Samenvatting

• Wat? Roofmoord op een oude vrouw

• Wanneer? 12 April 1973

• Waar? Grandglise, nabij Mons » Google Maps

• Wie? Jacques Michel

• Status: Opgelost

De dader pleegde de roofmoord op een vriendin van zijn moeder. De buit bedroeg 52.000 fr. en enkele waardepapieren. Na de moord at de jongeman het vlees op dat de vrouw aan het koken was. De dader werd in 1975 veroordeeld tot levenslange dwangarbeid.

Jacques Michel

Roofmoord in Waals dorpje

Stambruges en Grandglise, twee Waalse, sinds enkele jaren gefusioneerde tuindorpjes die op een boogscheut liggen van de baan Doornik-Bergen, landelijke plekken waar nooit eens iets gebeurde, werden vrijdagnamiddag uit hun anonimiteit gewekt door een weerzinwekkende roofmoord.

Een weerloze vrouw van zeventig jaar, Mw. Angele Bury, weduwe van mijnwerker Maurice Hergo geboren te Wadelincourt, werd door een gewetenloze jonge kerel uit Moeskroen in de kelder geworpen en met een mes bewerkt. Toen de weduwe vermoord was, liet de kerel niets ongeroerd maar doorsnuffelde de woonst van onder tot boven. Met een schroevendraaier brak hij een geldkoffertje open en verdween met 52.000 fr. en enkele waardepapieren.

De enige dochter van de donderdagnamiddag vermoorde weduwe, mw. Simonne Hergo, woont met haar man en twee kinderen te Quevaucamps. Het verhaal dat ze ons zaterdagmiddag van naaldje tot draadje reconstrueerde tart alle verbeelding.

Gruwelijke confrontatie

Toen ze vorige week vrijdagmiddag haar moeder als naar gewoonte een bezoekje wou brengen vond ze de krant van de dag voordien nog in de bus, wat dadelijk haar argwaan wekte. Ze kreeg meer zekerheid toen ze op de tafel een bebloed mes aantrof, waarvan het lemmet volledig geplooid was. “Grote bloedvlekken op de grond”, zo vertelde ze ons, “leidden naar de kelder die gegrendeld was. Ik daalde de trap af. Mijn moeder lag er in een hoek. Bijna volkomen onherkenbaar. Haar hoofd baadde in een bloedplas. Ik belde de dokter op die op zijn beurt hulp inriep en liet mijn man tegelijk weten dat iemand op een afschuwelijke manier mijn moeder had vermoord.”

Vlugge ontknoping

Die “iemand” zou vlug ingerekend worden. Onmiddellijk zetten de rijkswacht van Basècles en het parket van Doornik een klopjacht in. De rijkswacht gebruikte bovendien speurhonden. Een eerste onderzoek wees dadelijk uit dat het vrouwtje donderdag, na de middag, dus ruim 24 uur voor de ontdekking, overvallen werd. De autopsie bevestigde dit.

Reeds vrijdagavond wogen zware verdenkingen op Jacques M. (20), een smalle vunzige kerel, die op een kamer woonde in de Menenstraat 123, te Moeskroen. De man - geen onbekende in gerechtelijke kringen - begaf zich geregeld bij zijn moeder, die uit de echt gescheiden, met een Algerijn hertrouwd was, en met haar vier kinderen bijna recht tegenover het huis van het slachtoffer woont. Jacques M. is een kind uit haar eerste huwelijk.

Drinkgeld en boterhammen

Tijden één van zijn korte bezoeken te Grandglise had de kerel vernomen dat weduwe Bury welgesteld was. Naar we vernamen zou ze zich zelfs over de jongeling ontfermd hebben, want af en toe stopte ze hem wat drinkgeld en een pakje boterhammen in de hand. Haar liefdadigheid werd op gruwelijke wijze “beloond”. Een vast beroep heeft deze ontwortelde Jongeman niet. Toen hij nog als chauffagemonteerder werkte, verbleef hij een tijd in een goedkoop arbeider pension, woonde nadien bij zijn grootmoeder te Moeskroen in, maar sinds 21 december '72 had hij te Moeskroen een kamertje gehuurd waar hij alleen hokte.

Vermoedens dat hij ondanks zijn nog jeugdige leeftijd de moordenaar was, werden bevestigd, toen men in het woonvertrek 32.000 fr. terugvond. Hij kon vrijdagavond om 21u10 bijna toevallig door twee agenten van de stadspolitie na identiteitscontrole te Moeskroen aangehouden worden.

In de loop van zaterdag heeft hij bekend dat hij de vrouw om het leven had gebracht. Hij had het op haar centen gemunt.

Telefoon

Onderzoeksrechter De Betencourt heeft de moordenaar reeds zaterdagmorgen, vanaf 9u, lange tijd te Doornik aan de tand gevoeld. Daar de aangehoudene het antwoord schuldig bleef op de vraag waar hij die 52.000 fr. plots vandaan had gehaald en al evenmin een sluitend alibi kon voorleggen, zat er niet ander op dan te bekennen.

Hij werd al vroeger veroordeeld, voor een diefstal gepleegd in de Stationsstraat 187, te Moeskroen. Men kent nu ook heel wat meer van de precieze omstandigheden waarin de moord gebeurde. Hij was donderdag naar Basècles gespoord en was van daar te voet langs de oude spoorlijn naar Stambruges gekomen. Hij vertelde “Madame Angèle” - zo noemde hij haar - dat hij dringend naar Moeskroen moest telefoneren.

Toen de argeloze vrouw hem vroeg een ogenblik te wachten, daar ze het middagmaal aan het klaarmaken was in de keuken, viel hij haar aan in de rug. Nadat ze met het hoofd op de grond was gevallen, sleurde hij haar van de keldertrap. De messteken waarmee hij het slachtoffer afmaakte, werden in de kelder toegediend. Toen hij vertrok deed hij alle deuren op slot, uit schrik dat het hulpeloze vrouwtje toch nog hulp zou kunnen inroepen.

Maandag om 9 uur wordt de roofmoord gereconstrueerd.

Bron: Gazet van Antwerpen | 16 April 1973

Dader deed roofmoord te Stambruges gewillig over

Maandagmorgen vanaf 9u, tot omstreeks het middaguur, heeft de cynische moordenaar uit Moeskroen, de 20-jarige Jacques M., in aanwezigheid van onderzoeksrechter Debetencourt en heel wat mensen van het parket van Doornik zijn moordpartij overgedaan. Hij bekende reeds vrijdagavond de bejaarde weduwe Angèle Bury afgemaakt te hebben om haar van haar spaarrenten te beroven. Het verminkte lijk werd, zoals gisteren reeds uitvoerig gemeld, vorige vrijdag in de kelderhoek door haar dochter Mw. André Weymeersch ontdekt.

Met een ongehoord cynisme stapte hij fluitend de woning binnen. Toen hij de persfotografen hun werk zag doen vroeg bij hun “mooie foto’s” te maken maar vooral niet te vergeten “eentje naar de gevangenis te sturen”.

Nieuwe elementen heeft de wedersamenstelling niet opgeleverd. De nederige woonst die tot maandagmorgen verzegeld was, werd opnieuw ter beschikking gesteld van de in de rouw gedompelde familie. Zij gingen gisteren reeds naar de woonplaats om er een en ander op te knappen.

Bron: Gazet van Antwerpen | 17 April 1973

Roofmoord op oude vrouw heden voor Assisenhof van Henegouwen

Voor het Hof van Assisen van Henegouwen, voorgezeten door raadsheer Stranard, verschijnt heden de 25-jarige moordenaar Jacques Michel, wonende Stationstraat 189 te Moeskroen, maar verblijvende in de Menenstraat aldaar. Michel geraakte in een wederopvoedingsgesticht op klacht van zijn vader. Hij verliet het tehuis pas in 1971 om zijn militaire dienst te volbrengen.

Na zijn legerdienst ging hij bij zijn grootvader in Harchies wonen. Wegens zijn onbetamelijk gedrag en zijn slemppartijen werd hij aan de deur gezet. Hij begon te zwerven maar kon aan de drank blijven door het geld dat zijn moeder hem in stilte toestak. Deze was echter ongerust en stelde een sociale assistente en de jeugdrechter op de hoogte van de levenswijze van haar zoon. Hij werd opgepikt en ondergebracht in een tehuis in Moeskroen, waar vrijwilligers van de jeugdbescherming zich over hem ontfermden.

Jacques Michel verscheen op het goede spoor, maar na korte tijd begon hij opnieuw drankgelegenheden te bezoeken. Tussen 10 en 15 februari 1973 pleegde hij een diefstal bij de 77-jarige Marthe Salembier, die juist naast het tehuis woonde waar Michel zijn intrek had. Hij gapte er vijf briefjes van duizend en aandelen ter waarde van 43.200 fr. Hij werd spoedig ontmaskerd, maar de jeugdrechter stelde hem in vrijheid, nadat hij beloofd had zijn leven te zullen beteren.

Slecht beloonde goedheid

Hij geraakte echter eens te meer aan de drank en in een herberg maakte hij kennis met een jonge vrouw, die van haar echtgenoot gescheiden leefde. Omdat ook zij geld nodig had, besloot hij de 77-jarige Angele Bury, een vriendin van zijn moeder, in Stambruges-GrandGlise te gaan bestelen. Op 12 april belde hij bij de vrouw aan en werd er hartelijk ontvangen. Mw. Bury gaf hem een tas soep. Daarna stapte hij op de vrouw af en nam haar in een wurggreep. Zij verweerde zich en beiden vielen ten gronde.

Michel bleef de vrouw wurgen. Vervolgens greep hij een vaas die op het televisietoestel stond en sloeg er verscheidene keren mee op het hoofd van het slachtoffer. De vrouw was nog steeds in leven en toen gooide hij haar in de kelder. Daar maakte hij de vrouw af door haar verscheidene slagen op het hoofd toe te brengen met een hakmes.

Terug in de keuken at hij het vlees op dat de vrouw aan het koken was, waste zijn handen en ging op speurtocht naar geld. Hij vond 70.000 fr. De psychiaters ontdekten bij Michel een lichte vermindering van de verantwoordelijkheid. Hij zal terechtstaan wegens diefstal met geweldpleging en doodslag met het inzicht te doden en diefstal.

Bron: Gazet van Antwerpen | 24 Maart 1975

Cynische Jacques Michel geeft smalend antwoord

Maandag is voor het Assisenhof van Henegouwen te Bergen de zaak begonnen van de 25-jarige Jacques Michel uit Moeskroen. De zittingen worden voorgezeten door raadsheer Stranard. Jacques Michel heeft op 12 april 1973 te Stambruges-Grandglise mw. Angèle Bury (77), een vriendin van zijn moeder, doodgeslagen.

De beschuldigde is een jongeman, scherp getekende trekken en zwart haar en met bakkebaard die zijn hard uiterlijk nog onderstreept. Hij lijkt ouder dan hij is. Zijn advocaten zijn de Mrs. Pierre Brotcorne en Roland Huvenne, van de balie van Doornik. De bijzitters van het hof zijn de hh. Hervy en Verecken. Advocaat-generaal is de h. Preud'homme. De dochter van het slachtoffer heeft zich burgerlijke partij gesteld en wordt vertegenwoordigd door Mrs. Roger Lallemand en Pierre Legros van de Brusselse balie. De jury is samengesteld uit elf mannen eh twee vrouwen.

De voorzitter van de rechtbank verhaalt vooreerst in het kort de jeugd van betichte, met onder meer het vertrek van zijn moeder, die, naar Michel beweert, hem sloeg, net zoals zijn vader. Er wordt ook gewag gemaakt van de familiale ontwrichting, deels te wijten aan de twee opeenvolgende huwelijken van de vader.

Vroeg op rooftocht

Vervolgens wordt een eerste belangrijke diefstal van beschuldigde op vijftienjarige leeftijd aangehaald. “Dat heb ik gedaan”, zo beweert Michel, “omdat ik het beu was naar school te gaan en door de jeugdrechter wou geplaatst worden om alzo thuis weg te komen” Dit is dan ook gebeurd toen Michel in oktober 1968 in een tehuis te Ransart terechtkwam.

Het vervolg van het verhoor heeft betrekking op de onbestendigheid van de betichte, die herhaaldelijk van werk veranderde, maar toch tamelijk goed presteerde. Het verslag van verdere incidenten toont aan dat men steeds meer te doen krijgt met een vechtersbaas en geweldenaar, die in staat is tot elke brutaliteit zodra hij zich tegenwerkt voelt, vooral op het sentimentele of seksuele vlak. Nog andere feiten bewijzen dat hier sprake is van een karakter-gestoord iemand, die voortdurend denkt dat de gemeenschap hem bedriegt en vervolgt.

“Eigenlijk is alles wat gebeurd is, te wijten aan de jeugdrechter”, aldus de beschuldigde. Hij heeft het dan over Chantal Van den Bosch, met wie hij naar eigen zeggen, medelijden had gekregen, en hoe hij ertoe is gekomen haar 10.000 fr. te willen bezorgen om haar op die wijze in staat te stellen haar dochtertje terug te zien.

Tot slot komt men bij de misdaad zelf terecht. Het verhaal van Michel loopt over van cynisme en wordt gekenmerkt door een minutieuze aandacht voor het detail. Zijn relaas strookte ook nauwkeurig met de akte van beschuldiging. De gebeurtenissen worden zo koel naar voren gebracht alsof men een film, die men op de televisie heeft gezien, zou vertellen.

“Was het uw bedoeling mw. Bury te bestelen of haar te doden”, vraagt de voorzitter aan beschuldigde. “Alleen te stelen”, antwoordt Michel. “Maar het ene kon misschien niet zonder het andere”, merkt de voorzitter op. “En waarom hebt u dan de vrouw aangevallen nog voor haar maar iets te hebben gevraagd?”, roept de advocaat-generaal uit. Michel haalt de schouders op en roept luid: “Weet ik dat soms.”

Na de verklaring van de onderzoeksrechter, de h. De Bettencourt, hoort het hof de dochter van het slachtoffer, Mw. Neymersch. Zij verklaart dat haar moeder nog goed te been was en zelf haar tuin verzorgde. Vervolgens verhaalt ze de afschuwelijke ontdekking van het lijk in de kelder. “Overal lag bloed”, zegt ze.

Politiearts Michel Dumont van Doornik, die de lijkschouwing verrichtte, verklaart dat de dood vermoedelijk werd veroorzaakt door de val van de keldertrap. Nochtans wijzen de andere verwondingen op de brutale manier waarop de moordenaar tewerk is gegaan.

Een andere politiearts, Dr. Roger Fiévet, bevestigt de verklaringen van zijn collega. Volgens de h. Teloin, commissaris van de gerechtelijke politie van Doornik, was Michel het slachtoffer van een zeer stormachtig familiaal milieu.

Geestelijk gezond

Na een korte onderbreking van de zitting komt Dr. Bruyninckx, psychiater, aan het woord. Hij is van oordeel dat Michel geestelijk gezond is, met een intelligentiequotiënt dat iets lager ligt dan het gemiddelde. Men kan rekening houden met een lichte verantwoordelijkheidsvermindering.

Vervolgens komt de 24-jarige Chantal Van den Bosch aan het woord. Aan haar had de beschuldigde het geld willen geven dat hij gestolen had bij zijn slachtoffer. Ook haar vriendin, Irène Delbeke, mocht delen in de vrijgevigheid van de beschuldigde.

Een getuige die niet is komen opdagen - Martine Hauzeur van Moeskroen - wordt veroordeeld tot een boete van 1.500 fr. Na de verklaringen van de leden van de gerechtelijk politie die aan het onderzoek deelnamen, verhaalt rijkswachter Delta Mea een incident tijdens het welke hij door Michel in de hand werd gebeten.

Tot slot van deze namiddagzitting wordt het woord gegeven aan gerechtelijk inspecteur Jacques Delecluse, van Doornik, die uitleg verschaft over de diefstal in februari 1973 bij Marthe Salembier te Moeskroen.

De zitting wordt heden dinsdag voortgezet.

Bron: Gazet van Antwerpen | 25 Maart 1975

Zelfs de ouders van J. Michel kunnen niet veel goeds in hem ontdekken

Voor het Hof van Assisen van Henegouwen Is dinsdag te Bergen het proces ten laste van Jacques Michel, beschuldigd van moord op de 77-jarige Angèle Bury, voortgezet.

Enkele leraars kwamen getuigen dat Michel als leerling moeilijk kon volgen en met zijn middelmatige begaafdheid niet de minste inspanning leverde. Van zijn kant verklaarde Willy Slongo, peetoom van betichte, dat zijn petekind een ongelukkige jeugd doormaakte en vaak door zijn brutale vader werd geslagen.

Zo verstond het echter grootmoeder Marie Carlier niet. Naar haar zeggen was haar zoon geenszins brutaal. Zij voegde daaraan toe dat haar kleinzoon haar geld ontstolen had en haar soms vrij ruw behandelde. Hij dronk veel en was gauw vermoeid door het werk.

De moeder van betichte, Eliane Renard, echtgenote van Bachir Abderaziam, kwam dan het pijnlijke bestaan schetsen dat zij en haar zoon bij haar gewezen echtgenoot, de vader van Jacques Michel, leidden. Niettemin had zij het nog over een ruzie tussen haar tweede echtgenoot en haar zoon, waarbij deze Bachir een hamerslag had toegebracht.

Bachir Abderaziam bevestigde dat Jacques Michel en zijn broer Jean twee luiaards waren. Hij bevestigde tevens dat hij hamerslagen had gekregen van Jacques. Hij hoorde Jacques navraag doen naar het beding dat mevr. Bury, zijn toekomstig slachtoffer, als pensioen trok.

Daarop was het tussen getuige en zijn vrouw tot een hevige discussie gekomen over de aanwezigheid van betichte in hun woning. Bachir hield staande dat Jacques zeven maanden bij hen verbleef, terwijl zijn vrouw het bij zeven dagen hield. De voorzitter slaagde er niet in beider standpunten overeen te brengen.

Dan was het woord aan de tweede echtgenote van Jacques Michels vader, die op Jacques niets aan te merken had. Toch gaf zij toe dat betichte alles wegkaapte wat hem in handen viel, dat hij zich aan buitensporigheden overgaf en doof bleef voor alle vermaningen. In tegenstelling met de verklaringen van vader Michels eerste echtgenote, had zij veel goede woorden over voor haar echtgenoot, die alles zou gedaan hebben om zijn zoon opnieuw op het goede pad te brengen. Vader Elie Michel zei dat hij met zijn zoon nooit iets heeft kunnen aanvangen omdat hij een luiaard was.

Bron: Gazet van Antwerpen | 26 Maart 1975

Levenslang voor Jacques Michel

Voor het Hof van Assisen Henegouwen werd woensdagvoormiddag het proces voortgezet van Jacques MicheI uit Moeskroen die beschuldigd wordt van doodslag op de zeventigjarige Angèle Bruy te Stambrugge. Na de burgerlijke partijen, het rekwisitoor en de pleidooien trok de jury zich terug. Jacques Michel werd schuldig bevonden aan alle hem ten laste gelegde feiten. Na een meer dan één uur beraadslagen werd Jacques Michel veroordeeld tot levenslange dwangarbeid.

Eerst kwam meester Pierre Legros, van de Brusselse Balie aan het woord. Meester Legros is een van de advocaten van de burgerlijke partij. Volgens meester Legros verklaarde de beschuldigde zijn slachtoffer welbewust had uitgekozen, daar zij zeer goed wist dat de oude vrouw hem de deur zou openen. De advocaat wees erop hoezeer de dochter van het slachtoffer door het drama getraumatiseerd was.

Advocaat-generaal Preud'homme hield vervolgens zijn rekwisitoor. Beklaagde had volgens de magistraat verscheidene keren de gelegenheid gemist om weer op het rechte pad te geraken. Sprekend over de afschuwelijke daad waarvoor geen enkele verontschuldiging kon gelden, zei meester Preud’homme dat Jacques Michel wist dat hij zou doden. Hij moet bijgevolg schuldig worden verklaard en pas bij de bepaling van de strafmaat zal men kunnen spreken van verzachtende omstandigheden, zo zei de advocaat-generaal.

Verdediger meester Huvenne zei dat Jacques Michel, op het ogenblik dat hij zich aanbood bij Angèle Bury, slechts van zins was de 10.000 fr. te stelen die hij nodig had voor zijn vriendin, waarna de advocaat van de verdediging uitvoer tegen de vader van de beklaagde, die volgens hem ook in de beklaagdenbank zou moeten zitten.

Dan kwam de beklaagde een laatste maal aan het woord. Jacques Michel sprak zijn spijt uit over wat gebeurd was en Jacques Michel vroeg vergiffenis aan de familie Bury.

De jury kreeg vijf vragen te beantwoorden:

- Is Jacques Michel schuldig aan het stelen van 70.000 fr. ten nadele van Angèle Bury;
- Werd deze diefstal gepleegd met geweld?
- Bestond dit geweld uit een vrijwillige doodslag met het opzet te doden?
- Is Jacques Michel schuldig aan diefstal te Moeskroen ten nadel van Marthe Salembien?
- Werd deze diefstal gepleegd met braak?

De jury trok zich vervolgens terug om te beraadslagen en een uur later werd een bevestigend antwoord gegeven op alle vragen.

Jacques Michel werd dan schuldig bevonden aan alle hem ten laste gelegde feiten. Vervolgens werd de zitting opgeheven.

Dwangarbeid

Tijdens de namiddagzitting werd vooreerst de repliek gehoord van advocaat-generaal Preud'homme, die de nadruk legt op het egoïsme en de wreedheid van Michel. Hij besloot met het eisen van de doodstraf.

Mr. Brotiorme, de verdediger van Michel, wees van zijn kant nog eens op alle tegenslagen die zijn cliënt hebben getroffen en vooral dan diens droevige jeugd.

Beschuldigde Jacques Michel zei nog dat zijn daad te betreuren. Dan trokken de jury en het hof zich terug. Na 1u15 beraadslaging, volgde de uitspraak: Jacques Michel werd veroordeeld tot levenslange dwangarbeid. Hij aanhoorde het vonnis zonder zichtbare tekenen van emotie.

Bron: Gazet van Antwerpen | 27 Maart 1975