Bende van Nijvel

Brussel | 28 Januari 1983

De diefstal van een Peugeot

Op vrijdag 28 januari, omstreeks 20u50 hadden twee individuen, voorzien van een op een Kalshnikov lijkend wapen met houten handgreep, een bediende van het ministerie van Franse cultuur gedwongen afstand te doen van zijn wagen, de bewuste Peugeot 504 toen nog met nummerplaat 'D705F'. Raymond Dewee moest ook zijn identiteitspapieren en zijn rijbewijs afstaan, twee documenten die tijdens het onderzoek nooit werden teruggevonden. Twee weken later zal de gestolen Peugeot 504 gebruikt worden om de Delhaize van Genval te overvallen. Een bewijs dat de overval goed was voorbereid.

Genval | 11 Ferbuari 1983

De overval op de Delhaize van Genval

Bij het vallen van de avond duiken in de Delhaize supermarkt in Genval vier individuen op. Het wordt een klassieke hold-up. Drie tot de tanden gewapende individuen die hun gezicht achter carnavalsmaskers verbergen, laten zich al het direct beschikbare geld overhandigen. Ze zullen met een buit van 692.384 fr. verdwijnen. Om gehoorzaamheid af te dwingen, vuren ze enkele schoten af in het plafond van de supermarkt. Een caissière en enkele klanten worden bedreigd. De computer van het magazijn wordt door een kogel getroffen, de draden van de telefoon worden uitgerukt en een laatste schot wordt afgevuurd in de richting van een meer dan moedige automobilist, Jacques Culot, die geprobeerd had met zijn wagen de weg te versperren voor de Peugeot 504 van de gangsters. Deze bestuurder werd niet gewond omdat hij zich eerst dicht tegen zijn stuur had aangedrukt en dan in een reflex onder zijn instrumentenbord was gedoken. Via de verbrijzelde ruiten doorboorde de kogel de wagen volledig. Volgens experts waren de boeven gewapend met riotguns en minstens een pistool kaliber 38.

Politie en rijkswacht van Waals Brabant werden nog maar eens overrompeld. De gangsters vluchtten in de richting van Terhulpen, zonder verontrust te worden. De Peugeot 504 werd enkele dagen tevoren ontvreemd in de Brusselde voorstad Watermaal-Bosvoorde. Dit wijst erop dat de overval opnieuw goed was voorbereid. De daders worden door verschillende getuige beschreven als Noordafrikanen van ongeveer 1m75 groot, Franssprekend met Arabische tongval, een bril dragend met schilpaddenmontuur en een kapsel in afro-stijl. Het is bekend dat de onderzoekers van Nijvel denken dat Michel Cocu, de roodharige oud-politieman van Boussu, een van de dieven van de 504 moet geweest zijn ...

De Peugeot uit Watermaal-Bosvoorde werd dus gebruikt bij de gewelddadige overval op de Delhaize in Genval vooraleer een laatste keer drie dagen later in Plancenoit te dienen, bij de diefstal van een VW Golf. Op 14 februari 1983 wordt in Plancenoit Mevr. Geneviève Van Lidth de Jeugd, die zich klaarmaakte om naar huis te gaan, bedreigd door een man die uit een Peugeot 504 stapte, een zwarte bivakmuts over zijn hoofd had getrokken en met een pistool gewapend was. Na de hold-up in de Delhaize in Genval en na de diefstal van de Golf van Mevr. Van Lidth de Jeugd in Plancenoit, werd de Peugeot in Waterloo uitgebrand teruggevonden.

Plancenoit | 14 Ferbuari 1983

De diefstal van een Golf Rabbit

Op het moment dat Mevr. Geneviève Van Lidth de Jeugd zich klaarmaakte om naar huis te gaan, wordt ze bedreigd door een man die uit een Peugeot 504 stapte. De man had een zwarte bivakmuts over zijn hoofd getrokken en was met een pistool gewapend. Kort na 20u30 toen haar Golf Rabbit in Plancenoit gestolen werd, verklaarde Mevr. Van Lidth aan de politie van Lasne dat de dader volgens haar van Zuiderse herkomst was, tussen de 30 en 40 jaar, atletisch gebouwd, ongeveer een meter tachtig groot en een dichte haarbos van zwart krullend, kort geknipt haar had. Hieraan voegde ze toe dat de dief heel rustig en uitstekend Frans sprak. 'U heeft er alle belang bij niet te verroeren, laat u sleutels op het instrumentenbord steken', zei hij haar terwijl hij een revolver op haar maag richtte.

Twee jaar later, op 23 oktober 1985, zal Mevr. Van Lidth aan onderzoeksrechter Schlicker nog verklaren dat de dief volgens haar zeer vertrouwd was met het model Golf. De volgende dag, dinsdag 15 februari, na de hold-up in de Delhaize in Genval en na de diefstal van de Golf van Mevr. Van Lidth de Jeugd in Plancenoit, werd de Peugeot in Waterloo uitgebrand teruggevonden. Wat de Peugeot 504 betreft, hadden de gangsters de stereo-installatie uit het voertuig verwijderd, een autoradio van het merk Blaupunkt - model Frankfurt - het dashboard-uurwerk en de aansteker! In de Peugeot 504 hebben de onderzoekers sigarettenpeuken van het merk Johnson of Gauloises gevonden. Het voertuig zou, sinds het op 28 januari in Watermaal gestolen werd, niet meer dan honderd kilometer hebben afgelegd.

Ukkel | 25 Februari 1983

De overval op de Delhaize van Fort Jaco

Veertien dagen later overvallen drie zwaar bewapende individuen de Delhaize van Fort Jaco, gelegen aan de Waterloosteenweg in Ukkel. Omstreeks 19u30 springen twee mannen uit een VW Golf. De auto wordt waarschijnlijk bestuurd door een derde medeplichtige. Het gelaat verborgen achter omlaag getrokken bivakmutsen, dringt het duo het warenhuis binnen. Een boef bewaakt de ingang van de supermarkt en houdt de caissières in bedwang. Zijn medeplichtige dringt het directiekantoor binnen en doet de brandkoffer openen. De bandieten bemachtigen een som van om en bij de 600.000 fr. Een van de boeven vuurt een schot af dat gelukkig niemand verwondt. De andere boef bedreigt een caissière door de loop van zijn wapen tegen haar slaap te drukken. Men beschikt over geen signalement van de bestuurder.

Wat de twee feitelijke daders betreft, hebben alle getuige het over nogal stevig gebouwde mannen. Volgens Cathérine, die zich vlakbij de kassa's van de supermarkt bevond, was een van de daders 1m90 groot en atletisch geschouderd. Hij droeg geen handschoenen. De huid van zijn handen was wit. Hij sprak Frans zonder tongval. Hij droeg een kaki vest. De andere was kleiner, had een gummi-knuppel van zestig centimeter bij zich en deed zijn best om een Arabische tongval na te bootsen. Op het moment dat de boosdoeners de Delhaize verlieten, werd een bejaarde man gewond die met zijn boodschappenkarretje op de parking van de supermarkt liep. Meneer Elie Colet had zich naar het benzinestation naast de Delhaize gehaast om er hulp in te roepen. Een van de gangsters had hem opgemerkt en was hem gevolgd. Voor de garage gekomen, had de misdadiger twee schoten afgevuurd met zijn schouderwapen. De eerste kogel, bestemd voor de pompbediende die zich in zijn kantoor bevond, was afgeketst en in de zoldering terecht gekomen. De tweede kogel trof de klant van de Delhaize in de knie. Deze bejaarde man is nu nog steeds gehandicapt. Hij mankt en kan zich slechts met grote moeite voortbewegen.

Het ziet ernaar uit dat de gebruikte wagen de Golf Rabbit was, die op 14 februari in Plancenoit werd gestolen. Hetzelfde voertuig zal opnieuw gebruikt worden bij de hold-up op 3 maart in Halle, de overval waarbij de beheerder van de Colruyt omgebracht werd. De getuige van de overval op Fort Jaco hebben het over een grijze Golf, hoogst waarschijnlijk met schuifdak. De ballistische expertise laat op een punt niet de minste twijfel bestaan. Een van de wapens dat in de Delhaize van Fort Jacco werd gebruikt, een pistool van kaliber 38, heeft volkomen identieke kenmerken als het wapen dat op 11 februari in de Delhaize in Genval werd gebruikt.

Halle | 3 Maart 1983

De overval op de Colruyt van Halle

Acht dagen later. Op drie maart vallen drie of misschien vier mannen de Colruyt van Halle binnen en jagen de beheerder een kogel door het hoofd. De boosdoeners drukten zich in het Frans uit en verplaatsten zich aan boord van een donkere VW Golf, zonder twijfel de in februari gestolen wagen. Nadat de wagen tot stilstand was gekomen op de parking, kwamen er twee individuen uit te voorschijn die kort nadien in de discount opdoken. Ter intimidatie schoten ze enkele kogels in het plafond, net zoals in Genval en Ukkel, om het personeel aan te manen op de grond te gaan liggen. Een van de boeven bleef aan de ingang van de Colruyt staan om klanten en personeel in bedwang te houden. Zijn medeplichtige stormde naar boven en ging direct naar binnen in het kantoor van de beheerder, een soort glazen kooi die boven de verkoopruimte uitsteekt. Bij de filiaalhouder van de Colruyt, meneer Walter Verstappen, bevonden zich op dat moment nog twee personen. De twee bedienden moesten plat op hun buik gaan liggen. De beheerder werd gedwongen de brandkoffer te openen en de bandiet heeft zich dan gehaast om de bankbiljetten in een grote reistas te proppen. De gangster sloeg een bediende heftig met zijn knuppel op het hoofd, omdat deze het had gewaagd het hoofd om te draaien om te zien wat er gebeurde.

Zonder enig spoor van emotie, richtte de doder dan zijn wapen kalm op de nek van de beheerder en haalde de trekker over. Het projectiel, een kogel van kaliber 38, doorboorde de keel van het slachtoffer. Walter Verstappen was niet op slag dood. Hij werd levenloos naar de reanimatie-kamer van het ziekenhuis van het Leopoldspark in Etterbeek gebracht, waar chirurgen het onmogelijke gedaan hebben om het te redden. Walter Verstappen overleed kort na zijn opname. De moordenaars hebben geen fractie van een seconde verloren, de injectiemotor van de Golf draaide al toen de twee medeplichtige zich in de wagen stortten. Dit soort donkere Volkswagen zou men later nog op vele andere plaatsen terugzien. Het gangstertrio vluchtte in de richting van de Brusselse ring en van de autosnelweg naar Bergen. Hun buit bedroeg heel precies 1.182.115 fr. De door de knuppelslag gewonde Jules Knockaert werd opgenomen in het ziekenhuis van Halle. Zijn getuigenis is waardevol.

Het onderzoek

In een proces-verbaal van vier maart 1983 geeft de Colruyt-bediende het signalement van een man van ongeveer 1m78 à 1m80, met een gemiddelde maar atletische lichaamsbouw. Hij had donkerkleurige handen en blauwe ogen. Het tweede individu was even groot en had een donkere huidkleur. De andere getuigen hebben het over een groot persoon, waarschijnlijk 1m85, gekleed in een versleten, grijs-blauwe regenjas, een donkergrijze broek en zwarte schoenen. Zijn gezicht verborg hij onder een zwarte bivakmuts, afgeboord in een lichtere kleur, waarschijnlijk geel. De rond zijn ogen zichtbare huid was ingesmeerd met een donkere verf, een soort make-up zoals commando's die gebruiken voor nachtelijke oefeningen. Een tweede lid van het trio dat de Colruyt in Halle had beroofd, was kleiner, zo tussen 1m70 en 1m75. Hij droeg een donkere bivakmuts en een lange donkere regenjas. Ook de chauffeur van de Golf droeg een omlaag getrokken bivakmuts. De getuigen beschrijven een individu van gemiddelde lichaamsbouw, gewapend met een jachtgeweer en gekleed in een okerkleurige regenjas.

Vooraleer in Nijvel, op het kabinet van onderzoeksrechter Guy Wezel te belanden, werd het onderzoek op de moord in de Colruyt van Halle aanvankelijk toevertrouwd aan de Brusselse magistraat Mahieu. De eerste ballistische vaststellingen werden uitgevoerd door een van de experts waarop het hoofdstedelijk parket regelmatig beroep dat, commandant Derry. De volgende dag, de 4de maart, liet de firma Colruyt via de pers aankondigen dat ze een premie uitloofde van vijf miljoen aan eenieder die de politie op het spoor van de moordenaars kon brengen, maar tevergeefs.

Eigenbrakel | 8 Juni 1983

De diefstal van de Saab 900 Turbo

Of het nu om de bewuste Zweedse Santana gaat die gebruikt werd bij de hold-up in Waver in september 1982, om de Peugeot 504 die in januari 1983 werd gestolen, om de Golf die op 14 februari 1983 werd gestolen of om alle wagens die nadien door de Bende van Nijvel, werden gebruikt, steeds waren deze voertuigen in nieuwe staat, van donkere kleur en altijd staken de contactsleutels op het instrumentenbord. Zo werd bijvoorbeeld in de nacht van 7 op 8 juni 1983 een Saab 900 turbo gestolen in de toonzaal van garage Michel Jadot, huisnummer 178 van de chaussée d'Ohain in Eigenbrakel. Deze wagen zou gebruikt worden bij de actie die op 10 september werd gevoerd voor de overval op het textielbedrijf Wittock-Van Landeghem in Temse en op 17 september op de Colruyt in Nijvel. Diezelfde nacht heeft de Bende zich ontdaan van de VW Golf Rabbit die op 14 februari 1983 in Plancenoit werd gestolen, door de wagen in brand te steken in het bos van Hourpes, vlakbij Anderlues. De diefstal van de Saab greep plaats tussen drie en vier uur 's morgens.

Verscheidene aanwijzingen verraden een minutieuze voorbereiding, de inbrekers hadden de omgeving grondig verkend en wisten dat de nogal geïsoleerd liggende garage niet voorzien was van enig alarmsysteem. 's Nachts was er niemand aanwezig. Het gebouw kon makkelijk binnengedrongen worden langs een dakvenster aan de achterkant, waardoor men toegang krijgt tot de werkplaats. De enige bewaking bestond uit een Duitse herdershond. Het volstond deze af te maken. De indringers namen geen genoegen met een kogel. Bij de autopsie werden uit het hondenlijk liefst elf kogels gehaald. En toch was de dodelijk getroffen Duitse herdershond erin geslaagd zich over een tiental meter voort te slepen vooraleer hij in het midden van de garage in mekaar zeeg. Overal zijn bloedsporen maar de dichtsbij wonende buren slapen zeer vast, geen van hen is wakker geworden ...

Ze houden van muziek

De vermoedelijk daders van dit bloedbad zijn Michel Cocu, Adriano Vittorio en Jean Claude Estiévenart. Althans volgens het in Nijvel uitgevoerd onderzoek. Want bij confrontatie van het trio met Michel Jadot was volgens hem geen enkel lid van deze 'filière boraine', in de weken die aan de autodiefstal voorafgingen, in zijn garage geweest. Uit proces-verbaal 20.419, dat zich in farde 2 van het dossier over de slachtpartijen bevindt, blijkt dat de garagehouder uit Eigenbrakel op 4 oktober 1983, bij het doornemen van de kaartenbak van de rijkswacht, wel twee personen heeft herkend die vlak voor de diefstal van de Saab bij hem zijn geweest. Het gaat om een zekere Istvan Karkas en zijn vriendin Bertha De Staercke, oude bekenden van het gerecht. Bij het ballistisch onderzoek volgt een andere verrassing van formaat. De kogels die uit het lijk van de herdershond werden gehaald, komen uit hetzelfde wapen als dat wat in december 1982 werd gebruikt om de oude huisbewaarder van de Auberge du Chevalier te executeren en, veertien dagen later, ergens tussen het Flageyplein in Elsene en de Rue Terre du Prince, in het centrum van Bergen, de taxichauffeur neer te schieten ...

Uit onachtzaamheid of met opzet blijven de doders, die er zo goed in slagen om niet de minste aanwijzing achter te laten, in de Saab-garage in Eigenbrakel, hetzelfde 'warme' wapen te gebruiken om een zeer krachtige wagen te bemachtigen die ze nodig hebben voor hun komende acties. De wagen is een geweldige Saab 900 turbo, een acht-kleppenmotor van 145 PK die concessiehouder Jadot in zijn showroom tussen de wagens met kleinere cilinderinhoud plaatste. Om de 900 turbo in het atelier te kunnen rollen hebben de inbrekers twee in de weg staande wagens moeten verwijderen. Dan hebben ze een schuifdeur geopend die uitgeeft op de chaussée d'Ohain. De contactsleutels bevonden zich in de wagen.

De Saab zal teruggevonden worden in de nacht van 16 op 17 september 1983, kort na het bloedbad aan de Colruyt van Nijvel. De wagen heeft in die drie maanden zeer weinig afstand afgelegd, minder dan 1500 kilometer. Maar de doders hebben de wagen zeker niet ontzien. Door er als gekken mee te rijden zijn ze erin geslaagd de turbo-motor te laten ontploffen. Om het vermogen van deze machine, ontworpen om 215 km per uur te bereiken, nog meer op te drijven, hadden de killers lichte wijzigingen aangebracht aan de motor. Indien nodig was de door de Bende van Nijvel bewerkte en verbeterde Saab in staat pieken van 250 kilometer per uur te bereiken. De ingenieurs van Saab konden het niet geloven, een 900 turbo vernietigen op 1227 km ... De onderzoekers waren niet al te verrast vast te stellen dat de stereo-installatie die zich in de wagen bevond, een autoradio Blaupunkt en geluidsboxen van het merk Jensen, verwijderd waren. De doders van Brabant weten wat van muziek, ze houden ervan. Als ze een auto stelen, haasten ze zich om de stereo-installatie te demonteren.