"Ce sont des prédateurs", of hoe procureur des konings Deprêtre gelijk had
De feiten aan het Colruyt-warenhuis in Nijvel in 1983 worden vaak geïnterpreteerd als het werk van een goed georganiseerde en doelgerichte bende. Maar wie de reconstructie van die nacht naast het concrete gedrag van de daders legt, ziet vooral chaos, improvisatie en een opvallend gebrek aan rationele besluitvorming.
Wat begint als een inbraak, escaleert wanneer de daders betrapt worden. Op dat moment zou je verwachten dat ervaren criminelen hun actie onmiddellijk afbreken en verdwijnen. Dat gebeurt niet. Integendeel: na de moord op het koppel Fourez-Dewit blijven de daders ter plaatse en zetten ze hun activiteiten verder. Ze proberen zelfs de lichamen te verbergen om vervolgens opnieuw over te gaan tot hun oorspronkelijke doel: inbreken en stelen.
Die keuze is cruciaal. Ze wijst niet op berekend handelen, maar op een primitieve redenering: het probleem "oplossen" door het zichtbare gevolg weg te werken, en daarna gewoon verder doen. Dat is geen strategie, dat is kortzichtigheid.
Ook de buit past in dat patroon. De daders nemen geen luxegoederen of makkelijk verhandelbare producten mee, maar basisproducten zoals olie en koffie. Dat suggereert geen economische logica van doorverkoop of winstmaximalisatie. Het wijst eerder op directe behoefte: nemen wat men nodig heeft, zonder omweg via geld of handel. De keuze voor goedkope producten onderstreept dat nog. Dit is geen bende die denkt in termen van opbrengst, maar in termen van gebruik.
Dat alles maakt de hypothese van een strak geleid commando moeilijk houdbaar voor deze specifieke feiten. Wat we hier zien, is gedrag dat eerder past bij marginale daders: weinig vooruitdenken, geen duidelijke exitstrategie en beslissingen die ter plaatse worden genomen, zelfs wanneer de situatie volledig escaleert.
De uitspraak van procureur des konings Deprêtre dat het om "des prédateurs" gaat, kan in dat licht gelezen worden als een beschrijving van hun gedrag: niet strategisch, maar roofzuchtig en direct. Ze reageren op wat zich aandient, zonder plan op langere termijn.
Nijvel is in die zin het bewijs dat er geen uitgekiend meesterplan of strategie was, maar een bewijs van hoe een ogenschijnlijk eenvoudige inbraak kan ontsporen in extreem geweld wanneer ze wordt uitgevoerd door gewelddadige gangsters die aan de rand van de maatschappij leven. Het zijn net die profielen die moeilijk te vatten zijn: niet omdat ze geniaal zijn, maar omdat ze handelen buiten de logica die we verwachten van "professionele" criminelen.
Misschien ligt daar ook de reden waarom men zo hardnekkig op zoek gaat naar complexere verklaringen. Een meesterbrein is begrijpelijker dan banaliteit. Maar de feiten in Nijvel suggereren iets anders: geen perfect plan, maar een gevaarlijke combinatie van impulsiviteit, brutaliteit en toeval.
"Le monde est dangereux à vivre! Non pas tant à cause de ceux qui font le mal, mais à cause de ceux qui regardent et laissent faire." Volg ons via »
Facebook |
YouTube