Deze post is een aanvulling op mijn reconstructie van de feiten in Temse.

Vrij te koop

We weten ondertussen dat er over de kogelwerende vesten in het bijzonder en Wittock-Van Landeghem in het algemeen al heel veel fabels en onwaarheden verteld zijn. De waarheid is, zoals zo vaak, ook hier weer veel simpeler dan wat journalisten er van hebben gemaakt.

Eerst en vooral is het belangrijk om te weten dat in België kogelwerende vesten in die periode vrij te koop waren in bv. wapenwinkels. Iedereen kon een kogelwerende vest kopen, maar natuurlijk kocht niet iedereen zo’n vest: ze waren duur en lomp om te dragen dus particulieren hadden deze bijna nooit.

Wat kostte toen zo’n vest? In juni 1987 werd tijdens een persconferentie van de rijkswacht gezegd dat ze 3.500 kogelwerende vesten had besteld bij Wittock-Van Landeghem en de firma Seyntex in Tielt. Dankzij het artikel weten we dat dit type kogelvrije vest tussen de 30.000 en 40.000 frank kost en 6 kilogram weegt. 30 à 40.000 frank was toen heel veel geld.

Je had wel goedkopere vesten, voor bijvoorbeeld bescherming tegen steekwapens, die vaak gebruikt werden door buitenwippers van discotheken. Maar dit soort vesten bood geen bescherming tegen kogels, ongeacht het kaliber.

Wittock

Wittock-Van Landeghem maakte in zijn fabriek zeilen, doeken, tenten, tassen, camouflagekleren, … Het maakte voor zijn producten, waaronder ook hun kogelwerende vesten, reclame. We weten dit omdat ze in de jaren ’80, ook in de jaren voor de overval in 1983, onder andere advertenties lieten plaatsen in de Gouden Gids. Dankzij het verslag van de Eerste Bendecommissie weten we ook dat ze in binnen- en buitenland reclame maakten voor hun producten.

De firma had geen monopolie op de productie van deze kogelwerende vesten, in Israël werden dezelfde vesten gemaakt. Ook dit weten we dankzij het verslag van de Eerste Bendecommissie. Ik citeer:

(…) Wat de in Temse gestolen kogelvrije vesten betreft, blijkt dat de betrokken firma niet het monopolie op de wereldmarkt bezat. Ook in Israël worden dezelfde vesten geproduceerd. Wel maakte de Belgische firma publiciteit, ook in het buitenland.

Bron: Verslag Eerste Bendecommissie

De vesten die door de Bende van Nijvel gestolen werden, waren absoluut geen “prototypes” of “geheime” vesten. Ze waren in ruime kring gekend en het Nederlands leger had ze reeds in gebruik. De Belgische rijkswacht was eveneens geïnteresseerd in die vesten. Ook hiervoor verwijs ik naar het verslag van de Eerste Bendecommissie:

(…) Wat betreft de zaak Temse blijkt het bestaan van de gesofistikeerde kogelvrije vesten reeds in tamelijk ruime kring gekend was op het ogenblik van de overval.

Bron: Verslag Eerste Bendecommissie

De Eerste bendecommissie omschrijft de vesten als “gesofisticeerd”. Maar “gesofisticeerd” betekent iets anders dan “geheim” of “prototype”, woorden die in de pers vaak opduiken. Hoe journalisten bij die omschrijving gekomen zijn, weet ik niet. In geen enkele officiële communicatie heb ik gevonden dat de vesten “geheim” of “prototypes” waren. Enkel de media heeft dit ervan gemaakt.

In een artikel in Humo uit 2012 staat bijvoorbeeld:

(…) ze gingen aan de haal met zeven kogelvrije vesten die in het laboratorium lagen. Het waren prototypes van kevlar, een toen nog onbekend kogelwerend materiaal waarmee Wittock-Van Landeghem in het grootste geheim experimenteerde.

En wat verder:

(…) Nooit heeft het gerecht kunnen achterhalen hoe de daders wisten dat de modellen bestonden, laat staan dat ze zich in een ijzeren kast in het laboratorium van de fabriek bevonden.

Als de journalist in kwestie de moeite had genomen om het verslag van de Eerste bendecommissie erbij te nemen, dan had ze geweten dat het bestaan van die vesten, en het materiaal waarmee ze gemaakt werden, ruim bekend was, zowel in kringen van veiligheidsdiensten als bij wapenliefhebbers en wapenwinkels.

Het labo

In Temse was het labo van de firma. In dit laboratorium werden nieuwe zaken ontwikkelt, gemaakt en getest. Er was ook een schietstand in Temse om het materiaal te testen. Het is dus logisch dat in Temse nieuwere vesten lagen dan in de fabriek in Kersken, waar de vesten gemaakt werden. In Temse waren ook wapens aanwezig om deze testen te kunnen uitvoeren. Volgens een ex-werknemer waren deze wapens geleverd door de rijkswacht, maar deze uitspraak heb ik nog niet kunnen verifiëren.

We weten dat de vesten in het laboratorium van het bedrijf gevonden werden. Zoals hierboven geschreven, lijkt dit er op te wijzen dat de vesten misschien specialere vesten geweest zijn of dat de firma op dat moment verbeteringen aan het uitvoeren was aan hun bestaande modellen.

Maar dat wisten de daders niet en ze waren er ook niet bewust naar op zoek. Ze wilden gewoon kogelwerende vesten hebben, meer niet. Dat bewijst het feit dat ze eerst naar het magazijn gegaan zijn. Daar hebben ze een mes genomen en in dozen gezocht naar vesten. Ze hebben deze echter niet gevonden in het magazijn omdat de gangsters duidelijk niet wisten dat de vesten niet in Temse maar op een andere locatie werden gemaakt.

Bezoek het bedrijf

De vestiging van het bedrijf in Temse was vrij te bezoeken. Dat weten we onder andere door deze passage in één van de rapporten van de BOB van Waver:

Hij [Daniel Van Cutsem] werd door bedienden van de weverij Wittock-Van Landeghem in Temse herkend als zijnde de jongste van de twee mannen die kort vóór de inbraak de kogelwerende vesten zijn komen bekijken.

Dit impliceert dat er op regelmatige basis personen langs kwamen om naar producten van de firma te komen kijken. Dit is absoluut niet vreemd, het was een commercieel bedrijf dat materiaal maakte voor bv. het leger, politiediensten, wapenwinkels en particulieren. Het is dus niet meer dan normaal dat mogelijke kopers langs komen om naar producten te komen kijken. Het is ook het adres in Temse, de Gasthuisstraat, dat de firma vermeldt in de Gouden Gids (zie foto hierboven).

De Humo-artikels die in 1995 verschenen - de “Rijkswacht-connectie” - impliceren dat de rijkswacht of rijkswachters achter de feiten in Temse zaten omdat er in die periode rijkswachters op bezoek kwamen. Het is absoluut niet vreemd dat er rijkswachters op bezoek kwamen. De rijkswacht was immers een politiedienst en onderdeel van de krijgsmacht, die regelmatig materiaal moest aankopen en interesse had in deze vesten. Dat de Rijkswacht geheimzinnig deed over haar bezoeken aan het bedrijf is ook logisch, het gaat immers over veiligheidsproducten van de ordediensten. Daarover is men altijd discreet, zeker tijdens de Koude Oorlog.

Waar te zoeken?

Op basis van de reconstructie van de feiten weten we dat de daders absoluut niet wisten waar ze moesten zoeken. Ze hebben eerst in het magazijn gezocht, waar ze een aantal dozen hebben opengesneden, en daarna hebben ze zich met een koevoet toegang verschaft tot het laboratorium. Daar vonden ze een aantal zakken waarin kogelwerende vesten zaten. Om in het laboratorium te geraken, hebben ze lawaai moeten maken waardoor Jozef Broeders wakker is geworden, met het gekende en dramatische gevolg.

Er zijn echter een aantal zaken die wij niet weten. Hebben ze alle vesten meegenomen die in het laboratorium lagen? Of hebben ze enkel de vesten meegenomen die ze konden dragen of nodig hadden? Waarom hebben ze slechts 7 vesten gestolen of hebben ze er meer meegenomen en is dit niet geweten? Hebben ze hun koevoet achter gelaten omdat ze die niet meer konden dragen? Of waren ze van plan om verschillende keren over en weer te wandelen maar is dit niet kunnen doorgaan omdat buren wakker zijn geworden en door het raam hebben gekeken?

Onbestaande beveiliging

De fabriek in Temse werd niet bewaakt en was totaal niet beveiligd. De conciërge, Linda, was niet aangenomen om het bedrijf te bewaken. Ze moest de bureau’s schoonmaken, de auto’s van de bazen wassen, voor hen koken, …

Er waren ook geen andere veiligheidsmaatregelen: er was geen poort aan de Gasthuisstraat - iedereen kon zomaar binnen wandelen, ook ’s nachts -, er was geen omheining, geen alarm, geen gepantserde deuren en geen rolluiken voor de ramen.

Dit toont aan dat de directie er niet aan dacht dat er een inbraak zou gebeuren of dat ze het niet erg zouden vinden moest er toch ingebroken worden. Indien het product dat ze maakten echt zo geheim of uniek was, dan hadden ze wel meer voorzorgsmaatregelen genomen.

Hun handelingen die avond lijken er ook op te wijzen dat de daders nooit op het fabrieksterrein zijn geweest. Tijdens de feiten stond hun auto op straat geparkeerd. Als ze het terrein hadden verkend, dan hadden ze geweten dat ze hun auto zonder problemen op het bedrijfsterrein konden parkeren. Doordat ze hun wagen op straat hadden geparkeerd, moesten ze bijna 200 meter wandelen.

Hoe ik dat weet? Omdat er geen dozen met kogelvrije vesten in het magazijn stonden. Zoals we weten werden de vesten ergens anders gemaakt.

En wat de hond aan het doen was tijdens de inbraak weet ik niet. Ik weet alleen dat de hond zo gewoon was aan mensen die dag in en dag uit passeerden dat de hond nooit blafte.

Ja, dat klopt. Maar dat is toch niet vreemd. Het bedrijf verkocht producten. Hoe meer ze konden verkopen, hoe beter.