Bende van Nijvel

Inleiding

Wapenhandelaar Daniel Dekaise

In september 1982 houdt wapenhandelaar Daniel Dekaise al sedert vier jaar een kleine wapenhandel open in de Rue de Bruxelles, in het centrum van Waver. Deze wapenhandel is de verwerkelijking van een jongensdroom. Daniel Dekaise werd als wapenhandelaar geboren, zoals andere zonder twijfel arts, advocaat of journalist moesten worden, uit passie. In september 1982 is Daniel Dekaise een jong gezinshoofd. Hij is zeventwintig, getrouwd met een Zwitserse en heeft kinderen. In het wapenmilieu geniet hij vooral de reputatie van een uitzonderlijk begaafd manusje-van-alles. De tijd is nog niet aangebroken dat men over Daniel Dekaise zal spreken als zakenman die vele belangrijke zaken tegelijk bereddert. In 1982 is Daniel Dekaise nog lang niet de handelaar die voor zaken naar Egypte trekt. Of diegene die voor het Speciaal Interventie Esquadron van de Belgische rijkswacht, ook wel groep Dyane genoemd, gewaardeerd wordt om de kwaliteit van zijn materiaal en om de genialiteit van zijn uitvindingen.

De man die verscheidene gemeentelijke politiekorpsen van wapens voorziet, die zich klaarmaakt om de grootste schietstand van Waals Brabant te openen en die voor de gerechtelijke politie een nieuw interventie-wapen op punt stelt, de '750 police'. In september 1982 zegt men van Daniel Dekaise vooral dat hij ontzettend begaafd is. Hij is van het soort dat in staat is een stuk blik in een oorlogswapen om te toveren. Zijn klantenbestand bestaat zowel uit jagers als uit jonge vrouwen die op zoek zijn naar een wapen, waarvan Dekaise weet dat het nooit gebruikt zal worden. Onder zijn cliënteel vindt men ook militairen, detectives, politiemannen, rijkswachters en vreemde personages met een vreemde tongval. Ook de gewezen wachtmeester van de Brusselse BOB behoort sedert vele jaren tot zijn cliënteel. Hij werd in 1981 uit de Brusselse BOB ontslagen en in januari 1986 aangehouden in het kader van de in Rosières gepleegde moord op ingenieur Juan Mendez, verantwoordelijke van de Fabrique National van Herstal voor de wapenverkoop van Latijns-Amerika.

De gebrilde en fijn besnorde Daniel Dekaise is een gepassioneerde die de muren van zijn zitkamer versiert met oude Mausers en kalashnikovs. Hij hield zich destijds vooral bezig met het vervaardigen van geluidsdempers voor korte wapens en het ontwerpen van eigenaardige buizen van het soort anti-tankwapens. Ook onderzoekt hij de mogelijkheid om een machinepistool op zo'n wijze in een diplomatenkoffertje te monteren, dat de gebruiker kan vuren zonder het koffertje te moeten openen. De zevenentwintigjarige Daniel Dekaise is een bepaald soort Belgisch genie, die eerder geamuseerd dan verbaasd is, wanneer hij te weten komt dat men wapens, die door zijn handen gepasseerd zijn, heeft teruggevonden bij Jean-Marc Rouillan en Nathalie Mernigon, de historische leiders van de Franse terreurgroep Action Directe ...

Waver | 30 September 1982

De overval op de wapenhandel

Ter hoogte van wapenhandel Dekaise is de Rue de Bruxelles smal, mag ze vanuit slechts een richting bereden worden en staan veel auto's geparkeerd. Die donderdag is Daniel Dekaise bezig met twee klanten, Gerard Gradzki uit Louvain-La-Neuve en Cyrille Seykens uit Villers-La-Ville. Zijn echtgenote is boven. Om 10u25 slaat het leven van de Waals Brabantse wapenhandelaar om in een nachtmerrie. Twee individuen die uit een blauwe wagen gestapt zijn, duiken in de winkel op en zwaaien dreigend met wapens. De gangsters lieten niets aan het toeval over. De twee aanwezige klanten moesten op de grond gaan liggen. De gangsters schonken niet de minste aandacht aan het geld, maar namen uit het uitstalraam en uit de uitstalrekken een vijftiental wapens en borgen die weg in twee reistassen. De lijst ziet er als volgt uit: kaliber 357 Magnum, een Ruger en drie Colts kaliber 45, twee Smith & Wessons van 9 mm, een pistool FN kaliber 22, een Beretta en een machinepistool Ingram kaliber 9x19, een tweede Ingram kaliber 38, een Bernadelli van 7.65 mm en een Ruger kaliber 44 Magnum.

In een als geheim bedoelt rapport aarzelt de BOB van Waver niet sommige wapens, die door wapenhandelaar Daniel Dekaise bewerkt en verbeterd werden, als 'prototypes' te kenmerken. Het ziet ernaar uit dat de boeven een gerichte keuze hebben gemaakt uit de wapens op de toonbank en in het uitstalraam. Vandaar bijvoorbeeld dat ze een machinepistool verkozen boven een Walther. Een van de twee mannen had een bivakmuts over zijn hoofd getrokken. Hij was het die Daniel Dekaise van dichtbij toeschreeuwde: 'Neerliggen of je crepeert ...' Dan, tegen zijn medeplichtige wiens gezicht deels onbedekt was: 'Kom, we gaan er vandoor, we hebben wat we zochten...' In het centrum van Waver kan men op een marktdag geen hold-up plegen zonder dat de rijkswacht het te weten komt. Voorbijgangers die een onderkomen hebben gezocht in een garage hebben alles gezien en brengen via 901 de rijkswacht op de hoogte. Op hetzelfde ogenblik rijdt in de buurt van de Rue de Bruxelles een politiewagen van Waver rond om oproepbiljetten voor de nakende verkiezingen uit te delen. De bestuurder van de politiewagen, agent Claude Haulotte, wordt door twee voorbijgangers gealarmeerd. Claude Haulotte is een uitstekend schutter die al meer dan een succesvolle interventie heeft uitgevoerd, maar vanachter hem knalt een schot, waarschijnlijk afgevuurd vanuit de Santana. De politieman wordt dodelijk getroffen aan het hoofd. Hij is op slag dood en zakt op de weg in elkaar.

De boeven van wapenhandelaar Dekaise zijn doders geworden die onmiddellijk begrijpen dat ze vliegensvlug moeten verdwijnen. Een van hen klautert in de combi, die de weg voor de Santana verspert, en verplaatst de politiewagen. De jacht is open. Alle ploegen van de rijkswacht van Waver zitten de vluchtelingen op de hielen. Sommige slaan de weg naar Namen in, anderen nemen rijksweg 4 richting Brussel. In Waals Brabant en Brussel wordt de alarmtoestand afgekondigd, alle politie-eenheden van de hoofdstad worden ingeschakeld. Onderluitenant Roland Campinne, 49 jaar, en eerste wachtmeester Bernard Sartillot, 42 jaar, zullen deelnemen aan het speurwerk. Ze proberen de vluchtelingen de weg af te snijden. Volgens een radiomelding zouden de bandieten zich verplaatsen in een Audi 80. Op de route de Bruxelles waar opstoppingen ontstaan, maken de twee rijkswachters zich dus geen zorgen als ze ter hoogte komen van een Volkswagen Santana.

Ze realiseren maar dat ze misleid werden als ze een eerste salvo schoten te verwerken krijgen. Beide rijkswachters worden gewond. Een van hen krijgt twee kogels in de billen. En een derde projectiel boort zich in zijn buik tussen lever en longen, vervolgt zijn weg naast de nieren en verlaat het lichaam rakelings langs de wervelkolom. Op enkele honderden meters daar vandaan, aan het Leonardkruispunt, eindpunt van de Ardense autosnelweg aan de rand van Brussel, wacht een vastbesloten ontvangstcomité van de politie op de 'killers'. De met stenguns bewapende politiemannen van Etterbeek nemen een Jaguar waar die een nogal onregelmatig manoeuvre uitvoert. De identiteit van de inzittende wordt gecontroleerd. Het gaat om drie Fransen die geen uitstaans hebben met de schietpartij in Waver. Als de politiemannen aanstalten maken om hen verder een goede reis toe te wensen, duiken van alle kanten rijkswachtvoertuigen op en werpen rijkswachters zich op de drie Fransen. De Etterbeekse politielui kijken enigszins geamuseerd toe, zij weten dat de Fransen zich naar Brussel begeven in opdracht van een firma die zuigflessen produceert. Aldus slagen de doders erin te ontkomen. De zo kostbare verloren tijd zal niet meer worden ingehaald. De doders van Waver kregen de kans ongemerkt de hoofdstad binnen te dringen, een autobox op te zoeken om er - als die voorzorg al niet was genomen voordat de hold-up plaatsgreep - het chassisnummer van de Santana uit te vijlen.

Het vuurgevecht met de BOB

Wanneer de doders na de overval in Waver wegvluchten richting Brussel, namen twee leden van de BOB van Waver deel aan een achtervolging van de gangsters. Ze reden in een anonieme dienstwagen, renault R4. Aan een overweg werden deze wagen ingehaald door een donkerblauwe wagen met een Franse nummerplaat. Ze konden die snelle wagen niet volgen, maar ze zagen dat hij niet de richting van de autoweg nam, maar wel naar Tombeek reed. De BOB'ers reden ook in die richting en zagen dan tot hun grote verbazing de blauwe wagen wegrijden van een parkeerterrein, maar ditmaal met Belgische nummerplaat (DSN 237). Zij gaven dit onmiddellijk door en gingen dan achter de blauwe wagen aan.

Te Overijse reed de wagen vlot door de smalle straatjes waaruit bleek dat de bestuurder of een van de inzittende daar zeer goed bekend was. De achtervolging ging verder tot in Hoeilaart. De man op de achterbank in de donkerblauwe wagen keek enkele keren om naar de R4 die hen volgde. Bij het binnenrijden van Hoeilaart werd de blauwe wagen opgehouden door een file die het kruispunt van de Biesmanslaan, waar de file stond, met de Koldamstraat moest oversteken. Het was toen ongeveer 10u50. Toen de file terug op gang kwam, hebben de twee rijkswachters gebruik gemaakt van een tussenruimte die openbleef om de achtervolgde wagen de weg af te snijden, door de R4 over het gevolgde baanvak te plaatsen. Een van de BOB'ers is uitgestapt met zijn pistool in de hand. Maar de passagier die in de geblokkeerde wagen zat, hief een pistool in zijn richting. Ze waren toen zes tot zeven meter van elkaar verwijderd. Ze schoten gelijktijdig.

De BOB'er heeft zijn lader leeggeschoten. Hij werd echter door vier kogels getroffen. Daarop heeft hij dekking gezocht. De andere BOB'er heeft zich verdekt achter de R4 opgesteld en eveneens zijn lader leeggeschoten. Net toen hij vaststelde dat hij zijn reservelader niet bij had, werd hij in de rug getroffen door een kogels uit een jachtgeweer dat de passagier, op de achterbank, in de blauwe wagen hanteerde De persoon was uit de wagen gestapt met de bedoeling de BOB'er te raken. De blauwe wagen is daarna weggereden voorbij de R4 richting Groenendaal. De schutter met het geweer heeft achteraan plaatsgenomen toen de wagen al aan het rijden was, net zoals in Waver. Getuigen van deze schietpartij denken dat de passagier die vooraan zat, gekwetst was. Deze blauwe wagen bleek een VW Santana te zijn die 's avonds werd teruggevonden in het Zoniënwoud.

Het onderzoek

'Het is van belang dat Waals Brabant niet het grondgebied van bloedbaden wordt...'

Om kwart over twaalf kan er geen twijfel meer over bestaan dat de blauwe Volkswagen door de mazen van het net is geglipt, waarschijnlijk in de streek van Hoeilaart. De alarmtoestand wordt opgeheven en de eerste opgemaakte balans weegt zwaar door, onderluitenant Roland Campinne zweeft tussen leven en dood, wapenhandelaar Daniel Dekaise ligt in coma en zal pas vier dagen later weer tot bewustzijn komen, de twee klanten die met geweerkolven werden bewerkt, zijn in shocktoestand en wachtmeester Bernard Sartillot, wonend in Chaumont Gistoux, is zwaar gewond aan de wervelkolom. De oversten van deze rijkswachter zullen hem later 'belonen' met een overplaatsing naar de Brusselse BSR. Wat politieagent Claude Haulotte betreft, die heeft zijn immense moed met de dood moeten bekopen.

Deze 33-jarige jongen was sedert maart 1971 in functie bij de politie van Waver, waar hij definitief werd ingelijfd op 5 maart 1973. Als jachtliefhebber was Claude Haulotte een uitstekend schutter en voor geen kleintje vervaard. Een maand eerder werd hij gewond toen hij een einde wou maken aan een café-ruzie. Twee maanden gedwongen verlof waren het gevolg. Pas daags voor de overval had hij zijn dienst hernomen. Verscheidene duizenden mensen woonden zijn begrafenis bij. De ontdekking van het door de boeven gebruikte voertuig is, bij elk onderzoek dat verband houdt met het gangsterwezen, een belangrijke stap. Op dat moment hopen politiemannen, zonder er al te veel in te geloven, een of andere vergetelheid van de gangsters op het spoor te komen, vingerafdrukken, een dikwijls onooglijk detail dat het onderzoek op gang kan brengen. Het verloopt steeds op die wijze. Gedurende enkele uren verlaten de onderzoekers zich op het laboratorium van de gerechtelijke politie, dat uitgerust is om de wagen te doen spreken. En de Santana van Waver was het waard dat men hem deed spreken. Omstreeks 22u30 werd de in brand staande wagen teruggevonden langs de Drève des Tumuli, vlak achter het ziekenhuis César de Paepe in Watermaal-Bosvoorde. De valse nummerplaten van de Volkswagen waren een exacte kopie van die van een Santana toebehorend aan een bewoner van de Leon Vanderkinderestraat in Ukkel.

De carrosserie van de wagen vertoonde verscheidene kogelinslagen en de boeven hadden de wagen uitgerust met een deflector waarvan de Santana oorspronkelijk niet was voorzien. De onderzoekers zullen nog andere ontdekkingen doen en de verbanden met andere zaken leggen. Zo stellen ze bijvoorbeeld vast, dat de wagen waarschijnlijk ook zes weken voordien moet gediend hebben om kruidenierszaak Piot op het plein van Maubeuge te beroven. Belangrijker is nog de vaststelling dat een wapen van kaliber 7.65, dat in de nacht van 13 op 14 augustus 1983 in Maubeuge werd gebruikt, ook gediend heeft bij de hold-up in wapenhandel Dekaise in Waver. In de wagen vond men ook een precisie-weegschaal terug, van het soort dat drugsverslaafde gebruiken om verdovende middelen af te wegen. Nog verrassender is het feit dat de Santana niet ergens in België werd ontvreemd, maar in Zweden werd aangekocht of gestolen. Na een maanden durend onderzoek in Duitsland en Zweden weet de politie dat de in de wagen teruggevonden verkoolde resten van onderhoudsticketten, nummer B 29187, afkomstig zijn van een Zweeds concessionaris van het VAG-net van de firma Volkswagen. Maar het onderzoek vorderde nooit veel verder, de chassisnummer van de Santana werd uit voorzichtigheid weggevijld. De wagen werd later per vergissing op de schroothoop gezet. Overigens niet het enige bewijsmateriaal waarvan de onderzoekers later de vernietiging zullen betreuren...

Nabij de plek in het Zoniënwoud, waar de Santana gevonden werd, legden de onderzoekers ook de hand op documenten (bankkaart, ...) afkomstig van de inbraak in Waver, en op een bevlekt polohemd. Verfvlekken, geen bloedvlekken. Verder weet de politie nog dat een van de boeven een snor en een bril droeg. Zijn signalement : tussen 25 en 30 jaar, middelmatig of zwaar gewicht, 1m70 à 1m75 groot. Zijn manier van bevelen, de wijze waarop hij zijn wapen vasthield en de manier waarop hij zich verplaatste zonder de controle over de omgeving te verliezen, wezen erop dat het om een getraind iemand ging. Zijn medeplichtige was jonger en had een Zuiders uiterlijk. Bijna verwijfd. Vele maanden later geven Daniel Dekaise en eerste wachtmeester Bernard Sartillot aan, dat een van de daders nogal leek op Robert Becker, zij het wat kleiner en blond. Baloo Becker was een van de verdachten die eind 1983 werden ondervraagd in het kader van het onderzoek naar de 'filière boraine'. De rechercheurs ontdekten ook merkwaardige overeenkomsten tussen de robotfoto van een persoon die betrokken was bij de gebeurtenissen in Waver en Michel Cocu, de voormalige politieagent uit Boussu die in oktober 1983 werd ondervraagd in het kader van dat deel van het onderzoek naar de slachtpartijen in Brabant dat in de Borinage werd uitgevoerd.

De bewuste robotfoto heeft andere merkwaardige gelijkenissen opgeroepen, onder andere met de gewezen rijkswachter Madani Bouhouche, de sleutelfiguur van de zaak Mendez, die Daniel Dekaise al elf jaar kende. Geen van de confrontaties die in aanwezigheid van de wapenhandelaar doorgevoerd werden, leverden evenwel iets op. Het onderzoek volgde nog andere wegen. De pers bleef lange tijd onwetend omtrent het feit dat een 27-jarige man ervan beschuldigd werd, de politieagent in Waver neergeschoten te hebben en bij wapenhandelaar Dekaise zeven pistolen en acht revolvers gestolen te hebben. Een zekere Robert D.V., wonend in de Molenbeekstraat in Brussel, leeft nu weer als een vrij man. De rijkswacht was van mening dat de moordenaars, na de schietpartij in Hoeilaart, zijn ondergedoken bij een carrosseriehersteller in Elsene. Deze laatste was toen vijfendertig, had een werkplaats in Hoeilaart en kende Robert D.V. heel goed. Op 5 oktober 1982 had de begrafenis van brigadier Haulotte plaats. Vooraleer het Burgerlijk Kruis eerste klas op het stoffelijk overschot, van de tijdens de uitvoering van zijn dienst omgekomen politieagent, te spelden, zou Procureur des Konings van Nijvel een alarmkreet laten horen over het ontoereikend aantal manschappen. Daarbij uitte hij de met de ontstellende profetische kracht geladen woorden: 'Het is van belang dat Waals Brabant niet het grondgebied van bloedbaden wordt...'