals het is voorgeschreven. Gezien de aard van dit materiaal werden deze zakelijke relaties met de nodige discretie gevoerd. Ik meen als conclusie met zekerheid te mogen stellen dat uw informanten zich van jaartallen vergissen.'

Een nieuwe brief

Vreemd dat steeds meer getuigen zich 'van jaartallen' vergissen, want ondertussen blijven er bij Humo verhalen binnenlopen over de veelvuldige bezoeken van leden van de rijkswacht aan het bedrijf in de jaren 1981, 1982 en 1983. En daar zitten mensen bij die maar tot 1983 bij Wittoch-Van Landeghem kocht. De verklaringen van deze nieuwe getuigen vullen een aantal gaten op in het verhaal van de eerste getuigen dat Humo twee weken geleden publiceerde, en brengen de feiten scherper in beeld. Soms spreken de getuigenissen elkaar tegen, maar alleen wat een paar details betreft. Aan de essentie van de boodschap wordt niet geraakt. Ze bevestigen het allemaal: er kwamen rijkswachters in actieve dienst bij Wittock-Van Landeghem voor september 1983, en die hadden alles te maken met de zeven testvesten die door de Bende werden gestolen.

Dit zijn uittreksels uit een nieuwe brief die ons vorige week bereikte. Hij is geschreven door iemand die het bedrijf verliet voor september '83! 'Toen ik in 1980 bij Wittock-Van Landeghem begon te werken, was men net gestart met het maken van kogelvrije vesten. Er was nog maar één model gemaakt en de vulling bestond niet uit Kevlar, maar uit gewone doek. Vrij snel is men echter met met Kevlar begonnen - waarvan ik niet wist dat hij geleverd werd door TIS, de dochteronderneming van Wittock-Van Landeghem in Kerksken - en men liet geregeld modelvesten maken, of teststukken voor de schietproeven. Daar waren niet alleen vesten bij voor het leger (kaki-kleur), maar ook voor politiediensten (marine-blauw). De eigenlijke productie van deze vesten werd uitbesteed aan een sociale werkplaats in Zele, omdat onze confectiemachines daar niet geschikt voor waren.'

'In principe waren in Temse dus alleen de modelvesten aanwezig, die in de kast lagen in het lab, waaruit ze werden gestolen. Over de intense samenwerking die er met de rijkswacht was had ik enkel een vermoeden. Deze rijkswachters werden nooit aan de werknemers voorgesteld, en ze konden ook niet als zodanig herkend worden, omdat ze, zoals u zelf schreef, altijd in burger de fabriek bezochten. Als het dus waar is dat de rijkswachters die regelmatig bij Wittoch-Van Landeghem op bezoek kwamen, de informanten van de Bende zijn geweest - en ik heb geen reden om daaraan te twijfelen -, dan wil ik de naam bekendmaken van de persoon met wie deze rijkswachters samenwerkten om de vesten te verbeteren: (Humo geeft deze naam niet vrij, nvdr.) Deze man was verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de kogelvrije vesten; hij gaf de opdrachten om een model te maken, of een nieuwe samenstelling met de Kevlar, voor de schietproeven; en hij toonde geregeld de resultaten van deze schietproeven, zowel eigen proeven als die van de rijkswacht. Het was trouwens uit de kast in zijn bureau in het lab, waar hij de rijkswachters telkens ontving, dat de vesten gestolen zijn. Hij kent dus de namen van de rijkswachters die regelmatig over de vloer kwamen.

'Ook de heer Jean-Marie Wittock - de zaakvoerder van Wittock-Van Landeghem - moet deze rijkswachters kennen. Zoals u zelf weet heeft hij wapens voor de schietproeven van deze rijkswachters gekregen, en was hij het die deze schietproeven uitvoerde in het bijzijn van de rijkswachters. Of hij iets zal loslaten is maar de vraag.'

Een tip van de sluier

Humo heeft de man die bij Wittock-Van Landeghem de klandizie voor de kogelvrije vesten in het bewuste lab ontving, teruggevonden. Als de journalisten aan zijn deur staan is hij niet erg enthousiast; pas na veel aandringen wil hij een paar dingen kwijt. Hij bevestigt dat "het bijna niet anders kan dan dat de Bende getipt is geweest door geïnteresseerden die bij mij in het lab zijn geweest." En hij geeft - na veel aarzelen - ook toe dat hij voor september 1983 ook rijkswachters op bezoek heeft gekregen die geïnteresseerd waren. Maar, relativeert hij, er was niet alleen de rijkswacht. Er waren nog meer potentiële klanten die wisten waar de vesten lagen en die dus ook voor tipgever kunnen hebben gespeeld: mensen van het leger, verantwoordelijken van de beveiligingsfirma's Securitas en Brink's Ziegler, een paar politiecommissarissen, en ook de beruchte wapenhandelaar Willy Pourtois, samen met een een aantal Libanese vertegenwoordigers van de in Beiroet in een burgeroorlog verwikkelde christelijke falangisten.

Die poging tot relativering veegt de eventuele betrokkenheid van één of meer rijkswachters bij de Bende-overval in Temse niet van tafel. Integendeel. Binnen het bedrijf wist maar een klein aantal mensen waar de zeven Kevlar-vesten lagen opgeborgen, maar al vroeg in in het Bende-onderzoek werd duidelijk dat de tipgever niet binnen het bedrijf moest worden gezocht. De tipgever was namelijk maar gedeeltelijk op de hoogte van hoe het bij Wittock-Van Landeghem exact toe ging met de Kevlar-vesten. Hij wist bijvoorbeeld niet dat de Kevlar-vesten in Zele werden geproduceerd, en ook niet dat de Zeelse vesten niet bij Wittock-Van Landeghem in Temse werden opgeslagen. Dat kan men opmaken uit de manier waarop de dieven bij Wittock-Van Landeghem zijn binnengedrongen. Ze zijn geruisloos de magazijnen binnengeslopen en zijn in de daar aanwezige dozen op zoek gegaan naar opgeslagen vesten. En omdat ze ze daar niet vonden, waren ze wel verplicht om naar de plek te gaan waarvan ze - dankzij hun tipgever - zéker wisten dat er vesten lagen: het afgesloten lab. Maar dat kon niet in stilte. Daarvoor moest een ruit worden ingeslagen. Het rinkelende glas wekte conciërge Linda Van Huffelen en haan man Jozef Broeders. Van Huffelen kreeg een kogel in het hoofd, broeders werd afgemaakt.

Als vermoord (1)

De Bende-speurders moesten hun tipgever dus buiten het bedrijf zoeken, onder de weinige klanten van Wittock-Van Landeghem die voor september 1983 de zeven modelvesten in het lab te zien hadden gekregen. De Delta-cel kende - tenminste dat dacht ze - al die klanten: leger, beveiligingsfirma’s, de wapenhandelaar Pourtois..., maar heeft er schijnbaar geen tipgever gevonden. Dus blijft alleen de geïnteresseerde klant over die de speurders niet kenden: de rijkswacht. De vroegere lab-uitbater bij Wittock-Van Landeghem meldt ons ook dat er bij Wittock inderdaad een schietstand was ingericht om de Kevlar-vesten te testen. Die testen, zegt hij, werden uitgevoerd door hemzelf, door bedrijfsleider Jean-Marie Wittock en - na lang aarzelen en veel gemompel - inderdaad ook door 'de geïnteresseerden' uit rijkswacht, leger en politie. Sommigen brachten zelfs hun eigen favoriete wapens mee. Op onze vraag of de rijkswacht het bedrijf wapens heeft bezorgd om die schietproeven mee uit te voeren, antwoordt de man eerst ontkennend: "Nee, we hadden onze eigen wapens, en we hadden daar een vergunning voor." Maar uiteindelijk ontkent hij niet dat de rijkswachters een FAL hebben geleverd aan Wittock-Van Landeghem, zoals wij eerder meldden.

Waarom blijft een aantal kader- en directieleden van Wittock-Van Landeghem zo terughoudend als de rol van de rijkswacht ter sprake komt? Uit het gerechtelijk dossier over de zaak Temse blijkt dat de verantwoordelijken van Wittock-Van Landeghem de onderzoekers perfect op de hoogte hebben gebracht van de 'interesse' van het leger, van Securitas en van Brink Ziegler voor hun kogelvrije vesten, maar nooit hebben gesproken over de veelvuldige bezoeken van leden van de rijkswacht. Ook de man uit wiens kast de kogelvrije vesten zijn gestolen, is tijdens de ondervragingen door de Delta-cel niet over de rijkswacht begonnen. Waarom niet? "Ze hebben het mij niet gevraagd. De mensen die mij ondervroegen waren meestal zelf rijkswachters", zegt hij tegen Humo. Als wij naar de identiteit van de rijkswachters die bij hem op bezoek kwamen informeren, klapt hij helemaal dicht: "Zelfs al herinnerde ik mij die namen nog, ik zou ze niet geven."

Als vermoord (2)

Deze getuigenissen onderstrepen het belang dat moet worden gehecht aan de identiteit van de figuren, onder wie dus zekere rijkswachters, die bij Wittock kogelvrije vesten kwamen bekijken, testen en kopen. In de Rijkswacht-connectie I vroeg Humo zich al af hoe het mogelijk was dat de Delta-cel de aanwezigheid van de rijkswacht bij Wittock-Van Landeghem niet in de boekhouding van Wittock-Van Landeghem heeft teruggevonden. Een niet onbelangrijke vraag, zeker nu onze recentste getuige beweert dat rijkswachters van de Algemene Aankoopdienst uit Etterbeek voor september ’83 zeildoek aankochten voor de voertuigen van hun korps. De rijkswacht was dus hoe dan ook klant van Wittock-Van Landeghem.

Een mogelijke verklaring daarvoor is dat een aantal rijkswachters op dat moment niet naar Wittock-Van Landeghem kwam om vesten te kopen, maar om hun ontwikkeling te begeleiden en hun efficiëntie te testen, en dat de Delta-onderzoekers in de boekhouding enkel de facturen hebben bekeken die te maken hebben met de verkoop van vesten, en niet met zeildoek of wat dan ook. Maar het is ook mogelijk dat de rijkswachters die naar de vesten kwamen kijken, dat op eigen houtje deden en niet in opdracht van de rijkswacht zelf handelden; of zelfs dat iemand met de boekhouding van Wittock-Van Landeghem heeft geknoeid. Een grondig onderzoek dat hier duidelijkheid in schept, lijkt geen overbodige luxe.

Bij Wittock-Van Landeghem wil men helemaal niets kwijt over de affaire. Via zijn secretaresse laat de Brusselse grote baas Jean-Marie Wittock, die aan het gerecht verklaarde dat de vesten 'nooit door enige Belgische politiedienst waren uitgetest', weten dat hij geen commentaar wenst te geven.

De minister

Als zoveel mensen die bij Wittock-Van Landeghem betrokken waren bij de productie van de kogelvrije vesten, beweren dat een aantal rijkswachters er alles van afwist, en de ontwikkeling ervan op de voet volgde, hoe kan Binnenlandse Zaken dan volhouden dat de rijkswacht voor 1985 niks te maken had met Wittock-Van Landeghem, zoals minister van Binnenlandse Zaken. Johan Vande Lanotte: "Ik heb bij de rijkswacht objectieve, verifieerbare gegevens opgevraagd. Eén van die gegevens is dat de rijkswacht als korps voor 1985 geen klant was bij Wittock-Van Landeghem, en daar voor die tijd dus geen kogelvrije vesten heeft gekocht. Dat er individuele rijkswachters in het bedrijf op bezoek zijn geweest kan ik niet uitsluiten. Ik was er niet bij. Alleen: dat was dan niet in het kader van een officiële aankoopprocedure."

Zou het kunnen dat een welbepaalde afdeling van de rijkswacht, bijvoorbeeld het SIE, kogelvrije vesten heeft gekocht bij Wittock?
"Nee, want ook het SIE moet voor dit soort aankopen via het commando van de rijkswacht passeren."

Neemt u nu genoegen met dit antwoord van de rijkswacht? Want wij hebben hier een pak getuigen, die staalhard het tegendeel beweren.
"Dan moeten die getuigenissen opgenomen, gecheckt en met elkaar geconfronteerd worden. Dat is de taak van het gerecht, of van het Comité P. Het Comité P. is speciaal gecreëerd om onderzoek naar politiediensten te doen. Ik heb als verantwoordelijk minister niet de middelen om dit soort zaken tot op het bot uit te spitten. En als ik het wel probeer, zal iedereen zeggen: 'Jamaar, u kunt niet onafhankelijk zijn, want het gaat over uw eigen diensten.' Laat het onderzoek dus maar beginnen. Ik zal niks toedekken en niemand een strobreed in de weg leggen."