Een CIA-verslag waarin de balans werd opgemaakt van de aanpak van de huurlingen, stelde onomwonden: "Ze zijn allen schuldig aan ernstige excessen waarvan de bevolking het slachtoffer is, zoals overvallen, verkrachtingen, moord en afranseling."

De gebruikte bewapening en uitrusting was zeer verscheiden. Vooral automatische wapens waren erg in trek. Het munitieverbruik lag dan ook zeer hoog.

De operaties waren voornamelijk toegespitst op de verharde en onverharde wegen. De huurlingen waagden zich niet in de jungle of in het struikgewas; dat was veel te gevaarlijk. De rebellen konden zich er gemakkelijk verstoppen. Tijdens de patrouilles, die meestal per voertuig gebeurden, werd de verkenning door het vuur toegepast. Dit kwam erop neer dat de zijbegroeiing van de pistes met automatische wapens onder vuur genomen werd, dit met de bedoeling om verscholen Simba's vroegtijdig te ontdekken. De grote vrees van de huurlingen was om in een hinderlaag te vallen. Het terrein leende zich daar uitstekend voor. Het was dan ook een zeer zenuwslopende oorlog.

Daarbij kwam nog dat de omstandigheden waarin de huurlingen moesten opereren zeer rudimentair waren. Alle basisvoorzieningen ontbraken. Zo was er geen medische ondersteuning, waardoor malaria, dysenterie en tal van ziektes en infecties voor heel wat slachtoffers zorgden. Ook de logistieke bevoorrading liet vaak te wensen over. In de praktijk leefden de huurlingen - net zoals de Congolese militairen - van wat ze in de lokale dorpen konden bemachtigen. Er werd op grote schaal geplunderd.

Overal waar de huurlingen ingezet werden, werden de brandkasten van verlaten winkels, bedrijven en banken systematisch met dynamiet opgeblazen en leeggeroofd. De Amerikaanse ambassadeur McMurtrie Godley omschreef de huurlingen dan ook als "een losgeslagen bende macho's [...] die vinden dat plunderen en brandkasten kraken deel uitmaken van hun prerogatieven".

Ondanks de brutale aanpak door de huurlingen zou het toch nog duren tot eind 1964 alvorens de eerste verhalen hierover verschenen in de pers. Dit was zonder twijfel het gevolg van de door minister Spaak en het State Department genomen maatregelen om de journalisten zo ver mogelijk van de operaties te houden. Daarnaast werden de huurlingen enorm geapprecieerd door de blanken in Congo.

Voor veel geïsoleerde colons en missionarissen waren de huurlingen immers de enige hoop om te kunnen ontsnappen aan de brute repressie van de Simba's. In de verhalen die de bevrijde blanken achteraf aan de journalisten vertelden, werden de huurlingen voorgesteld als helden. Hun gewelddadige optreden werd daarbij door de vingers gezien.

Bron: Operatie Rode Draak | Kris Quanten

In het boek staat ook nog volgende voetnoot:

Over de rekrutering van de huurlingen in België zijn maar weinig officiële documenten terug te vinden. Verhelderend was het gesprek dat we hierover hadden met de Belgische huurling Georges Speeckaert, zelf een oud-huurling van het 6de Commando (15 oktober 2010). Toch waren het vooral de archieven van de Veiligheid van de Staat die ons een duidelijker inzicht gaven in de concrete werking van de rekrutering in België. De persoonlijke dossiers van de betrokken actoren die minutieus bijgehouden werden, bevatten heel wat interessante informatie.

Belgium - European mercenaries recruited for Chad

Mercenaries, including pilots and aviation technicians, are currently being recruited here to fight in chad, according to reports in the Belgian press.

The word is said to have been discreetly going the rounds of various bars in the Belgian capital frequented by mercenaries who backed the Katanga secession from the former Belgian Congo in theearly 1960's and other adventurers.

The unofficial sources quoted by Belgian newspapers have not indicated whether the mercenaries are being recruited to fight on the side of ex-president Goukoun! Oueddei or that of president Hissein Habre.

The press has noted that the specialised magazine "SOLDIERS OF FORTUNE” has been advertising for “high quality mercenaries” with knowledge of French for "an important and delicate mission in Africa. Curriculum vitae are to be sent to a Mr Guerin, with a postal address in Paris where the interviews are to take place.

According to the reports, several Belgian mercenaries are already in Chad, acting as instructors for the Habre government forces. They are said to be veterans of Katanga or the expedition which overthrew the regime in the Comora Islands in 1978. They reportedly arrived in Ndjamena on July 10 and July 15 and were present at the town of Abeche when it was retaken by the Habre forces.

Salaries equivalent to 2,250 dollars a month are reportedly being offered for European mercenaries.

Bron: NC271222 Paris AFP in English 1158 GMT 27 Aug 83

Unclassified--FBIS Daily Report--Western Europe by United States Foreign Broadcast Information Service
Publication date 1983-08-29
Collection fbis-reports-western-europe; evergreen-college; microfiche; us-fbis; USGovernmentDocuments; additional_collections
Contributor Internet Archive

Opération Manta

L'opération Manta est une opération militaire française qui s'est déroulée au Tchad d'août 1983 à novembre 1984 en soutien au Tchad dans le cadre du conflit tchado-libyen.

Contexte

Le Tchad a été plongé dans une guerre civile de 1965 à 1979. Le calme ne dure pas et dès l'année suivante, les vainqueurs se déchirent lorsqu'Habré, devenu ministre de la Défense, se rebelle contre Goukouni Oueddei, jusqu'à ce qu'il reprenne N'Djaména le 7 août 1982.

Le guide libyen Mouammar Kadhafi décide de rentrer dans le conflit en reconnaissant Oueddei comme chef légitime du pays, en armant des combattants tchadiens[1], et en envoyant d'importantes troupes sur le territoire tchadien. C'est le début du conflit tchado-libyen.

Cette offensive libyenne inquiète les autorités françaises qui considèrent que l'action de Mouammar Kadhafi pourrait déstabiliser la région dans le cas où il venait à envahir le sud du Tchad et qui craint l'expansionnisme de l'intégrisme musulman.

Le 9 août 1983, lorsqu'il devient clair que la souveraineté du Tchad est en danger, le président François Mitterrand décide d'envoyer 3 000 soldats sur place.

Bron » fr.wikipedia.org

Uiteraard waren er ook huurlingen betrokken in dit conflict:

Habré gebruikt blanke huurlingen

N'Djamena, 19 juli Tsjadische president Hissène Habré recruteert blanke huurlingen om hem te helpen in zijn strijd tegen opstandelingen onder leiding van ex-president Goukounni Oueddei. Dit melden westerse diplomatieke zegslieden. De Tsjadische minister van voorlichtte Soumalia Mahamat wilde desgevraagd slechts meedelen dat regering van Tsjaad het recht heeft elke hulp in te roepen die zij nodig heeft, hetzij collectief hetzij individueel.

Franse en Japanse verslaggevers zagen de huurlingen, in Tsjadisch uniform, op strategische punten in de oostelijke stad Abf ché, die vorige week op de rebellen werd heroverd. De diplomaten zeiden dat er ongeveer 20 huurlingen in en rond Abéché w are ingezet, en dat anderen deel uit maakten van Tsjadische eenheden die in het noorden tegen de rebellen in actie zijn.

Bron: NRC Handelsblad | 19 Juli 1983

Huurling wil weer vechten na gratie

Zes ter door veroordeelde huurlingen, die na een mislukte staatsgreep tegen de socialistische regering van de Seychellen gratie hebben gekregen, zijn zaterdag in Zuid-Afrika aangekomen. Een van hen, de Brit Bernard Carey, vertelde dat hij huurling wilde blijven en vroeg onmiddellijk hoe de zaken er in Tsjaad voor stonden.

"Als Habre nog mensen nodig heeft, ga ik erheen,” zei hij. "Ik ben al in tal van oorlogen huurling geweest. Het is mijn leven ”, Carey zei, dat hij niet bang is zijn leven opnieuw in de waagschaal te stellen. "Ik heb de dood vaak in de ogen gezien. Dit keer is het goed afgelopen. Een volgende keer misschien niet.” Een krant in Zimbabwe schreef gisteren naar aanleiding van de gratie, die de huurlingen hebben gekregen, dat de regering van de Seychellen "misleid” was geweest.

"Huurlingen zijn psychopaten zonder moraal. Een goede huurling is een gevangen of dode huurling”, aldus de Zimbabwe Sunday Mail.

Bron: Algemeen Dagblad | 25 Juli 1983

Ex-president van Comoren omgekomen

Ex-president Ali Soilih van de Comoren, die onder huisarrest stond, is in de nacht van zondag op maandag bij een ontvluchtingspoging gedood, zo hebben de autoriteiten in de hoofdstad Moroni meegedeeld.

Bron: Gazet van Antwerpen | 30 Mei 1978

Staatsgreep op Comoren was een peulschil

De Franse mercenaire Bob Denard, die bekendheid verwierf als huurling in Katanga, heeft, naar zijn zeggen de hand gehad in de staatsgreep op de Comoren, waar het regiem van president Soilih, die een communistische staat naar Chinees model wilde opbouwen, omver geworpen werd.

Denard vertelde dat hij drie of vier maanden nodig had om alle details voor de landingsoperatie en de staatsgreep uit te werken met medewerking van tot de oppositie behorende inwoners van de Comoren, zowel op de Comoren zelf als in Europa. Zijn commando voer in 30 à 35 dagen rond de Kaap de Goede Hoop met een Bretoense trailer vanuit een kleine haven in Europa naar het strand van Itsandra, nabij Moroni, waar de landing plaatsvond.

“We hadden de wereld rond kunnen varen zonder een haven aan te doen”, vertelde hij. Hij zei dat de boot voldoende voedsel aan boord had om enkele dagen langde bevolking van de Comoren, die al maandenlang gebrek leed, te voeden.

Waarnemers in Moroni twijfelen echter aan het verhaal over deze lange tocht, omdat de huurlingen niet door de zon gebruind zijn en er uitgesproken bleek uitzien. Het schip ligt wel in de haven van Moroni, maar is wellicht niet van zo ver gekomen. “Tenzij de mannen van Denard tijdens de hele reis benedendeks zijn gebleven”, aldus de waarnemers.

De staatsgreep zelf leverde geen moeilijkheden op voor deze professionals, enkele jachtgeweren met afgezaagde loop waren voldoende om met een paar schoten het presidentiële paleis open te krijgen en president Soilih gevangen te nemen. De operatie kostte vijf lijfwachten van Soilih het leven.

Denard en zijn mannen, die niet als huurlingen betiteld willen worden, zeggen dat zij de staatsgreep niet als een schitterend wapenfeit beschouwen. Denard houdt zich thans intensief bezig met de, reorganisatie van het hele administratieve en economische apparaat van de Comoren.

Denard maakt deel uitvan het politiek - militaire comité dat de leiding van de staat in handen heeft en speelt daarin een dominerende rol. De ministers en plaatselijke leiders lijken zich niet erg te generen over deze nieuwe vorm van “technische bijstand”, en de bevolking van de Comoren heeft Denard en zijn mannen als bevrijders ingehaald.

Bron: Gazet van Antwerpen | 17 Juni 1978

Huurling Bob Denard hielp opstand op Comoren onderdrukken

De reeds bij leven legendarische Franse huurling Bob Denard heeft in november van vorig jaar een muiterij van het leger tegen de pro-Westerse president Ahmed Abdallah van de Comoren helpen onderdrukken. Daarbij zijn zeker drie mensen doodgemarteld, aldus de internationale mensenrechtenorganisatie Amnesty International. Hun families kregen de stoffelijke resten terug. Bij de coup poogden vroegere leden van de presidentiële garde en het leger kameraden uit de gevangenis in de hoofdstad Moroni te ontzetten, die vastzitten sinds dc muiterij van het leger tegen Abdallah in 1985.

Denard, een ex-legionair die voordien vocht in Biafra, Kongo (nu Zaïre) en diverse andere brandhaarden in Afrika, voerde in 1979 in de Comoren als huurling een staatsgreep uit “op contractbasis” en fungeerde zelfs tijdelijk als feitelijk machthebber totdat hij weer van het eiland verdween.

In november dook hij weer op. De groep Franse huurlingen onder zijn leiding en de commandant van de presidentiële garde arresteerden in totaal zowat veertig mensen, van wie er zeker drie werden doodgemarteld en de overigen nog volkomen geïsoleerd worden vastgehouden zonder enige vorm van aanklacht of proces, aldus Amnesty.

De Comoren - een groep van drie vulkanische eilanden voor de Oost-Afrikaanse kust tussen Mozambique en Madagascar - zijn een vroegere Franse kolonie die in 1975 onafhankelijk werd en sindsdien worden geplaagd door een reeks coups en intriges.

Gek van Moroni

Abdallah, de eerste president na de onafhankelijkheid, verdween na een maand door een staatsgreep. Het jaar erop werd de links georiënteerde Ali Soilih als president verkozen.

De “gek van Moroni”, zoals tegenstanders hem noemden, poogde een “culturele revolutie” uit te voeren door alle ambtenaren te ontslaan en hen te vervangen door teenagers. Hij raakte verslaafd aan pillen.

Abdallah, die in ballingschap in Parijs leefde, huurde Denard door diens hypotheek op een duur appartement af te lossen, maar Denard greep zelf de macht op de Comoren. Hij zette Soilih af in 1978. Deze werd omgebracht samen met vier anderen. Denard zou de coup hebben uitgevoerd door te landen op een verlaten strand, met een herdershond bij zich.

Hij ging over tot de islam, de hoofdgodsdienst in het land, noemde zich Mustapha Mahadjou, nam de leiding van het leger over en werd de feitelijke machthebber. Maar andere Afrikaanse landen namen dit niet en Denard moest later in het jaar onder hun druk toch aftreden en de macht overdragen aan een dankbare Abdallah.

Bron: Gazet van Antwerpen | 23 Januari 1988

Tijdens het huurlingenproces in de Rwandese stad Ruhengeri hebben twee Belgen toegegeven dat zij door de Zairese oppositiebeweging MARC zijn aangeworven om in Zaïre een opstand uit te lokken. Waar hun zeggen hadden zij samen met tien andere landgenoten een contract afgesloten waarin hun maandelijkse premie op 100.000 frank (rond 7000 gulden) was vastgesteld. Bovendien zouden ze na de val van president Mobutu nog eens een extra-premie van één miljoen frank mogen opstrijken.

De twaalf Belgische huurlingen staan sinds begin deze week voor het Rwandese Hof voor staatsveiligheid terecht. Zij worden ervan beschuldigd de Rwandese staat in gevaar te hebben gebracht. Door hun vijandige, tegen Zaire gerichte acties zouden zij Rwanda aan vijandelijkheden van een buitenlandse mogendheid hebben blootgesteld. De mannen, die allen uit Luik en directe omgeving stammen - de oudste is 62 jaar, de jongste 21 - zijn echter niet in actie gekomen, omdat zij al twee dagen na hun aankomst in Rwanda werden gearresteerd. Dat was in het grensdorp Kissenji, waar een van de huurlingen in de bar van het hotel zijn mond had voorbijgepraat. In dit dorp zouden ze van een tussenpersoon geld en verdere instructies ontvangen, maar er was niemand komen opdagen. Daarvoor in de plaats verschenen agenten van de Rwandese veiligheidsdienst.

Volgens een der huurlingen waren zij pas kort voor hun vertrek naar de Rwandese hoofdstad Kigali over het doel van hun reis geïnformeerd. Dat zou tijdens een maaltijd met een zekere Smal zijn gebeurd, de rechterhand van MARC-leider Daniël Mongoeya-N'benge. Deze Smal had hun verteld, dat ze in Zaire propaganda moesten gaan maken voor de MARC (Mouvement d'Action pour la Résurrection du Congo, Actiebeweging voor de herrijzenis van Kongo), voor welk doel ze allerlei propagandamateriaal kregen mee te slepen.

Bij hun arrestatie waren ze namelijk in het bezit van 1700 foto's met het portret van Mongoeya, verder van 400 MARC-vlaggen en 350 brochures waarin MARC-leider Mongoeya in dichtvorm de herrijzenis van Congo bezingt. Hun belangrijkste wapenfeit had de bezetting van het Zairese vliegveld Goma moeten worden, opdat daar vliegtuigen met wapens, munitie en medicijnen zouden kunnen landen. Deze bezetting had tevens het signaal voor een massale opstand in deze grensstreek moeten worden.

In de tussentijd zouden dan troepen van de MARC vanuit Angola, Oeganda, Zambia en Soedan Zaire binnenvallen, terwijl in de hoofdstad Kinshasa het leger aan het muiten zou slaan. Wanneer dit tot de val van president Mobutu zou hebben geleid, zou Mongoeya in Zaire de socialistische republiek Congo hebben willen uitroepen. Hoewel het de vraag is of de MARC inderdaad over troepen beschikt en of de aanhang zich niet tot een handjevol in België woonachtige Zairezen beperkt besloten de twaalf mannen toch op avontuur te gaan. Tenslotte scheen de MARC over voldoende financiële middelen te beschikken.

Bankiers

Het vermoeden bestaat, dat Mongoeya, die in de buurt van Luik woont, goede contacten met enkele Belgische bankiers onderhoudt. In de Belgische pers is de afgelopen dagen bericht dat deze zich tijdens een gesprek hadden bereidverklaard de MARC-expeditie naar Zaire te financieren. In dit verband worden de namen van de Bank Brussel Lambert en de Generale Bankmaatschappij genoemd, maar het wordt niet uitgesloten dat er nog andere belanghebbenden zijn.

In ieder geval vertrokken de twaalf mannen, van wie enkelen al eerder als huurling in Biafra, Katanga en op de Comoren hebben gevochten, op 10 februari naar Rwanda, waar ze als toeristen in Kissenji opdoken. Hoewel ze al twee dagen later werden aangehouden werden ze pas op 2 maart echt gevangengezet In de tussenliggende dagen werden ze in het Palm-Beachhotel gestopt, dat ze niet mochten verlaten. Begin maart besliste de Rwandese regering dat de mannen zouden moeten terechtstaan. Tot dan toe hadden de regeringen van Zaire en België herhaalde malen om uitlevering van de twaalf huurlingen verzocht.

Het zou nog bijna een maand duren voordat de Belgische ambassade in Kigali contact met de mannen mocht opnemen. De verdediging is nu in handen van twee Belgische advocaten, van wie slechts één in staat is gesteld de huurlingen in de gevangenis te bezoeken. Hij had vooral kritiek op de levensomstandigheden, die erbarmelijk zouden zijn.

Bron: NRC Handelsblad | 8 Juni 1979

De 49-jarige F. Ampting is vermoord door een Belgische huurling, zo heeft de 44-jarige mevrouw S.B., een van de aangehouden verdachten, tegenover de politie verklaard. Zij zou de 32-jarige J.D. uit het Belgische Lommel geld hebben geboden om de moord te plegen. De Belg ontkent dit. Ampting werd zondag jl. vermoord in zijn auto gevonden bij de woning van mevrouw B. Tijdens het onderzoek was meermalen de naam van de Belg genoemd in wiens gezelschap het slachtoffer zaterdagavond nog was gezien. De politie zet het onderzoek voort. Het moordwapen is nog steeds niet gevonden en ook het geld dat bestemd zou zijn voor de Belg is spoorloos.

Bron: NRC Handelsblad | 1 September 1972

Zaïre vreest een nieuwe invasie van huurlingen, onder wie een aantal de afgelopen maanden geronselde Nederlanders. Volgens de autoriteiten van deze Middenafrikaanse staat zijn er door de Zaïrese staatsveiligheidsdienst in het oostelijke buurland Roeanda 48 huurlingen gesignaleerd.

Het zouden voor het merendeel Belgen zijn en een klein contingent Nederlanders, Fransen en Duitsers. Roeanda heeft intussen 12 huurlingen gearresteerd, die verbleven in het staatshotel Regina in het plaatsje Gisenyi aan de Zalrees-Roeandese grens en die reeds van wapens voorzien zouden zijn geweest. Noch Zaïrese vertegenwoordigers in Brussel, noch het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag wisten of er zich onder de arrestanten ook Nederlanders bevinden. Het dozijn in het Regina Hotel gearresteerde Europeanen vertrok op 10 februari met de auto uit Luik naar de Brusselse luchthaven Zaventem, vanwaar zij met de gewone lijn vlucht van de Sabena naar de Roeandese hoofdstad Kigali vlogen.

Volgens een woordvoerder van het Zaïrese persagentschap AZAP in Brussel lag het oorspronkelijk in de bedoeling van de huurlingen snel de in Roeanda klaarliggende wapens op te nemen om daarna te infiltreren in bet al geruime tijd onrustige gebied van de grote Zaïrese meren. In dit gebied opereren al jaren groepjes opstandelingen. De taak van de huurlingen is volgens de Zaïrese autoriteiten de guerrilla-eenheden beter te organiseren en slagvaardiger te maken. President Moboetoe heeft intussen in allerijl eenheden van zijn 331ste elitebataljon parachutisten gestuurd naar de stad Goma op de grens met Roeanda. Dit bataljon werd ook vorig jaar augustus ingezet tegen Katangese opstandelingen, die toen voor de tweede keer in weinige jaren een poging deden de rijke mijnbouwprovincie Sjaba (Katanga) af te scheiden van de rest van de voormalige Belgische kolonie.

Huurling

Luik lijkt het centrum te zijn van de rekrutering van huurlingen voor anti-Moboetoe-groeperingen. Ondanks dat de Belgische recherche zegt niets af te weten van het vertrek van de 12 in Roeanda gearresteerde huurlingen uit Luik, werd officieus toegegeven dat in december en januari duchtig is geronseld in deze Waalse industriestad. Het ronselen gebeurde onder leiding van een vroegere huurling van Moboetoe, die thans goede contacten onderhoudt met de van Brussel uit opererende anti-Moboetoe-groep MARC (Actiebeweging voor de Heropstanding van Kongo). Verder werd de laatste weken ook geronseld in Brussel, Antwerpen, Frankfort, Londen en Parijs.

Arrestatie

Naast de dreigende huurlingeninvasie meldden de Zaïrese autoriteiten gisteren ook de arrestatie van twee met een Belgisch en Italiaans paspoort uitgeruste Europeanen, een kaderlid van de nationale Zaïrese scheepvaartmij CMZ en de directeur van het Zaïrese scheepvaartagentschap Amiza.

Zij zouden zijn betrokken bij wapenhandel en subversieve activiteiten en bij hun arrestatie richtlijnen op zak hebben gehad van een Zaïrese oppositiegroep in Brussel. Intussen vertrok gisteren volgens plan een nieuwe groep van 50 Belgisch" parachutisten naar de Zaïrese basis Kitona. Hier zijn al 160 Belgische para's en de komende dagen vertrekt de rest van de 250 man die door Brussel naar Zaïre zijn gestuurd onder het mom van gezamenlijke oefeningen met Zaïrese troepen. In werkelijkheid vrezen de Franse, Belgische en -Amerikaanse inlichtingendiensten volgens goed ingelichte ' kringen in Brussel echter een door het wanbeheer van Moboetoe veroorzaakte volksopstand, waarbij het leven van de ongeveer 25.000 in en om de hoofdstad Kinsjasa levende Europeanen ernstig in gevaar kan komen.

Bron: De Telegraaf | 16 februari 1979

• Beschik je over een verleden als huurling, zonder persé in die hoedanigheid geregistreerd te zijn

• En heb je daarbij ook gescoord met illegale wapenhandel al dan niet in combinatie met (grootschalige) drugshandel waarbij je ook nog daarvoor effectieve gevangenisstraf gekregen en gezeten hebt...

... proficiat, je bent geslaagd om bij de gerechtelijke politie van Brussel aan de slag te gaan om te gaan jagen op boeven die over net hetzelfde cv beschikken.

Expertise in het veldwerk, zal dat toen allicht geweest zijn als factor om de aanstelling te verantwoorden. En met het gommetje van het merk 'Informant' werden ook de honoraria uiteraard gespijsd. Extra punten om verantwoord om te gaan met het zeer summiere budget, die expertise Kwan natuurlijk voort uit het inmiddels bekende verhaal rond het NBD.

Herhaling: alle namen komen nadien opnieuw voor in gerelateerde misdaad, hun lesje hadden ze duidelijk nog niet geleerd want er was ook geen lesje... de straffen toen waren lachwekkend want vooral onbestaand of verwaarloosbaar. Alles voor de goede zaak, nietwaar.

Daniel Marlet

Dinsdagnamiddag omstreeks 15u30 is een onbekende, gewapend met een revolver, het agentschap van de Bank Drèze te Heusy binnengestapt en heeft er onder dreiging met zijn wapen een som van 300.000 fr. geëist. Vervolgens stapte de kerel een café binnen waar hij een taxi bestelde.

De BOB liet wegversperringen aanbrengen en de chauffeur van de taxi werd teruggevonden. Zijn onbekende passagier zou verklaard hebben dat hij ofwel naar Frankrijk, ofwel naar Engeland reisde. Aan de hand van een persoonsbeschrijving die door de BOB werd verspreid, kon men de man identificeren. Het zou gaan om de 26-jarige Daniël Marlet uit Verviers.

Een bestuurder van een personenwagen verwittigde dinsdagvond nog de politie, omdat hij gezien had dat voorbijgangers in de rue de Condroz te Angleur bankbiljetten van 1.000 fr. opraapten die op de weg rond dwarrelden. Toen de politie ter plaatse kwam, was er niemand meer te zien. Waarschijnlijk kwam het geld uit de wagen, bestuurd door de dader.

Bron: Gazet van Antwerpen | 2 Mei 1974

The Modern Mercenary. Dog of War, or Soldier of Honour? door Peter Tickler geïll., 224 blz., Patrick Stephens Ltd. 1987, f 65,70 ISBN 0 85059 812 5

Lange tijd werden oorlogen in Europa uitgevochten met behulp van huurlingen. Het gezegde 'Pas d'argent, pas de Suisses' (geen geld, geen Zwitsers) herinnert nog aan die periode, evenals de 'Zwitserse Garde' van de paus. Toen de Europese naties ertoe overgingen om reguliere legers op te richten en een algemene dienstplicht in te voeren, leek het alsof het verschijnsel huurling zijn langste tijd had gehad.

De dekolonisering leverde echter een nieuwe markt op: de nog jonge Afrikaanse staten waar staatsgrepen, burgeroorlogen en gewapende conflicten aan de orde van de dag waren. Het eerste grootschalige optreden van huurlingen vond plaats in de Kongo begin van de jaren '60. Tijdens de Katangese afscheidingsoorlog vochten de meeste huurlingen aan de zijde van de rebellen; bij het uitbreken van de Simba-opstand verkozen ze de loonlijst van de regering.

Onder deze huurlingen waren veel ex-legionairs van het Franse; Vreemdelingenlegioen, dat na de mislukte staatsgreep in Algerije in 1962 danig had moeten inkrimpen. Het avontuurlijke leven van de 'mercenary' moet velen hebben aangesproken, want over een aanbod van recruten had men niet te klagen. Het succesvolle optreden van de huurlingen maakte hun commandanten wereldberoemd: de Franse ex-legionnair Robert Faulques, zijn landgenoot Bob Denard en de Engelsman 'Mad' Mike Hoare.

Hun militaire successen dankten zij niet in de laatste plaats aan de discipline onder hun manschappen, die zij met harde hand handhaafden. Een Belgische officier die een 8-jarig jongetje had doodgeschoten werd door Hoare standrechtelijk geëxecuteerd. Bij een andere huurling die een inlandse vrouw had verkracht en vervolgens vermoord - en van wie Hoare wist dat hij een beroepsvoetballer was- werden beide grote tenen afgeschoten.

Na het neerslaan van de Simba-opstand verliet Hoare de Kongo, om pas weer in 1981 de voorpagina's te halen met een mislukte staatsgreep op de Seychellen. Hoare wist naar Zuid-Afrika te ontkomen, maar draaide daar toch voor enkele jaren de gevangenis in.

Robert Faulques vocht enige tijd in Biafra, dat zich in 1967 van Nigeria had afgescheiden, en zou later samen met Bob Denard een rol spelen in de burgeroorlog in Jemen. Diezelfde Denard zou in het begin van de jaren '70 tot tweemaal toe een staatsgreep leiden op de Comoro-eilanden, om uiteindelijk in 1977 zijn Waterloo te vinden bij een mislukte actie in Benin.

Dergelijke gebeurtenissen hebben de belangstelling voor het huurlingenbestaan niet kunnen verminderen. In de Verenigde Staten bestaan scholen en opleidingen voor huurlingen in spé en er zijn ook speciale tijdschriften. In Gung-Ho, New Breed, Special Forces en Soldier of Fortune, wordt geadverteerd voor allerhande wapentuig, en bieden huurlingen zich aan voor 'werkzaamheden'. Er zijn ook bedrijfjes in de Verenigde Staten en Europa, zoals 'Keeni Meeni Services' (KMS), opgericht door twee Britse ex-officieren en gevestigd op één van de Kanaaleilanden. KMS sloot een miljoenencontract met de Sultan van Oman, leverde helikopterpiloten aan Sri Lanka voor luchtaanvallen op Tamil-doelen, en assisteerde de Contra's bij hun acties tegen het Sandinistische bewind in Nicaragua.

The Modern Mercenary rekent af met het romantische beeld dat men van de huurling vaak heeft. Vaker dan 'dog of war' of 'soldier of honour' is de moderne huurling een ex-commando die zich niet meer kan aanpassen aan de burgermaatschappij, en daarom maar kiest voor het enige vak dat hij wel verstaat. Een enkeling is zelfs zozeer aan zijn vak verslaafd, dat hij zich in Beiroet voor 100 pond per maand aan willekeurig welke gropering verhuurt, zolang hij maar maag blijven schieten. Kees M. Paling.

Bron: NRC Handelsblad | 27 augustus 1988

De eerste heeft een witte gebreide muts op zijn kaalgeschoren knikker en een ring in zijn oorlel, de tweede draagt een groene legerjas met op de mouw een insigne van het Vreemdelingenlegioen, en de derde valt in feite helemaal niet op. Ze zijn met de auto van "ergens in Duitsland" naar Brussel gekomen want, zo hadden ze gehoord, in Brussel kon je je als huurling laten aanwerven. Voor Zaïre, dachten ze, maar als dat niet ging was Kroatië ook wel goed …

Waar ze in Brussel naartoe moesten, wisten ze zelf niet en daarom waren ze maar op goed geluk met een ronde begonnen van cafés in het rechtse circuit. Het heeft hen geen sikkepit wijzer gemaakt, zuchten ze, en ze beginnen er zich stilaan mee te verzoenen dat er voor hen nergens een contract als fortuinsoldaat uit de bus zal komen. Voor Zaïre niet, voor Kroatië niet, en hun auto zullen ze voor hun eerste engagement als huurling dan ook met in het Brussel sjachercircuit moeten verkopen, zoals ze hadden gepland.

"Er kan in heel Afrika en zeker in Zaire geen schot worden gelost of onmiddellijk gonst het overal van de geruchten dat in Brussel huurlingen worden aangeworven”, verklaart Charles Mazy achter de tap van "La Renaissance”, een café in het hartje van de hoofdstad. "Van heinde en ver komen dan onveranderd "kandidaten" naar hier afgezakt, om echter na enkele dagen ontnuchterd en platzak weer naar huis te keren omdat het zoveelste gerucht weer eens het zoveelste fabeltje bleek. Nu is het dus weer zover. Voor de huurlingen zijn de gouden jaren al heel lang afgelopen, maar jonge snaken willen dat nog altijd niet geloven. Wie al die nonsens blijft rondstrooien weet ik zelf niet."

Mazy, 64, heeft er zelf een korte carrière als huurlingenkapitein opzitten, eerst in het voormalig Belgisch-Congo, dan in Jemen. Zijn café nabij de Brusselse Grote Markt staat over de hele wereld bij echte en would-be avonturiers bekend. Voor al deze vogels van diverse pluimage is een bezoek aan zijn taverne bij een doorreis in België bijna een ongeschreven wet. Daarom kun je er soms ook de wildste en ongelooflijkste verhalen horen.

"Wild en ongelooflijk, dat zijn ze inderdaad", bevestigt Mazy. Of er één snuifje waarheid in steekt, dat is nog een andere vraag! Als die windverkopers er echter voor zorgen dat mijn schuif wordt gevuld en zich hier voor de rest koest houden, mogen ze voor mijn part iedere dag met hun cowboyverhalen komen aandraven ..."

Geen nieuws en dus slecht nieuws in Brussel voor vechtkassen die naar Zaïre willen. En hoe zit het met de zowat 3.000 geïnteresseerden die zich, mits betaling van 5.000 frank "dossierkosten" een jaar geleden bij de 53-jarige Luikenaar Paul-Louis Balbeur kandidaat stelden voor gespierde en gewapende privé-bewaking in Zaïre?

“Wachten, nog altijd wachten!", antwoordt Balbeur, die zelf huurling was in het toenmalige Belgisch-Congo maar nu een rekruterings- en adviesbureau leidt voor wat hij "overzees personeel" noemt. "Met die nieuwste onlusten rinkelt de telefoon hier weer onophoudend, want de kandidaten willen weten wanneer zij met hun job kunnen beginnen. “Er zijn er al genoeg geweest die mij uitscholden voor oplichter en hun geld terugeisten. Dat raakt mijn koude kleren niet!”

"Verleden week heeft de regering van Tshisekedi mij de toelating gegeven voor het beschermen van personen en goederen in Zaire, wat denk je daarvan?" ratelt Balbeur verder. "Maar zolang Mobutu in Zaïre de lakens blijft uitdelen krijgen wij geen schijn van kans.”

Evenmin schijn van kans voor beveiliging en aanverwante activiteiten voor Jean Bultot, de vroegere gevangenisdirecteur van Sint-Gillis. die na omzwervingen via Paraguay en Zuid-Afrika uiteindelijk toch weer in België belandde. In Zuid-Afrika was Bultot schietinstructeur en terug thuis stelde hij net als zovele anderen voor een job in Zaïre zijn hoop op Balbeur' recruterings- en adviesbureau.

Na een klinkende ruzie met de Luikenaar besloot hij het over een andere boeg te gooien: via tussenpersonen maakte hij zich bij enkele bedrijven met belangen in Zaïre bekend als organisator voor beveiliging ter plekke. Maar net als de would-be huurlingen in Brussel en het Luiks recruteringsbureau zat ook hij gisteren nog steeds vruchteloos te wachten op een eerste contract …

Bron: Gazet van Antwerpen | 5 Februari 1993

Wie het dossier van de Bende van Nijvel een beetje kent, weet dat er merkwaardige (para)militaire technieken bovendrijven. Zo is er het beruchte kruisvuur aan de hoerenkast ‘Au diable amoureux’. Er is de 'Pirate Mammoth Sniper’-techniek in Aalst. Ook bij de liquidatie van politieman Claude Haulotte wordt een paramilitaire methode gebruikt. Zelfs het schoeisel doet denken aan huurlingen.

Midden 1997 getuigt onderzoeksrechter Pierre Hennuy voor de Bendecommissie in de kamer. Hij probeerde moeizaam te weerleggen dat het Bendedossier bij hem was begraven in 1990.

Hennuy was 54 toen hij in januari 1990 in Charleroi onderzoeksrechter Lacroix opvolgde. Een jaar later kreeg hij er ook nog de twee dossiers van Freddy Troch (overvallen in Aalst en Temse) bij. GVA: “In Vlaanderen noemde men die overheveling naar Hennuy een 'eerste klassebegrafenis'.”

Hennuy: "Het totale dossier telde 10.000 namen en 3.000 verdachten. Ik had twee en half jaar nodig om het door te nemen. En hoewel het Dendermondse dossier al op 11 december 1990 was overgeheveld, kwam het laatste stuk pas op 15 oktober 1991 bij ons toe. Het laatste stuk was vertaald op 12 maart 1992. Zolang ik het dossier niet gelezen had, deed ik gewoon wat de speurders mij vroegen. Want zij kenden het onderzoek het beste. Ik sloot geen enkele piste uit. Maar ik had geen overleg met Lacroix en Troch. Ik wou het ook niet. Ik wilde onbevooroordeeld tegen de zaak aankijken".

Hennuy legde volgens GVA uit waarom hij zich in 1990 had verzet tegen de oprichting van een eenheidscel onder leiding van de twee onderzoeksrechters in Charleroi en Dendermonde. Zijn voorganger Lacroix had dat voorgesteld en Troch ging daarmee akkoord. Ze moest versnippering van het onderzoek tegengaan.

Hennuy: "Een flink deel van de speurders (de 23e brigade van de gerechtelijke politie) was tegen. Procureur-generaal Demanet (Bergen) had zich al in september 1989 tegen zo'n cel uitgesproken. Zo'n eenheidscel met twee koppen is absurd: moeten aanhoudingsmandaten en huiszoekingsbevelen door twee personen getekend worden? Wie zal beslissen bij conflicten tussen de onderzoeksrechters? En tenslotte: ik kende het dossier nog niet. Ik zou zeker overvleugeld worden door Troch".

De cel kwam er nooit. Hennuy zei dat hij niet geloofde in de extreem-rechtse piste in het Bende-onderzoek. "Ik zie niet in hoe de Bendeleden het land kunnen destabiliseren door alleen maar grootwarenhuizen te overvallen. Er waren dan toch veel belangrijker doelwitten. En voorts: dan stopten ze wel heel plots". Het is ook de visie van Christian Smets van VSSE.

Hennuy geloofde al evenmin in de piste van de Roze Balletten of in een mogelijke betrokkenheid van de mensen van Gladio, een netwerk dat bestemd was om bij een Russische bezetting onmiddellijk het verzet te organiseren. “Waarom zouden mensen die zich opofferen voor hun land, plots grootwarenhuizen gaan overvallen?”

Hennuy: “Dappere mensen als de leden van Gladio die tijdens een overval op een warenhuis onschuldige kinderen vermoorden... ik kan het mij niet inbeelden.”

Hennuy hield vast aan de piste van de "racketeering": bepaalde boeven wilden grootwarenhuizen afpersen en overvallen als die bedrijven niet met geld over de brug kwamen. Ook hier volgt Smets.

“Van alle hypothesen is deze van een geldafpersing van Delhaize nog de meest geloofwaardige”, aldus Hennuy.

Ook meende hij dat de "betrokkenheid van huurlingen" verder moest worden onderzocht. Hennuy: "Dat is meer dan een hypothese. Huurlingen zouden het militair optreden van de Bende van Nijvel kunnen verklaren".

Merk op dat beide pistes elkaar niet uitsluiten.

Ook substituut Eric Labar, die in Charleroi Hennuy begeleidde, stipte aan dat Charleroi zich op de 'werkelijke feiten' had geconcentreerd.

"Misschien was de bende plots gestopt omdat alle wapens in andere onderzoeken in beslag waren genomen. Wij gingen dat bij alle griffies uitpluizen. Tussen 1990 en 1995 stelden we 1.000 processen-verbaal hierover op en deden we 120 expertises. In de Gladio-piste deden we enkele precieze onderzoeken. Ik geloof die piste niet".

En dan was er nog de zaak-Mendez. De moord op deze FN-wapenhandelaar zou volgens sommigen leiden naar de twee ex-rijkswachters Bouhouche en Beijer.

Verschillende eerdere getuigen denken dat zij iets met de Bende te maken hebben. Ze zagen daarin de sleutel tot de oplossing van het Bende-raadsel. In Charleroi probeerde men tevergeefs inzage van het Mendez-dossier te krijgen van onderzoeksrechter Hennart in Nijvel. Maar die weigerde systematisch omdat het onderzoek nog niet af was. Men moest het assisenhof afwachten.

Hennuy hierover: "Hennart antwoordde steeds op alle precieze vragen die wij hem stelden. In mei 1992 schreef ik aan Hennart dat ik niet geïnteresseerd was in het dossier Mendez. We moeten geen dossiers bijnemen als we onze eigen zaken nog niet verwerkt krijgen".

Op 24 juni 1994 kreeg Charleroi het dossier Mendez toch. Op 23 maart 1995 was een synthesenota klaar met allerlei nieuwe tips voor verder onderzoek. En toch stelde het parket van Charleroi drie weken later voor om de onderzoekscel naar de Bende van Nijvel te ontbinden.

Labar: "Er waren maar vier speurders meer en die waren het beu". Hennuy: "Ontbinden zou onlogisch zijn. Er zouden nog altijd twee speurders overblijven om het werk voort te zetten".

Bron: P-Magazine | 10 Oktober 2024

Kan iemand het hele artikel publiceren? Ik heb geen toegang. Bedankt.