In 1985 werd de vader van fotograaf Jan Rosseel (38) vermoord door de Bende van Nijvel. In 2015 bracht de zoon het fotoboek Belgische herfst uit, waarin hij het meer dan dertig jaar voortwoekerende verdriet van België toont. ‘Mijn fotoboek was er ook gekomen als mijn vader geen slachtoffer was geweest.’

Op 27 september 1985 om tien over acht ’s avonds stappen op de parking van de Delhaize van Eigenbrakel drie mannen uit een donkere auto. Ze dragen carnavalsmaskers en één steekt met kop en schouders boven de anderen uit. Ze trekken een jongetje van zijn fiets en slepen hem mee naar de ingang van de supermarkt. Net op dat moment wil de 39-jarige Ghislain Platane de winkel verlaten. Hij wordt afgemaakt met één schot uit een riotgun. Ghislain Platane was het dertiende slachtoffer van de Bende van Nijvel en de vader van fotograaf Jan Rosseel.

“Een paar jaar geleden ging ik naar de Delhaize in Eigenbrakel waar mijn vader vermoord is. In een café vlakbij ontmoette ik toevallig de brandweerman die op die bewuste avond in september 1985 de dekens over de slachtoffers had gelegd. Hij bleek een goede vriend van mijn vader te zijn geweest. Hij zei dat hij hem toen niet herkend had omdat ze zijn hoofd er hadden afgeschoten. Hij vertelde me wat voor een man mijn vader was. Toen ik aan mijn fotoboek Belgische herfst werkte, hoorde ik verschillende verhalen over de vader die ik nooit gekend heb. Maar dat was niet het doel van mijn onderzoek. Ik denk dat hij die bewuste avond zijn lot niet kon ontlopen. Ze kwamen binnen met een kind als menselijk schild. Mijn vader reageerde meteen dat hij dat laf vond. Dat hebben ze hem niet in dank afgenomen. Hij wilde een held zijn en dat kostte hem het leven.

“Het was raar om rond te lopen in de supermarkt waar mijn vader vermoord is. Het Bos van La Houssière in ’s-Gravenbrakel was een uitvalsbasis voor de leden van de Bende van Nijvel. Op het eerste gezicht lijkt het een normaal bos, maar door hun passage heeft het voor mij zijn onschuld verloren. De Nederlandse dichter Armando had het over ‘schuldige landschappen’. Natuurlijk is het Bos van La Houssière niet schuldig aan de misdaden van de Bende, maar het is er wel door besmet. Ik ging er ’s nachts fotograferen, op die momenten dat zij er zouden hebben gezeten.

Lees hier het hele artikel » Nieuws

Donderdag 11 februari - Cultuurhuis De Leest - Izegem - 5 euro

Jan Rosseel

De Leest wil in de toekomst een aantal jonge, vernieuwende fotografen uitnodigen. De eerste in de rij is Jan Rosseel. Hij projecteert zijn werk, vertelt ons zijn verhaal en zijn doos vol 'tips en tricks' staat helemaal open. Jan Rosseel (Brussel, 1979) is een Visual Storyteller. Het vertrekpunt van zijn projecten zijn historische gebeurtenissen waar hij een visuele interpretatie van maakt. De basis van het werk is uitvoerig onderzoek en experiment waarbij hij gebruik maakt van fotografie, video en geluid. Zijn werk is ondermeer tentoongesteld in Fomu (Antwerpen), FOAM (Amsterdam) en in Tokyo, Dubai, NY en Parijs en gepubliceerd in NY Times, Le Monde, DS Weekblad, Vrij Nederland en FOAM magazine.

Kaarten zijn bestelbaar vanaf 24 november via www.deleest.be

Morgenavond in De Leest in Izegem, Sint Jorisstraat 62 om 20u30

Zie ook » www.janrosseel.com

Jan Rosseel

De Leest wil in de toekomst een aantal jonge, vernieuwende fotografen uitnodigen. De eerste in de rij is Jan Rosseel. Hij projecteert zijn werk, vertelt ons zijn verhaal en zijn doos vol 'tips en tricks' staat helemaal open. Jan Rosseel (Brussel, 1979) is een Visual Storyteller. Het vertrekpunt van zijn projecten zijn historische gebeurtenissen waar hij een visuele interpretatie van maakt. De basis van het werk is uitvoerig onderzoek en experiment waarbij hij gebruik maakt van fotografie, video en geluid. Zijn werk is ondermeer tentoongesteld in Fomu (Antwerpen), FOAM (Amsterdam) en in Tokyo, Dubai, NY en Parijs en gepubliceerd in NY Times, Le Monde, DS Weekblad, Vrij Nederland en FOAM magazine.

Kaarten zijn bestelbaar vanaf 24 november via www.deleest.be

Waar ik echt kippenvel van kreeg, was de 'dark room', verborgen achter een zwart fluwelen gordijn. In die kamer waan je je in en voel je de sfeer van het nachtelijke bos van La Houssière. Donker en koud. De silhouetten van de daders kan je er amper waarnemen. Echt knap gedaan van Jan.

Wat ook interessant is, is de muur met de foto’s van bewijsmateriaal of materiaal dat in beslag genomen werd. Veel van deze objecten zijn opgenomen in zijn fotoboek. Echter zijn er ook heel wat foto’s die niet in zijn boek zijn opgenomen. Over een aantal van de gefotografeerde objecten heb ik nooit iets gelezen. Zo zijn er onder meer foto’s te zien van een oude geruite pet, een pistool met prachtige gegraveerde loop (Colt 45?), een onderdeel van een soort groen harlekijnkostuum (halve maan hoedje?), een snoepdoos met Legia munitie, een zak met Maxell geluidscassetjes, een knipmes, een in stukken verbrijzelde kolf, een verroeste weegschaal (vermoedelijk deze gevonden in de Santana), enz ...

Indien je in Antwerpen bent is het dus best wel de moeite waard om effe binnen te springen in het fotomuseum.

Ook het fotoboek is knap gemaakt. Daarin heeft Jan Rosseel een aantal leuke artistieke elementen in gestoken zoals: een papieren boodschappenlijstje, een namaakexemplaar van één van de oude wapentijdschriften, een 'oude' brochure met de gebruikte Bendeauto's, ... Een goede tip dus voor onder de kerstboom.

Beklijvend boek van Jan Rosseel over de Bende van Nijvel

In het najaar van 1985 kwam een einde aan een reeks bloedige overvallen op Belgische supermarkten gepleegd door de Bende van Nijvel. Achtentwintig mensen lieten daarbij het leven. De vader van Jan Rosseel (1979) was een van hen.

Ondanks uitvoerig politieonderzoek, een uitgebreid dossier, gevonden bewijsmateriaal en verslagen van getuigen zijn de daders nooit opgepakt en werden de aanslagen nooit opgehelderd. Deze periode van geweld wordt gezien als een van de donkerste pagina's uit de Belgische geschiedenis. Nu, bijna dertig jaar later, is het politieonderzoek nog altijd niet afgerond.

Dit knap vormgegeven boek is Jan Rosseels persoonlijke zoektocht naar de Bende van Nijvel, opgebouwd uit foto’s en documenten, herinneringen en referenties.

Rosseel studeerde documentaire fotografie aan de Koninklijke Academie voor Beeldende kunst in Den Haag, Nederland, en aan de Danish School of Media and Journalism in Aarhus, Denemarken. Hij werd genomineerd voor het Steenbergen Stipendium, Dutch Doc Award en won de Photo Academy Award (de Volkskrant). Zijn werk is onder meer tentoongesteld bij FOAM en het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam, Atelier Néerlandais in Parijs en Eastwing Gallery in Dubai, en gepubliceerd in Le Monde, De Standaard, Volkskrant Magazine en Vrij Nederland.

Het boek bij de gelijknamige tentoonstelling in het FotoMuseum van Antwerpen van 25 juni tot 4 oktober 2015.

Info

• 24,5 x 20,3 cm

• 232 bladzijden + twee ingesloten boekjes van elk 12 bladzijden

• Hardcover met Zwitserse binding

• Gedrukt in quadrichromie met een sectie

• in zilverinkt op zwart papier

• Drietalige editie Engels-Nederlands-Frans

• ISBN 978 94 9208 142 1

Het fotoboek van Jan Rosseel is nu ook te koop via deze website » photoqbookshop.nl

"Al in mijn tweede jaar fotografie (aan de Academie van Den Haag, red.) wist ik dat het mijn eindwerk zou worden. We kregen een opdracht over verborgen plekken. Toen ben ik mijn onderzoek begonnen. Mijn voornaamste fascinatie: hoe is het in godsnaam mogelijk dat zo’n gigantisch dossier onopgehelderd blijft. Het falen van de staat."

"In het Bendedossier heeft dertig jaar onderzoek niet veel opgeleverd. Hoe dat komt, dat is voor mij de essentiële vraag. Het klinkt misschien cru, maar ik koester geen wrok tegenover die daders. Wel tegenover de staat, die er niet in geslaagd is hen op te pakken. Dat vind ik veel kwalijker. Ik geloof in de rechtsstaat en criminelen zullen er altijd zijn. Zij doen hun job, de staat en justitie moeten dat ook doen."

"Het enige waar ik echt van overtuigd ben, is dat ze de daders wellicht nooit zullen pakken. Misschien zijn ze zelfs al overleden – in criminele milieus gaat dat snel. En mocht er toch nog iemand opgepakt worden , dan is de kans dat het nooit tot een veroordeling komt omdat er zoveel procedurefouten gemaakt zijn. Ik vind het dan ook onzinnig om het onderzoek nog eens met tien jaar te verlengen."