Over de voorloper van MAC - CADBA - geef ik nog graag deze info mee:
In de context van de woelige maand juli 1960 in Kongo, waar de Kongolese Force Publique aan het muiten was geslagen en de Belgische kolonialen vreesden voor hun leven, werden in het thuisland twee los van elkaar staande comités opgericht die als doel hadden de Europeanen in Afrika te verdedigen. Diverse traktaten gingen van die twee comités uit, waarin gepleit werd voor een militaire interventie in Kongo. De twee comités werden simultaan opgericht op 8 en 9 juli 1960: Le Rassemblement pour la Défense au Congo (ontmoetingsplaats Café l'Horloge, Porte de Namur, Brussel) en Le Comité d'Action et de Défense des Belges d’Afrique (CADBA), met als ontmoetingsplaats Café Tanganyka, Chaussée de Wavre, 352 te Etterbeek.
Om diverse redenen gaan we alleen maar die laatste belichten. Ten eerste blijkt uit een volgende brief van Damman dat hij wel degelijk aanwezig was op een meeting van CADBA (zie verder: brief van 27/8/'60 waarin hij duidelijk verwijst naar een etablissement in de Chaussée de Wavre). Ten tweede omdat CADBA ons leidt naar andere organisaties. CADBA wordt later immers MAC (Mouvement d'Action Civique), die op zijn beurt zal omgebogen worden tot Jeune Europe, één van de belangrijkste naoorlogse extreem-rechtse bewegingen. Leiders van Jeune Europe waren Jean- François Thiriart, Emile Lecerf en Paul Teichmann.
CADBA had een duidelijk afgebakend politiek objectief: het vernietigen van het partijensysteem en het installeren van een regering samengesteld door de koning. Laten we erop wijzen dat koning Boudewijn toen inderdaad plannen koesterde voor de vorming van een zakenkabinet met sterke figuren als Spaak en Van Zeeland. Daartoe moest eerst wel de premier Gaston Eyskens tot aftreden worden gedwongen. Het plan ging uiteindelijk niet door, maar die ongrondwettelijke bemoeienis van Boudewijn in het parlementaire politieke bestel was typerend voor de malaise die het land kende na de onafhankelijkheid van Kongo.
Het comité van CADBA bestond uit Auguste Minet en Raphaël Matijn (beiden politieke gevangenen in 1940-45) en de gepensioneerde kolonel E.R. Verlinden (directeur generaal van het Institut Géographique du Congo Belge). Verantwoordelijke uitgever van Belgique-Congo (het bulletin van CADBA) was Fourneau, die tevens de uitgever was van Cri du Peuple, een extreem-rechts orgaan in de jaren 1950 dat ultraroyalistisch was.
De CADBA-pamfletten verhulden niet alleen een anti-parlementarisme, maar ook een onverbloemd racisme. "Morgen zullen de negers uit Ghana en Guinea het werk van de communistische verkrachters van Lumumba beëindigen". Volgens CADBA hadden de Belgische politici (toen de regering Eyskens) het communisme objectief in de kaart gespeeld door Lumumba te dulden en Kongo onafhankelijk te verklaren. CADBA drong aan op een macht geconcentreerd in de handen van de koning. Alleen hij kon de Belgische belangen in Kongo redden.
Op basis van enkele traktaten kunnen we de vier volgende hoofdpunten destilleren:
De regering moest plaats ruimen voor mannen die niet gecompromitteerd waren door de drie traditionele partijen.
De volledige macht moest in handen zijn van de koning, de enige valabele arbiter.
De VN, dat was Krouchtchev, de VN dat was Nasser, de VN dat was Lumumba. "Empêchez que l'UN?O ne nous vole le Congo".
Het Belgisch leger moest massaal tussenkomen, en vooral in Leopoldville.
Het orgaan Belgique-Congo lieerde bovendien de Kongolese zaak met de Algerijnse zaak (twee fronten, maar één oorlog), en getrouw aan de technieken van de "ultra's" in Algiers, zocht het comité van CADBA toenadering tot het leger en de gendarmerie. Reeds vanaf het tweede nummer werd Belgique-Congo omgedoopt in Belgique-Afrique, maar die naamsverandering wijzigde niets aan de inhoud. Vanaf dan schreef Jean-François Thiriart onder het pseudoniem Jean Tisch in alle nummers van het blad. Enkele uitlatingen van hem illustreren treffend de visies van CADBA met betrekking tot de internationale politiek.
Uit het editoriaal van Belgique-Afrique, n° 4, 1960, geschreven door Tisch:
"N?ous n'avons plus rien à faire dans l'OTA?... Ce n'est pas une raison pour nous jeter de dépit dans les bras du turbulent Krouchtchev. Il existe une troisième solution: l'Europe... Une Europe virile, courageuse, communautaire... Cette Europe que nous voulons aurait pu aligner en Algérie des bataillons allemands fraternellement unis au combat avec les bataillons français, aurait pu aligner au Katanga des bataillons italiens et hollandais, côte à côte avec les bataillons belges."
Dit Europese engagement sprak Florimond Damman erg aan. Zoals hoger vermeld beschouwde hij Thiriart en Teichmann als ideologische kameraden die "... sont étonnement européens dans l'esprit qui est le nôtre". Nog voor CADBA werd omgedoopt in MAC (Mouvement d'Action Civique) in september 1960, woonde Florimond Damman een tweede meeting bij, zoals blijkt uit volgende briefwisseling. Een aantal nieuwe elementen van CADBA worden hier duidelijk, onder meer de doelgroep: patriotten, verbroederde paracommando's, werkgeversorganisaties, studenten en de middenklasse.
Brief van 27/8/1960 van Damman aan Parodi:
"Vendredi le 26ème août j'ai assisté à une nouvelle réunion de Belgique/Afrique dans une salle populaire de la Chée de Wavre à Etterbeek. 300 personnes. J'ai dit tout cela dans le débat qui a suivi. J'ai parlé de l'Europe que nous voulons, jeune, dynamique, ordonnée et fière de sa puissance. J'ai dit ne pas vouloir de l'Europe des fromages de nos politiciens. J'ai vu un groupe de jeunes se lever, un des leurs prendre la parole, (un Liégeois, président des 'Paras' de la province de Liège. Ils étaient venus à six) et dire que pour une mission pareille, pour une idée de force, pour un avenir de confiance, tous ces hommes, anciens para-commandos, et aussi ceux des autres provinces, vous pouvez nous évaluer à une dizaine de mille et vous pouvez dire que nous sommes décidés d'agir, d'être tenaces jusqu'à la réussite. Nous sommes prêts à venir à Bruxelles pour dire à l'ambassadeur des Etats-Unis comme à celui de l'URSS - qu'ils devront désormais compter sur la force 'Europe' et nous devons leur faire comprendre que ce n'est pas un vain mot. Et si vous nous demandez par après de vider le parlement, nous le ferons et nous le réussirons."
"Je n'ai jamais ressenti un aussi grand étonnement à cette réaction peut-être un peu violente mais elle démontre et c'est bien la première fois, que les jeunes sont prêts à suivre des idées maîtresses. C'est aussi la première fois que j'ai ressenti une résolution réelle dans des paroles prononcées et qui voulaient dire: nous sommes des soldats de la communauté européenne, nous attendons des ordres et nous les exécuterons. Mon émotion était tellement grande que j'ai dû attendre un moment pour pouvoir reprendre contact avec la réalité. Dans la salle c'était un délire d’acclamations quand le gars est venu me serrer la main."
"Maintenant tout le problème est de secouer le gros bourgeois qui est le seul à pouvoir alimenter une vaste campagne de propagande car nous devons faire comprendre au peuple que la communauté européenne est notre seule planche de salut et que sans elle on continuera à nous battre le Q. Et c'est à cela que je réfléchis car pour réussir il faudra beaucoup d'argent, autant que tous nos politiciens ensemble qui vont se défendre comme des lions. N?ous touchons à leurs prébendes et si nous voulons l'unité de l’Europe j'ai de plus en plus la certitude qu’elle ne se réalisera que contre l'unions des parlementaires actuels dont la puissante corporations est une des plus fortes organisations professionnelles."
"Inutile de te dire que mon moment de dépression est bien passé."
Bron: De netwerking van een neo-aristocratische elite | Klaartje Schrijvers