Bende van Nijvel

Gezocht: Bende van Nijvel

Een interview met de onderzoekers van de Cel Waals Brabant

Met carnavalsmaskers of bivakmutsen op maaiden ze de argeloze warenhuisbezoekers neer: in Halle, Nijvel, Beersel, Eigenbrakel, Overijse en Aalst. 28 doden hebben de mysterieuze moordenaars van de Bende van Nijvel op hun geweten. De speurders in Charleroi hopen de daders toch nog op het spoor te komen. Twintig jaar na de feiten.

Geen grote bende of meerdere benden, maar een drietal genadeloze geweldenaars, onder wie een perverse psychopaat die niet alleen zijn spitsbroeders maar ook een hele samenleving terroriseerde. Van de 28 doden die in 1982, 1983 en 1985 aan de Bende van Nijvel worden toegeschreven, zou die psychopaat er 22 op zijn naam hebben. Vandaar dat het onderzoeksteam in Charleroi hem 'de killer' noemt. Zijn mededaders waren 'de reus', een 'oudere man' en soms nog enkele anderen. Dat is kort geschetst het spoor dat de onderzoeksmagistraten en speurders van de Cel Waals Brabant sinds begin dit jaar volgen. Hoe zij daartoe gekomen zijn, doen procureur des Konings Claude Michaux, voorzitter Jean-Claude Lacroix, zijn collega-onderzoeksrechter Jean-Paul Raynal en commissaris Eddy Vos zelf uit de doeken.

Jean-Claude Lacroix: "Een getuige van de overval op Delhaize op 27 september 1985 in Eigenbrakel verwees telkens weer naar de onvergetelijke blik van de overvaller die zijn vader had neergeschoten. Wij hebben hem gevraagd zich te laten hypnotiseren om mogelijke details op te roepen die een nauwkeuriger robotfoto konden opleveren. Zo kwam in 1996 de eerste getuigenis onder hypnose tot stand. Tijdens die drie of vier sessies onder leiding van neuropsychiater Vincent Martin bleek deze getuige details te geven die wij anders niet zouden hebben gekend. Op basis daarvan werd een robotfoto - nummer 4 - gemaakt. Toen de getuige deze foto tijdens een laatste hypnosesessie te zien kreeg, werd hij uitzonderlijk angstig."

"Later werden nog andere getuigen, al dan niet onder hypnose, gehoord en werden nieuwe robotfoto's getekend. De meest relevante zijn twee robotfoto's - nummer 10 en 14 - waarvan de gelijkenis sprekend is met robotfoto 4, niettegenstaande het gaat om verschillende getuigenissen over verschillende feiten. Foto 14 werd gemaakt op basis van een getuige van de overval op de wapenhandel Dekaise op 30 september 1982 in Waver. Foto 10 werd gemaakt aan de hand van een getuigenis over de diefstal van een VW-Golf op 14 februari 1983 in Lasne. Samen met de profilering en de modus operandi van de daders laten de robotfoto's 4, 10 en 14 dus veronderstellen dat het wel degelijk om dezelfde man gaat die wij 'de killer' noemen."

"Getuigen van de overval op Delhaize op 27 september 1985 in Overijse leveren ons dan weer robotfoto's van 'de reus' - nummer 19 - en onlangs nog van 'de oudere man', nummer 23. Bovendien zijn er nu, in tegenstelling tot de beginperiode van het onderzoek, DNA-analyses mogelijk. Zo konden wij achterhalen dat de zeven sigarettenpeukjes achter in de auto van de in januari 1983 vermoorde taxichauffeur Constantin Angelou van een en dezelfde persoon afkomstig zijn die, volgens de lijkschouwing, op de plaats van de moordenaar zat. Met die robotfoto's en DNA-profielen mogen we hopen dat we de Bendeleden ooit nog zullen strikken."

Sinds kort is er ook de zogenaamde 'profiling': een profiel van de daders aan de hand van hun manier van optreden. De Franse experts aan wie u begin september 2002 de resultaten van het Bende-onderzoek hebt uiteengezet, kwamen tot de conclusie dat de bende zeker de drie duidelijk geportretteerde leden telde, en dat een van hen een psychopaat was.
Jean-Claude Lacroix: "Of het nu om banditisme dan wel terrorisme gaat, je moet wel psychopaat zijn om mensen te doden zoals 'de killer' dat heeft gedaan. Daarvoor hadden wij geen profilers nodig. Vertrekkend van onze robotfoto's en de modus operandi van de daders stellen wij vast dat tal van getuigen telkens opnieuw soortgelijke daders beschrijven: of het nu feiten van 1982, 1983 of van 1985 betreft. Zo komen wij minstens tot een trio met 'de killer', 'de reus' en 'de oudere man', al werd 'de reus' niet overal gesignaleerd: dit vaste trio was dus niet altijd compleet en werd soms aangevuld met iemand anders. Volgens de profilers hebben wij hoofdzakelijk te maken met drie psychopaten, onder wie er één dominant blijkt te zijn, namelijk 'de killer'.Dat zet dus wel de hypothese op de helling dat er enerzijds de organisatoren waren die telkens dezelfde wapens ter beschikking stelden en anderzijds verschillende overvalsploegen of benden, die het vuile werk deden. Zo is nog maar eens bewezen hoe een onderzoek jaren na de feiten nog kan evolueren."

Eddy Vos: "De profiling van daders, in het bijzonder van psychopaten, leert dat zij kunnen 'groeien in het geweld'. Ze kunnen steeds brutaler gaan provoceren en zelfs het gerecht uitdagen. Naarmate het systeem hen niet te pakken krijgt, wordt hun superioriteitsgevoel groter. Het doden is als het ware een doel op zich en een deel van de buit. Met alle maniakale gewoonten van dien, onder andere bij het gebruik van wapens. Belangrijk om te weten is ook dat iemand normaliter geen psychopaat wórdt, maar het ís - en ook niet zomaar ophoudt het te zijn."

Waarom is de bende in december 1983 dan gestopt, in september 1985 opnieuw begonnen en na de overval op de Delhaize op 9 november 1985 in Aalst definitief gestopt?
Lacroix: "Ofwel omdat wij ze op het spoor waren, zonder het misschien zelf te weten. Of anders omdat een van de bendeleden om een nog onbekende reden uitgevallen was."

Eind de jaren negentig verliet het Bendeonderzoek het spoor van louter banditisme. Begin 2002 zocht men in de richting van het extreem-rechtse terrorisme. Sinds eind 2002 neemt u plots aan dat het om één kleine bende ging die werd aangespoord door een psychopaat. Volge wie kan.
Vos: "Het ene denkspoor sluit het andere niet uit. Op de jongste bijeenkomst met de nabestaanden van de slachtoffers - in september 2002 - heeft voorzitter Lacroix inderdaad uiteengezet dat wij nu vooral zoeken naar een psychopaat met twee of drie handlangers. De media leidden daaruit af dat wij het spoor van het terrorisme verlaten hadden. Niets is minder waar. De vraag blijft immers of deze kleine bende al dan niet geïnspireerd of gestuurd werd, en zo ja door wie. De profiling aan de hand van getuigenissen en analyses betreft immers uitsluitend de daders op het terrein. Ze zegt niets over hun mogelijke inspiratiebronnen of opdrachtgevers, laat staan over hun beweegredenen."

Lacroix: "Toen wij begin 1987 het onderzoek erfden, waren zes leden van de zogenaamde filière Boraine in verdenking gesteld. Vijf van hen zaten sinds oktober 1983 in voorhechtenis. De overvallen die de Bende van Nijvel in 1985 heeft gepleegd, werden de borains dus niet ten laste gelegd. De zes werden voor het hof van assisen gebracht, maar in 1988 vrijgesproken voor hun vermeende aandeel in de overvallen van de Bende van Nijvel in 1982 en 1983. In die tijd dachten wij dat er opdrachtgevers waren die dergelijke moordovervallen konden organiseren: die de auto's stalen, tijdelijk in garages onderbrachten en ter beschikking stelden van de uitvoerders die meteen ook wapens uit een gemeenschappelijk arsenaal ter beschikking kregen die ze na elke overval moesten inleveren tot weer andere uitvoerders daarmee nieuwe overvallen gingen plegen. Dat had kunnen verklaren waarom alle betrokkenen bleven zwijgen. Iedereen was immers wel ergens verbrand."

"Tussen een aantal van die misdrijven vonden we echter geen enkel verband. Hoe konden we bijvoorbeeld de moord op de Brusselse taximan Angelou op 9 januari 1983 in verband brengen met de overval op de Colruyt op 17 september 1983 in Nijvel? Zelfs indien in beide gevallen een .22 pistool werd gebruikt, was het daarom nog niet in handen van dezelfde dader(s). Rekening houdend met de aanbevelingen van de tweede parlementaire onderzoekscommissie hebben we dan de meest uiteenlopende denksporen verder onderzocht. Zonder resultaat. Denk daarbij aan mogelijke pogingen om grootwarenhuizen af te persen, aan vermeende aanknopingspunten tussen slachtoffers, aan de zogenaamde Roze Balletten waarbij compromitterende beelden zouden zijn opgenomen, aan de grote criminele benden van de jaren tachtig als die van Philippe De Staercke of Patrick Haemers, aan de schietclubs - vooral dan de practical shooting clubs - waar wapengebruik wordt aangeleerd in gesimuleerde situaties, aan extreem-rechtse organisaties, aan de ex-rijkswachters Madani Bouhouche, Robert Beyer en consorten."

Claude Michaux: "Dat was trouwens de reden waarom ik begin 1996 opnieuw bij de onderzoeksploeg in Charleroi betrokken wou zijn. Ik heb het Mendez-dossier, dat ons toen pas in handen kwam, de twee daaropvolgende jaren persoonlijk geanalyseerd in functie van de misdrijven toegeschreven aan de Bende van Nijvel. We ontdekten vaak intrigerende en zeer aanlokkelijke toevalligheden, maar geen bewijzen. Mochten we zelfs maar afdoende aanwijzingen gevonden hebben, dan hadden we Bouhouche en Beyer zeker voor de rechtbank gebracht. Tot slot deden wij een beroep op de polygraaf, de leugendetector zeg maar. Beide verdachten hebben zich aan zo'n onderzoek onderworpen. Daaruit kon worden geconcludeerd dat zij de waarheid spreken als zij zeggen dat ze niets te maken hadden met de overvallen van de Bende van Nijvel. Mocht de polygraaf tot een andere conclusie gekomen zijn, dan hadden wij dat spoor wellicht nog eens bekeken. Wij moeten ons evenwel bij de feiten neerleggen en toegeven dat ook deze onderzoekshypothese niet onderbouwd kon worden. Alle inspanningen ten spijt."

Jean-Paul Raynal: "Toen ik in 1997 bij de Cel Waals Brabant kwam, ben ik mede op aandringen van commissaris Vos de feiten van een grotere afstand gaan bekijken. En dan worden - zij het slechts chronologische - verbanden duidelijk tussen verschillende benden in dezelfde periode. De optredens van Bouhouche en Beyer lopen als een rode draad door heel deze periode, terwijl de aanslagen van de Cellules Communistes Combattantes (CCC) in 1984 en 1985 als het ware de brug maken tussen de eerste reeks overvallen van de Bende van Nijvel in 1982/1983 en de tweede reeks in 1985. Procureur Michaux, commissaris Vos en ikzelf zijn zelfs met een rogatoire opdracht naar Italië getrokken om er meer te vernemen over de zogenaamde extreem-rechtse strategia della tensione: een campagne van bomaanslagen om het land en het bestuur te destabiliseren. Ook dat hebben wij allemaal onderzocht. Zonder overtuigend resultaat. Wat voor Italië opging, ging hier niet op."

De advocaten van de slachtoffers van de Delhaize-overval in Aalst verklaren dat het gerecht in Charleroi nooit de bedoeling heeft gehad de Bendeleden te ontmaskeren en dat de Cel Waals Brabant er enkel is om de publieke opinie wijs te maken dat het onderzoek grondig wordt gevoerd. Komt dat hard aan?
Vos: "We moeten leven met de frustratie van twintig jaar vruchteloos speuren. Intussen komen wij wel in contact met nieuwe technieken en personen of diensten waar de meeste speurders enkel van kunnen dromen. En toch worden wij geregeld afgeschilderd als luiaards of complotteurs die alles in de doofpot willen steken. Nochtans wordt geen enkel spoor verwaarloosd. Wel worden wij regelmatig geconfronteerd met fantasten. Op alle niveaus. Ook die horen wij, want je weet maar nooit. Temeer omdat aarzelingen of betwistbare beslissingen in dit onderzoek al vlug dubieus genoemd worden. Dat verhoogt de mentale druk die zo'n lang aanslepend onderzoek meebrengt. En dat wordt vaak onderschat."

Lacroix: "Bovendien moet het nu toch voor iedereen duidelijk zijn dat wij nooit enige controle hebben geschuwd. Twee parlementaire onderzoekscommissies en drie experts hebben toegang gekregen tot alle dossiers. Elk jaar geven wij de nabestaanden van de slachtoffers een stand van het onderzoek. Intussen kunnen zij met hun vragen bij ons terecht en hebben de burgerlijke partijen volledige toegang tot het gerechtsdossier, waarvan zij overigens een kopie hebben gekregen. Er is in België geen enkel gerechtelijk dossier dat zo toegankelijk en transparant is als het onze. Wat de overdracht in december 1990 van het gerechtsdossier van Dendermonde naar Charleroi betreft: de professoren Cyriel Fijnaut, Raf Verstraete en Adrien Masset hebben in het kader van de tweede parlementaire onderzoekscommissie geconcludeerd dat die overdracht 'eigenlijk onontkoombaar' was en 'normaal' verliep."

"Voor de rest is het niet aan ons om de beslissing van een kamer van inbeschuldigingstelling van een hof van beroep te beoordelen. Wij zijn het hof van cassatie niet. Dendermonde viseerde onder anderen Philippe De Staercke en dacht dat hij minstens te maken had met de overval op de Delhaize op 9 november 1985 in Aalst. Op 5 april 2002 heeft de kamer van inbeschuldigingstelling van Bergen, net zoals eerder de raadkamer van Charleroi, beslist Philippe De Staercke uiteindelijk niet te vervolgen voor zijn vermeende aandeel in die overval in Aalst. Wij zijn er niet om onderzoekshypothesen koste wat het kost in leven te houden. Wij zijn er om de waarheid te achterhalen: à charge et à décharge, ten laste en ten ontlaste."

Michaux: "Philippe De Staercke werd buiten vervolging gesteld, maar dat betekent niet dat het onderzoek daarmee ophoudt. Als wij morgen bezwarende elementen ontdekken voor deze man of voor iemand anders die al buiten vervolging is gesteld, dan kunnen die opnieuw opgepakt, vervolgd en zo nodig veroordeeld worden. Wij blijven zoeken wie die 28 mensen heeft vermoord en waarom. Wij kregen steun uit diverse hoeken, ook van de media en zeker van programma's als Ooggetuige en Appel à Témoins. Daardoor hebben we nieuwe elementen die we vandaag verder onderzoeken. We zijn er trouwens van overtuigd dat nog andere personen het onderzoek vooruit kunnen helpen. Wij vragen hen met aandrang iets van zich te laten horen, zelfs anoniem."

Bron » Knack | september 2003 Forum » Bespreek het interview

Meer » Aalst | Bouhouche & Beijer | Bende De Staerke | Dendermonde | Rijkswacht | Robofoto's | Bewijsstukken

Eddy Vos

Hoe zou het eigenlijk zijn met ... het onderzoek naar de Bende van Nijvel.

Een kwarteeuw na de eerste misdaden van de Bende van Nijvel loopt het gerechtelijk onderzoek nog altijd. Jaren speurwerk heeft een dossier van 2.5 miljoen pagina's opgeleverd, maar dat is ook alles. Er is nog geen altijd geen halve dader opgepakt, men is zelfs nog geen kwart verdachte op het spoor. Politieman Eddy Vos, al elf jaar in het Bende-onderzoek, maakt samen met Humo de rekening: hij wordt er niet echt vrolijk van, en wij al evenmin.

De afgelopen jaren haalde de Bende van Nijvel alleen nog de pers als er weer eens een nieuwe of ongebruikte politietechniek op het enorme dossier werd losgelaten: DNA-onderzoek, leugendetectors, Franse en Canadese profilers, Harry 'de neus' Jongen, grafologie, hypnose, ... Om het jaar was er wel een 'veelbelovend' nieuw spoor of een 'hoopgevende' aanpak.

Maar een doorbraak kwam er nooit van. In 2007 was er weer Danièle Zucker, jarenlang hoofd van het psychiatrisch crisiscentrum van het Sint-Pietersziekenhuis in Brussel. Mevrouw Zucker volgde een opleiding bij de American Group Inc., een commercieel kantoor in de Verenigde Staten dat is opgezet rond een aantal ex-FBI-agenten. Ze zijn er gespecialiseerd in het bestuderen en begrijpen van 'criminelen, geweld en gewelddadig gedrag' en verdienen hun geld met profiles. Ze stellen profielen op van de daders van niet-opgeloste misdaden. Sinds begin 2007 doet Zucker hetzelfde voor de Bende van Nijvel.

Maar of dat allemaal nog veel zin heeft? Op dit moment is de verjaring van de Bendefeiten opgeschoven tot 2015. Als er tegen die tijd nog altijd geen daders gevonden en veroordeeld zijn, zal men vermoedelijk naar een laatste redmiddel moeten grijpen, een soort Waarheidscommissie, naar Zuid-Afrikaans model, die zich over de 2.5 miljoen pagina's zou buigen. Niet om het recht alsnog te doen zegevieren, maar om tenminste voor de geschiedenis te reconstrueren wie en wat de Bende van Nijvel was, en waarom.

Eddy Vos, gerechtelijk commissaris en hoofd onderzoek Cel Waals Brabant, kijkt als een kever die net in een pot kattenpis is gevallen als Humo hem het idee serveert. Maar garanderen dat de klus tegen 2015 toch nog geklaard zal zijn, dat doet hij liever niet.

Hoe ver staat het op dit moment met het onderzoek?
"Er is nog altijd niemand aangehouden, dus dan weet je hoever het staat. Uiteraard heeft het jarenlange speurwerk wel iets opgeleverd. We weten nu veel beter wat er toen precies is gebeurd en waar we voor staan. We hebben bepaalde dossiers ook kunnen uitsluiten als vertrekbasis, de affaire van de Roze Balletten bijvoorbeeld. De tweede parlementaire onderzoekscommissie was overigens al tot dezelfde conclusie gekomen."

"De Cel Waals Brabant bestaat nu al vele jaren uit twee secties. De sectie banditisme, geleid door Lionel Ruth, zoekt de Bende in de onderwereld. Ruth heeft al goed vijftienhonderd kandidaten naast de robotfoto's gelegd. In totaal hebben we zeker al vijfduizend mensen van dichtbij bekeken, maar die hoge cijfers haal je snel. Alleen al het milieu van de schuttersclubs doorlichten levert een massa Bendekandidaten op."

"En dan is er nog een sectie terrorisme, waar ik zelf deel van uitmaak. Wij hebben profielen opgesteld van de drie daders die bij elke Bendemisdaad opduiken: 'de reus', 'de killer' en 'de oude'. De killer is bijvoorbeeld begonnen als meeloper, maar bij de overval op de Delhaize in Aalst in 1985 ging hij tekeer als een gestoorde. Hij schoot niet alleen op wie hem voor de voeten liep, maar ging echt op jacht naar slachtoffers. Je zou dus denken dat 't hem niet te doen was op de poen, maar om zoveel mogelijk doden. Maar is dat terrorisme? Met een machinepistool maai je nog veel meer mensen neer, in veel minder tijd."

"Ik spreek ook tegen dat geld geen rol zou hebben gespeeld bij de overvallen. Omdat de Bende in Aalst 'maar' 700.000 frank heeft buitgemaakt, zouden het geen 'gewone' bandieten zijn. Wanneer dan wel? Als ze 7 miljoen frank hadden meegenomen? Dat is toch onzin. De overvallers namen de tijd om de kassa's van de supermarkt leeg te maken en het geld van klanten mee te pikken. In Overijse, waar ze vijf mensen hebben afgeknald, hebben ze in hun vlucht zelfs een vrouw de handtas van haar schouders gerukt."

"Aan de andere kant: als je in '82 en '83 een serie overvallen en moorden hebt en dan twee jaar niks, tot diezelfde daders in '85 plotseling weer opduiken met dezelfde wapens en met nog meer geweld, dan hoef je geen politieman te zijn om te beseffen dat je weleens te maken zou kunnen hebben met wat men de Strategie van de Spanning is gaan noemen: extreem, politiek geïnspireerd geweld, bedoeld om een ruk naar rechts uit te lokken."

Het is zeven jaar geleden sinds het laatste interview met Humo. Toen zat u duidelijk op het terroristische spoor. U en de toen voor het dossier bevoegde magistraten hielden ons met nadruk voor dat extreem-rechts achter de Bende zat.
"De vraag of we de misdaden van de Bende nu terrorisme of banditisme moeten noemen, houdt ons niet langer bezig. Als Madani Bouhouche toegeeft dat hij de wapens van de Groep Diane heeft gestolen om de rijkswacht te treffen, is hij dan een bandiet of terrorist? En doet het ertoe? Misschien hebben wij in het begin een grote denkfout gemaakt door alle feiten onder dezelfde paraplu te willen stoppen."

U bent er te lang van uitgegaan dat alle Bendefeiten een gemeenschappelijk motief hadden?
"Inderdaad. Je onderzocht bijvoorbeeld de moord José Vandeneynde, de conciërge van restaurant Auberge du Chevalier in Beersel, maar ondertussen hield je ook alle andere misdaden van de Bende in het achterhoofd. En dus zocht je uitsluitend naar een dadergroep die voor al die feiten in aanmerking komt. Maar of banditisme of terrorisme: die tegenstelling was te simplistisch. Bij bepaalde misdaden lijkt het te gaan om terrorisme, andere hebben de kenmerken van wraakacties, en soms was het zonder meer om het geld te doen."

"Waarom gebruikte de Bende bij de ene overval extreem geweld en bij de andere helemaal niet? Vergelijk de hold-up op de Delhaize van Fort Jaco in Ukkel op 25 februari 1983, waar niet geschoten werd om te doden, met die in de Delhaize van Aalst, waar acht mensen werden afgemaakt. Had de Bende in Ukkel een ander motief dan twee jaar later in Aalst? Of was het gedragspatroon van één of meerdere daders veranderd?"

Gezocht: patronen

Misschien waren het gewoon niet dezelfde daders? Om dat uit te vissen moet Danièle Zucker nu opnieuw profielen maken.
"Ik hoop dat mevrouw Zucker op die vragen een antwoord zal vinden, ja. Zij bekijkt de zaak als niet-politieman. Ze heeft vooral aandacht voor de automatismen van de daders, de tics die een mens niet onder controle heeft. Zo is bij haast elke Bendemisdaad het telefoonsnoer uitgerukt. Zit daar een patroon in? Wij hebben zelf al geprobeerd om dergelijke patronen uit te tekenen, en dan zie je dat elk Bendelid een eigen rol heeft bij al die overvallen."

Eigenlijk heeft u die profielen dus al: uit uw eigen analyses en die van de Franse en Canadese profilers die een paar jaar geleden werden ingehuurd. Waarom het nog eens overdoen?
"Dat waren analyses! Nu hebben we een echte profiling besteld. De opinie van die vroegere profilers was ook niet zuiver, want gebaseerd op onze uitleg over de feiten, en niet op de vaststellingen uit het dossier. Nu neemt de profiler echt het dossier door, tenminste toch de relevante delen ervan."

In Italië had je in de jaren tachtig in Rome de Banda della Magliana, een criminele organisatie die samenwerkte met extreem-rechts, de geheime diensten en de zakenwereld. Die bende beheerde een depot met wapens die zowel bij criminele affaires als politieke aanslagen werden gebruikt.
"Ik hoop dat deze nieuwe profiling ons iets wijzer zal maken over de samenstelling van de Bende. Hadden we te maken met een 'kleine' en een 'grote' bende? Werden de overvallen steeds door dezelfde mensen gepleegd, of bestond er een door onbekenden beheerde opslagplaats waar ingehuurde gangsters wapens konden gaan ophalen en die na gedane zaken weer konden deponeren? Als uit profiling blijkt dat een bepaald wapen telkens opnieuw door dezelfde dader werd bediend, dan bestond zo'n gemeenschappelijk depot vermoedelijk niet en gingen de Bendeleden telkens met hun eigen wapens aan de slag."

Tijdens het proces tegen de gewezen rijkswachters Madani Bouhouche en Robert Beijer in de jaren negentig is gebleken dat Bouhouche een logistiek wonder was. Hij beschikte over garageboxen, postbussen, flats, wapens, auto's, de knowhow om hinderlijke speurders op een dwaalspoor te brengen en de juiste connecties in het gangstermilieu. De man had alles in voorraad wat een Bende van Nijvel nodig had. Is er ooit een beter kandidaat voor de Bende geweest?
"Op aanbeveling van de tweede Bendecommissie is het gerechtelijk onderzoek naar Bouhouche en Beijer doorgelicht, maar er is tot nog toe geen enkel concreet element boven water gekomen dat die twee in verband brengt met de Bende. Het is bijvoorbeeld larie dat - zoals ik onlangs nog een politicus hoorde beweren - er in het kanaal van Ronquières wapens zouden zijn gevonden die werden gestolen bij Juan Mendez, de vermoorde FN-ingenieur en vriend van Bouhouche. Maar het spoor-Bouhouche blijft zeer, zeer interessant, en wordt nog altijd druk onderzocht."

Bob Beijer, de vroegere maat van Bouhouche, staat te springen van enthousiasme om het gerecht te helpen. Hij wil het dossier ontvetten, alles eruit halen wat niet met de Bende te maken heeft. Bent u geïnteresseerd?
"Wij zijn niet betrokken bij het verhaal rond Beijer. Die man wil hier voordeel uit halen en dat is zijn recht, maar ik vraag mij af wat hij ons nog kan bijbrengen. Uiteraard zijn wij wel geïnteresseerd in alles wat ons onderzoek voorruit kan helpen. Stel bijvoorbeeld dat Beijer wil vertellen waar de resten van de vermoorde geldkoerier Francis Zwarts begraven liggen, dan zouden wij graag willen weten met welk wapen die man vermoord is. Wij zijn geïnteresseerd in elke moord met een wapen waarvan het kaliber overeenkomt met de wapens die de Bende gebruikte. Bijzonder spijtig in dat verband: de wapens die de burgers moesten inleveren in het kader van de nieuwe wapenwet worden vernietigd zonder dat er eerst een proefschot mee wordt gelost. Vergezocht? Je weet maar nooit."

U hebt de afgelopen jaren erg veel wetenschappelijk onderzoek laten uitvoeren in dit dossier. Wat heeft dat u eigenlijk geleerd?
"Bitter weinig. We hebben een paar fragmenten van vingerafdrukken en één DNA-profiel van een Bendelid, gevonden op de sigarettenpeuken uit de Mercedes van taxichauffeur Constantin Angelou. Op basis van een door een dader gebruikt hoedje is ook een bloedgroep geïdentificeerd. Dat is het ongeveer. Er zijn nog tientallen andere voorwerpen gevonden: wapens, gestolen cheques, een jas in het kanaal van Ronquières ... We hebben alles laten analyseren door professor Jean-Jacques Cassiman, de DNA-expert, maar alleen die sigarettenpeuken hebben iets opgeleverd. En dan waren er nog de notities van een schietcursus, aangetroffen tussen de cheques die gestolen waren in de Delhaize van Overijse. Grafologisch onderzoek heeft aangetoond dat die notities van de hand waren van Claudine Falkenburg, een vriendin van de vroegere gevangenisdirecteur Jean Bultot."

Dat kan toch een spoor zijn?
"Of net niet. Misschien wilden de daders juist dat we op die manier naar Bultot gingen kijken. In dit dossier is alles mogelijk. Alles wat niet waar lijkt, kan toch waar zijn. En omgekeerd."

Zijn al die wetenschappelijke technieken de laatste strohalm?
"We hebben getuigen verhoord onder hypnose, maar sommige mensen vonden het nodig dat zonder meer af te schieten. Ze wisten niet eens hoe je 'hypnose' schrijft. Je moet openstaan voor nieuwe methodes, dan zie je wel of het iets oplevert."

Meestal is dat bitter weinig, zei u zelf. Toch wil de overheid nog altijd investeren in het onderzoek, zo'n profiling als die van mevrouw Zucker kost een hoop geld.
"Het prijskaartje interesseert me niet. Het Bende-dossier wordt om de haverklap opgevoerd als het ultieme bewijs dat de Belgische justitie rot is. De dag dat het onderzoek wordt stopgezet, zal iedereen roepen dat het allemaal niet meer was dan een doofpot-operatie en dat de daders allang bekend zijn. We hebben dus het recht niet om een streep te trekken onder dit dossier, onder geen enkel geval van zware criminaliteit overigens. Als iemand zijn kind heeft verloren en de moordenaar wordt niet gevonden, dan mag zo'n dossier niet in de kast verdwijnen. Eén van de positieve kanten van het Bende-onderzoek is dat de verjaringstermijn voor zware misdaden verlengd is van twintig tot dertig jaar."

Maar nogmaals, ondanks alle inspanningen van de overheid hebt u nog steeds niet veel in handen.
"Harde bewijzen zijn er niet gevonden, nee. Nog niet. Maar wat ons al jaren hoop geeft, is dat er ergens nog tientallen voorwerpen moeten rondslingeren die te maken hebben met de Bende: wapens, kogelvrije vesten, dingen die vaak moeilijk te vernietigen zijn. Het is mogelijk dat iemand weet waar ze liggen en dat die iemand ooit zal praten."

U verwacht dat toeval de zaak alsnog tot een goed einde zal brengen?
"Eén voorwerp, ergens bij een grootvader op zolder, kan een doorbraak zijn. Of een wetswijziging. Een wet op de spijtoptanten is ongetwijfeld heilzaam voor ons onderzoek. Als het in Nederland kan, waarom bij ons dan niet? Het zou ook niet slecht zijn als het achterhouden van informatie strafbaar zou worden gemaakt. Maar de politiek zal niet naar ons luisteren. Weet u, het is bijzonder frustrerend om na vijfentwintig jaar nog altijd bezig te zijn met een onderzoek waarvan je je afvraagt of het wel kan worden opgehelderd. Of beter gezegd, of het wel zal worden opgehelderd."

Wij luisteren.
"Ik weet het niet. Ik hoop het. Het is mijn job om elke dag opnieuw in dit dossier te graven, maar soms moet ik mezelf in de arm knijpen: 'Verdomme jongen, dit is vijfentwintig jaar geleden gebeurd!' Dat kan echt lastig zijn, maar je moet. Anders kun je niet werken."

U klinkt niet erg enthousiast. Is zo'n houding goed voor het onderzoek?
"Die houding is veel beter dan tomeloze gedrevenheid. Ik ben ook gedreven, maar ik zit hier niet te jubelen. Dat kan ook moeilijk."

Het grote zwijgen

Is een van de redenen van het failliet van dit onderzoek niet dat zo ongeveer iedereen zich ermee bemoeid heeft? In de loop der jaren hebben dubieuze heerschappen de grootste onzin verkocht om de zaak nog meer in het honderd te sturen.
"Nee. Ik heb geen problemen met de pers, dankzij de pers bestaat de Cel Waals Brabant nog. En mensen die praten, kun je tenminste betrappen op leugens. Het grote probleem in dit dossier is juist dat iedereen zwijgt. Met een verdachte die zwijgt, kun je geen kant op."

Hoe moeilijk is het om een onderzoek te voeren waarin je voortdurend tegen je collega's en ex-collega's aanbotst? En dan hebben we het niet alleen over verdachten als Bouhouche en Beijer, Christian Amory en Martial Lekeu, maar ook over speurders als Serge Klingels, Jacques Carré en Jan De Wachter. Allemaal lijken ze een stuk van een puzzel in handen te hebben.
"Ik heb de rol van een aantal mensen zeer duidelijk uitgetekend, maar ik kan onmogelijk verklaringen afleggen over de inhoud van het dossier. Uiteraard hebben jullie gelijk, het is niet gemakkelijk als er collega's in je onderzoeksveld komen. Maar het wordt pas erg als je ook de dienst viseert waar die mensen werken. Met harde bewijzen kun je overal aankloppen. Maar als je alleen over een hypothese beschikt, wordt het een stuk lastiger."

Het is ook onze indruk dat er, vooral in het begin, heel wat manipulatie in dit onderzoek is geweest. Dat er dwaalsporen werden gelegd, leugens werden verspreid, geknoeid werd met bewijsmateriaal.
"Bof ... Nee. Ik zie dat niet gebeuren in België. En trouwens, elke verdachte manipuleert."

Maar niet elke verdachte heeft de mogelijkheden die Madani Bouhouche had. De eerste twee jaar werkte hij zelf mee aan het Bende-onderzoek en had hij toegang tot de bewijsstukken. Hij liep binnen en buiten bij bijvoorbeeld ballistisch expert Claude Dery, die zijn bewijzen in confituurpotten bewaarde.
"Ja, maar na 1996 hebben we alle in beslag genomen stukken opnieuw laten onderzoeken. Het ballistisch onderzoek is integraal overgedaan in het Duitse Wiesbaden, en de foto's van de vindplaatsen zijn opnieuw bekeken. In de buurt van de Derscheid-kliniek in Brussel waren bijvoorbeeld de bankkaarten teruggevonden van slachtoffers van de overval op wapenhandel Dekaise in Waver, in september 1982, en ook een stuk T-shirt met bloedvlekken. Na analyse bleek het te gaan om bloed van wild. Dat T-shirt heeft dus waarschijnlijk niets te maken met de overval. Als er geknoeid was met bewijsstukken, zou dat bij die nieuwe onderzoeken zeker duidelijk zijn geworden. Dat was niet het geval."

Jullie hebben geen serieuze materiële elementen of harde bewijzen, maar u moet in die elf jaar onderzoek voor uzelf toch hypothesen geformuleerd hebben.
"Ik heb een algemene kennis van het dossier en een meer doorgedreven kennis van deelgebieden waar ik zelf intensief aan heb meegewerkt. Als ik dat allemaal bij elkaar gooi, kan ik inderdaad een heel stevige hypothese formuleren. Maar daar mag ik pas na de verjaring van de feiten in het openbaar over spreken. Jullie mogen aandringen tot morgenochtend, ik zeg niets. Mijn werk heeft me één ding duidelijk gemaakt. Over de Bende bestaan er tal van 'zekerheden', dingen waarvan iedereen denkt en zegt: 'zo is het gelopen.' Maar als je die 'waarheden' dan van naderbij gaat bekijken, zie je plotseling dat ze helemaal niet zo waar zijn. Dat krijg je als mensen zich ermee bemoeien die het onderzoek niet kennen. Maar ja, wie kan een dossier van 2,5 miljoen pagina's eigenlijk nog kennen?"

Is het eigenlijk fijn werken in het Bende-dossier?
"Allang niet meer. Vroeger zaten we met tachtig mensen in de Cel Waals Brabant, nu nog hooguit met tien. Ik zou er de brui aan kunnen geven, dat hebben wel meer collega's gedaan, en ik begrijp die mensen zelfs. Maar ik wil het bijltje er niet bij neergooien, dat zou niet van veel loyaliteit getuigen. Ik heb er wel aan gedacht parttime te gaan werken, maar dat bleek niet mogelijk. En misschien terecht, wat je maar half doet, die je vermoedelijk niet goed. Je kunt het Bende-onderzoek een beetje vergelijken met Molokai, het lepra-eiland van Pater Damiaan: er wordt veel over gepraat, maar niemand wil er wonen. Ik bedoel maar, het is moeilijk en frustrerend werd.

"In elk ander gerechtelijk onderzoek kun je als politieman zeggen: 'Deze informatie is dubieus, dit spoor leidt nergens naar.' In het Bende-dossier kun je dat niet. Je moet op ieder spoor werken, ook al weet je dat het nergens toe leidt. Want als je het laat liggen, kan dat worden geïnterpreteerd als het ultieme bewijs dat het onderzoek toch een doofpotoperatie is. En als je er dan op zit te werken, roepen ze allemaal: 'Aha, dit is de oplossing, want anders zouden ze er hun tijd niet aan verspillen!' Dat is een van de redenen waarom het dossier 2,5 miljoen pagina's dik is. Die pagina's zijn niet allemaal even interessant, hoor."

Jullie zitten daar als kluizenaars tussen de oude papieren.
"Het is meer dan dat, hé. We hebben veel contacten met de pers en met magistraten, ik beschouw een aantal magistraten zelf als vrienden. Je hebt wel wat vrijheid. En je komt zo'n beetje overal. Maar het is wel een delicate job. Nogmaals, je stapt op een andere manier bij iemand binnen met harde bewijzen in de hand dan als je alleen maar een hypothese in je zak hebt zitten."

Ze lachen u dus allemaal uit als u langskomt, want ze weten dat u toch nooit harde bewijzen hebt?
"Toch niet, niemand vindt het echt gezellig als wij langskomen. Niemand wil graag dat zijn naam wordt genoemd in verband met de Bende van Nijvel."

De laatste der Mohikanen

Hoe kijkt de buitenwereld naar u? Met een houding van: 'Christus, wat een sukkels! Is die zaak nu nog niet opgelost?'
"Dat is nog vriendelijk uitgedrukt. Beleefde mensen zeggen dat we te stom zijn. Niet zo beleefde mensen zeggen dat we de zaak zitten te rekken tot ons pensioen. En misschien hebben ze een punt, we zijn vijfentwintig jaar bezig en we staan nergens. Maar ondertussen hebben we wel het volledige Belgische en Noord-Franse misdaadmilieu van de jaren zeventig en tachtig in kaart gebracht."

Zult u het als een persoonlijke nederlaag ervaren als de daders nooit worden gevonden?
"Nee."

Waarom niet? U hebt er een flink deel van uw leven in geïnvesteerd.
"Een te groot deel. Het is een harde vaststelling, maar er zijn nu eenmaal interessantere en aangenamere dingen in het leven dan op spoken jagen. Er zijn er die denken dat ik blijf zitten omdat ik een dubbele wedde krijg. Was het maar waar. Mijn enige financiële voordeel is dat mijn reiskosten van en naar Charleroi worden terugbetaald, min de kilometers die ik normaal had moeten afleggen om naar mijn officiële standplaats in Brussel te gaan. Maar voor die verplaatsing had ik al een gratis abonnement. Ach, ik wind er geen doekjes om, mijn carrière is samen met de feiten begraven. Hier is geen eer meer aan te behalen."

Onzin. Als jullie de klus klaren, halen jullie zelfs de eeuwigheid.
"Dat betwijfel ik. Zelfs al lossen we de zaak op, dan nog zal de reactie zijn: 'Dat jullie dat niet onmiddellijk gezien hebben, dat snappen wij dus niet, hé' en 'We hebben het altijd gezegd, maar jullie hebben nooit willen luisteren'. Kijk naar de zaak-Dutroux. Toen de meisjes net waren bevrijd, kregen de betrokken politiemensen een standbeeld, maar na een paar uur zei iedereen weer: 'Dat jullie ze niet eerder hebben gevonden!' Dat zal ook bij ons gebeuren."

Vroeger werden jullie beschouwd als godenkinderen, politiemannen die met hun kont in de boter waren gevallen. Veel collega's waren jaloers op jullie.
"Er waren er die ervan uitgingen dat de Cel Waals Brabant de Club Med is, ja. Maar we hebben vaak genoeg om vrijwilligers gevraagd, en ik heb ze nooit gezien. Nu hebben we geen vrijwilligers meer nodig. Wij zijn de laatsten der Mohikanen. Ik hoop alleen dat de steun van de politiek niet zal wegvallen, want dan is het helemaal gedaan."

En wat gaat er met dat enorme dossier gebeuren na 2015 als de daders niet worden gevonden?
"Dat weet ik niet. Te grabbel gooien? Integraal op het internet zetten?"

Of de vuilnisbak in?
"Ik denk het ... Ik denk het ... Misschien wordt het straks wel Nationaal Erfgoed."

Het idee van een Waarheidscommissie ziet u niet zitten? Als de daders tegen 2015 nog niet gevonden zijn, zou u daar uw 'stevige hypothese' kwijt kunnen.
"Ik heb niet gezegd dat mijn hypothese ook klopt, hé."

Bron » Raf Sauviller & Hilde Geens | Humo | Juli 2007 Forum » Bespreek het interview

Meer » Aalst | Bouhouche & Beijer | Rijkswacht | Robofoto's | Bewijsstukken

Michel Graindorge

"De waarheid achter de Bende-aanslagen zit er aan te komen."

Een peuk. Een vingerafdruk op plakband. Kan vijftien jaar oud genetisch materiaal een gezicht plakken op de onlangs verspreide serie robotfoto's van de Bende van Nijvel? Advocaat Michel Graindorge en twee nabestaanden zijn hoopvol.

U verdedigt Patricia Finne, dochter van vader Finne, neergekogeld in de Delhaize van Overijse op 27 september 1985, en een andere nabestaande. Krijgen ze na dertien jaar eindelijk een antwoord op hun vragen?
"De wetenschap maakte een enorme stap voorwaarts in het DNA-onderzoek. Tegelijk werd het mogelijk op basis van hypnose robotfoto's samen te stellen. Het duurde lang. De tijd heeft uiteindelijk in het voordeel van de nabestaanden gespeeld. Ik ben hoopvol."

Gelooft u dat de matching van een paar genetische profielen dé doorbraak kan forceren? In zo'n dossier?
"Ik weet dat het speeksel van de peuk aangetroffen in de taxi van de chauffeur die in '83 in Bergen werd vermoord bruikbaar was. Hetzelfde geldt voor de vingerafdruk. Ik ben geen onderzoeker."

Veertig rijkswachters en zestig ambtenaren moeten zich aanbieden voor een DNA-onderzoek...
"Zeg maar vijftig rijkswachters. Er is ook sprake van leden van de bendes Haemers en De Staercke. Ik zeg wel 'sprake van' want ik wil voorzichtig blijven. Opvallend is dat een heleboel namen opduiken die ook staken in de fameuze 'bijlage 4' van de tweede onderzoekscommissie. Bijzonder boeiende lectuur."

Weet u precies om wie het gaat? Heeft u een vermoeden voor wie het nu wel héél warm wordt?
"Daar ga ik liever niet op in. Uit respect voor onderzoeksrechter Lacroix en de andere onderzoekers in Jumet. Een schare rijkswachters van wie de naam nu valt, is overigens al dood. Onder hen: Martial Lekeu. Hij zocht een onderkomen in het midden van de jaren tachtig in de Verenigde Staten en is daar in '89 voor het laatst door de Belgische justitie gehoord. Hij is overleden. Aan kanker. Zegt men. Volgens mij hield de Amerikaanse geheime dienst hem de hand boven het hoofd. Er was sprake van protectie. Volgens mij."

Door de Amerikanen, in het Nijvel-dossier?
"Aan deze affaire kleeft een Amerikaans luchtje. Dat zeg ik al van in het begin. Gelooft u dat de Verenigde Staten 'zomaar' instanties zoals Shape, Nato en de EU hun gangetje laten gaan in een landje zoals België. Nee, nee. België moest in de lijn lopen."

Als er gezichten opduiken achter de DNA-afdrukken, gaat er dan voor u een droom in vervulling?
"Deze zaak achtervolgt me niet. Ze houdt me in de ban. Elle me passionne. De droom gaat pas in vervulling als men de opdrachtgevers vindt. Ik denk dat het kan. Met de hulp van de pers en democratische burgers. Ik ben er nog steeds van overtuigd dat er in dit land een democratische pers is die tot het einde wil gaan. Aller jusqu'au bout. Ik volhard. Tot het einde."

Tot het einde gaan. 'Si on me laisse faire'. Het lijkt wel een echo van de uitspraak van procureur des Konings Michel Bourlet, na het losbarsten van de zaak-Dutroux... Denkt u dat men de speurders zal laten doen?
"Het beweegt in België. Op alle echelons. Versta me niet verkeerd: ik zeg niet dat er een grote fascistische coup voor de deur staat. Wel dat elk, op zijn eigen niveautje, aan zijn hervorminkje bezig is. Er is overal vernieuwing op til, op syndicaal niveau, na de affaire-Renault. De zaak-Dutroux, de moord op de tien paracommando's in Rwanda, de Bende van Nijvel: het heeft bij de burgers iets losgemaakt. De Belgen zijn waakzamer geworden. Ze zullen zich, als dat nodig wordt, nog meer verenigen in comités. Het verandert. Langzaam maar zeker. De waarheid achter de Bende-aanslagen zit er aan te komen. Ga daar maar van uit."

In de connexe dossiers rond de affaire-Dutroux leek een piste te leiden in de richting van de aanslagen. In het bijzonder bewijsmateriaal en kalibers van munitie aangetroffen bij een dubbele moord op een fotograaf en een ex-prostituée op een kampeerterrein bij Leuven. Zelfde periode, zelfde kalibers...
"Ik heb dat gelezen. Erover nagedacht... Ik ben sceptisch. Ik weet het niet."

In de zaak-Dutroux suggereerden sommigen even dat het Belgische staatsbelang op het spel stond. Journalisten die (te) diep groeven in het Bende-dossier werden afgeremd. Er zijn stemmen die zeggen dat indien de Bende-aanslagen opgelost worden, er opnieuw bloedige raids op supermarkten zullen uitgevoerd worden.
"Is dat zo?"

Hoe zeker bent u dat bij een opheldering van het Nijvel-mysterie, dankzij een peuk, België zal daveren?
"Ik draai de vraag liever om. Wat staat er België te gebeuren als men geen enkele van die zaken oplost?"

Bron » De Morgen Forum » Bespreek het DNA-onderzoek

Meer » Eigenbrakel & Overijse | Martial Lekeu | De zaak Dutroux

Peter Callebaut

Een interview met een advocaat

Zeventien jaar wachten op een antwoord is lang voor de slachtoffers. Telkens opnieuw hun verhaal doen, telkens weer het gerecht aanporren om dit of dat feit te onderzoeken. Tijdens de informatievergaderingen blijven de antwoorden van de speurders kort en aan de oppervlakte: "Het lijk van Paul Latinus hebben we al drie keer opgegraven" of "het denkspoor van de afpersing van Delhaize hebben we nagetrokken tot in Amerika".

Bij de jongste informatievergadering kwam het tot een scheldpartij tussen een speurder en één van de familieleden, die vroeg waarom het spoor van de rijkswacht nog altijd niet was onderzocht. Nadat bekend was geraakt dat Philippe De Staerke buiten vervolging werd gesteld, haakten weer een paar families moedeloos af. Maar niet iedereen laat de schouders hangen. Peter Callebaut, advocaat van onder meer de weduwe Marie-Jeanne Callebaut, wil tot de laatste snik doorgaan. Afgelopen vrijdag ging hij in beroep tegen de buitenvervolgingstelling van Philippe De Staerke, die tot voor kort verdacht werd van deelname aan de raid op de Delhaize in Aalst.

Sommige families van de slachtoffers vinden in beroep gaan naïef. Ze geloven niet dat er na zoveel jaren nog bewijzen tegen De Staerke zullen worden gevonden.
"Ik maak mij ook geen illusies, De Staerke krijgen we niet meer achter de tralies. Maar ik kan als advocaat gewoon niet aanvaarden dat ze de laatste verdachte nu gewoon laten gaan, omdat het overduidelijk is dat hij er meer van weet."

Waarom bent u daar zeker van?
"De Dendermondse onderzoekscel kon bewijzen dat De Staerke enkele uren voor de overval in Aalst was, om het terrein te verkennen. Ze hebben na de overval ook een Samsonite-koffer teruggevonden met sporen van recent gebruikte wapens. De Staerke was die gaan begraven in het bos van Pepingen. Hij heeft toegegeven dat het zijn koffer was, maar ontkent dat er wapens in hadden gezeten. Er zat wel één patroon in. Waarom begraaft iemand een lege koffer met één patroon in een bos? Hij werd ook gezien op de plaats in Halle waar het moordcommando vertrok en achteraf ook werd opgehaald. De Staerke was destijds leider van de bende van Baasrode. Het was geen doetje hoor. Hij heeft 20 hold-ups, 47 diefstallen met inbraak en 32 autodiefstallen op zijn naam staan."

"Toen hij voor die feiten gearresteerd was en onderzoeksrechter Troch hem in beschuldiging stelde voor de overval in Aalst, heeft hij vanuit de gevangenis afgelegd in een brief over zijn deelname aan drie Bende-aanslagen. Het was een list, hij hoopte dat hij snel voor een assisenjury zou moeten verschijnen en vrijspraak zou krijgen, bij gebrek aan bewijzen. Procureur-generaal Demanet van het hof van beroep in Bergen heeft hem toen totaal verkeerd aangepakt. Hij heeft De Staerke gewoon naar zijn bureau geroepen om wat meer uitleg te vragen. 's Avonds zei Demanet op televisie dat de bekentenissen van De Staerke waardeloos waren. Terwijl het net een kans was op een doorbraak in het onderzoek. Was Demanet met die brief van De Staerke toen naar de leden van de bende van Baasrode gestapt die hem eerst een alibi hadden bezorgd voor de overvallen, dan wisten we vandaag misschien al veel meer."

Wat heeft hij te maken met extreem-rechts?
"Hij een uitvoerder kunnen zijn. In de bende van Baasrode had vooral Julien De Staerke, de broer van Philippe, veel relaties, onder meer met de extreem-rechtse wapenfreak Jean Bultot. Het is moeilijk te zeggen via welke weg zoiets verloopt, als je het dossier bekijkt, zie je telkens een kluwen van een veertigtal namen terugkeren, altijd dezelfde. Wat heeft de bende-Haemers met De Staerke te maken? Op het eerste gezicht niets, tot je ziet dat ze hun wapens bij dezelfde wapenhandelaar, Darville, haalden. Darville duikt ook weer op in het onderzoek naar de moord op Juan Mendez. Via Mendez zit je meteen bij Bouhouche en Beijer. En zo kan je doorgaan, iedereen geeft iedereen een hand."

Roze Balletten

Over relaties gesproken, een paar weken geleden stierf Pépé De Rycke, de uitbater van de Brusselse nachtclub Jonathan, waar in de jaren tachtig zogenaamde confituurfuiven werden gehouden en waar gangsters, rijkswachters, zakenlui en politici zich vrolijk vermengden. Ook dat was een van de Bende-sporen, want heel wat namen uit het dossier kwamen er over de vloer.
"De Roze Balletten! Wat ik vreemd vind, is dat men altijd zo raar begint te doen als je over dat spoor hebt. Dat wordt meteen in het belachelijke getrokken, terwijl die confituurfuiven er toch zijn geweest. Wat ik mij afvraag is waar het dossier is gebleven. Niemand weet precies wat er instaat, want het is in de kluis van de Nijvelse procureur des Konings blijven plakken. Het is trouwens niet het enige stuk dat in Nijvel uit het dossier is verdwenen. Deprêtre heeft bijvoorbeeld ook twee overvalwagens van de bende van Nijvel gewoon naar de schroothoop gebracht. Als je zulke zaken ziet, ben je natuurlijk niet verbaasd dat het dossier vandaag al bijna tweeënhalf miljoen bladzijden telt, maar dat er geen enkele verdachte is."

Wat was de grootste blunder in het onderzoek?
"Nee, de grootste blunder was de manier waarop het dossier in 1990 van Dendermonde naar Charleroi werd versluisd."

Dat gebeurde op bevel van de toenmalige minister van Justitie Melchior Wathelet.
"En tegen alle procedureregels in. Dat is het probleem, zelfs als er morgen iemand volledige bekentenissen aflegt, krijgen we hem nooit meer voor de rechtbank. Er zijn te veel procedurefouten gemaakt, ze kunnen het hele proces zo nietig verklaren."

Waarom geeft u het dan niet gewoon op?
"Ik kan toch niet aanvaarden dat niemand nog vecht in dit dossier? Dat zou hetzelfde zijn als Amnesty International dat zegt: we gaan stoppen met protesteren want er wordt toch voortgemarteld."

Bron » Annemie Bulté | Humo | Juni 2001 Forum » Bespreek dit interview

Meer » Aalst | Bende De Staerke | Roze Balletten | Onderzoek Nijvel | Dendermonde