Recent heeft forumlid C.P. op het tueries-forum een overzicht gegeven van de diefstal van de VW Golf in Plancenoit en de getuigenis van Genevieve van Lidth de Jeude. Als je de tekst leest, dan voel je direct dat er iets niet klopt met haar getuigenis.
Sinds 2019 wordt haar getuigenis gebruikt om de Sliman-piste te onderbouwen. Als we al haar verklaringen verzamelen en analyseren dan merken we echter dat er een grote verandering is gebeurd die heel haar getuigenis juridisch waardeloos maakt.
De autodiefstal in Plancenoit: De evolutie en kneedbaarheid van een getuigenis
Op 14 februari 1983 werd Geneviève Van Lidth de Jeude het slachtoffer van een gewelddadige autodiefstal voor haar woning in Plancenoit. Een Peugeot 504 volgde haar, waarna een gewapende passagier uitstapte en haar Volkswagen Golf ontvreemdde. De getuigenis van het slachtoffer over de dader zelf is in de loop der decennia een heel eigen leven gaan leiden.
Het startpunt: De initiële verklaringen (1983–2000)
Direct na de feiten omschreef het slachtoffer haar aanvaller als een autoritaire, atletische man met een mediterraans uiterlijk. Opvallend was haar focus op zijn taalgebruik: in de eerste politierapporten van februari 1983 verklaarde ze dat de man "correct Frans" sprak, "zonder buitenlands accent".
In oktober van datzelfde jaar verfijnde ze dit bij de onderzoeksrechter: hij sprak "onberispelijk Frans, zoals men dat in Lyon spreekt". Wat de uiterlijke kenmerken betreft, gaf ze in 1996 voor een compositieschets (robotfoto nr. 10) aan dat de man "krullend" haar had.
Toen rechercheurs haar in het jaar 2000 een reeks verdachtenfoto's toonden, wees ze de crimineel Jean-Luc Peteau aan als de enige die een gelijkenis vertoonde, hoewel er nooit sprake was van een formele herkenning.
De herkenning van Peteau moet de eerste keer in de jaren '80 gebeurd zijn, vermits dit gegeven ook is opgenomen in de akte van beschuldiging van het Borains-proces. Wanneer dit was, heb ik nog niet gevonden. Ik vermoed dat dit na de arrestatie van Peteau (december 1983) is gebeurd.
De breuklijn: Het RTBF-programma in 2019
Zesendertig jaar na de feiten vond er een radicale verschuiving plaats. Tijdens de opnames van het RTBF-programma "Devoir d’enquête" in 2019 kreeg het slachtoffer archiefbeelden te zien van de Franse gangster Thierry Sliman. Overmand door emotie verklaarde ze direct haar aanvaller te herkennen aan zijn gezicht, zijn stem en zijn dictie.
Deze herkenning werd in januari 2022 door haar schriftelijk bevestigd aan de Cel Waals Brabant, waarna ze in februari 2022 officieel opnieuw werd verhoord. Tijdens dit laatste verhoor corrigeerde ze plots haar eerdere verklaring over het "krullende" haar naar "stug en kort" haar, stelde ze dat de dader een duidelijk "Frans accent" had, en betwistte ze het destijds genoteerde tijdstip van de overval (19:20 uur) omdat het in haar herinnering nog daglicht was.
Kritische analyse: De psychologie achter de verschuiving
Wanneer we deze tijdlijn analytisch ontleden, wordt duidelijk dat de getuigenis na 2019 niet louter is 'opgefrist', maar structureel is hertekend door externe invloeden. Hierbij vallen drie cruciale mechanismen op:
1. Geheugenbesmetting (Memory Contamination)
In een gezonde herinnering worden details vager naarmate de tijd verstrijkt. Bij mevrouw Van Lidth de Jeude zien we het omgekeerde fenomeen: haar getuigenis werd na 39 jaar plotseling specifieker en historisch accurater. Waar ze in 1983 sprak over "Frans zonder accent", dacht ze in 2022 plotseling terug aan een "Frans accent".
Dit wijst op geheugenbesmetting via de media. Door de indringende confrontatie met het specifieke tv-fragment van Thierry Sliman in 2019, zijn de audiovisuele kenmerken van de man op televisie onbewust over de vage, oorspronkelijke herinnering van 1983 heen geplaatst.
2. Retrospectieve rationalisatie en correctie
Om de schok en de absolute overtuiging omtrent Sliman in te passen in haar eigen narratief, begon het slachtoffer eerdere ankerpunten te corrigeren of te minimaliseren. Haar aanwijzing van Jean-Luc Peteau in 2000 werd achteraf gebagatelliseerd als een loutere "beïnvloeding door een stemintonatie".
Ook haar specifieke beschrijving van "krullend" haar uit 1996 werd in 2022 plotseling bijgestuurd naar "stug en kort" haar, om exact te matchen met de fysieke kenmerken van Sliman. Dit toont aan hoe kneedbaar het menselijk geheugen is: herinneringen worden (on)bewust aangepast om te stroken met de nieuwe, gewenste realiteit.
3. De juridische waarde is gereduceerd tot nul
Hoe overtuigend en emotioneel de herkenning van het slachtoffer ook mag zijn, justitieel gezien heeft de verschuiving na 2019 de bewijskracht van haar getuigenis volledig vernietigd. Omdat de confrontatie met de verdachte niet plaatsvond in een steriele, gecontroleerde politieomgeving (zoals een blinde line-up met gelijkaardige figuranten), maar via een suggestieve, sensationele true-crime-uitzending, is het bewijs juridisch besmet.
Een advocaat kan in een rechtszaal te allen tijde beargumenteren dat het slachtoffer niet de dader van de carjacking herkent, maar simpelweg de man van de televisie.
Conclusie
De getuigenis van mevrouw Van Lidth de Jeude is een schoolvoorbeeld van de spanning tussen emotionele waarheid en juridische bewijskracht. Hoewel de daderbeschrijving in essentie (een grote, welbesproken Franstalige man) altijd stabiel is gebleven, zijn de identificerende details na 2019 te sterk beïnvloed door de media-aandacht.
"Le monde est dangereux à vivre! Non pas tant à cause de ceux qui font le mal, mais à cause de ceux qui regardent et laissent faire." Volg ons via »
Facebook |
YouTube