Nieuw bewijs dat vliegtuig van VN-chef Hammarskjöld werd neergeschoten
Een VN-onderzoek naar de dood van VN-secretaris-generaal Dag Hammarskjöld in 1961 heeft nieuw bewijs opgeleverd dat het vliegtuig waarin hij zat door een ander toestel is neergehaald. Dat schrijft The Guardian.
De Britse krant kreeg inzage in een samenvatting van het nog geheime onderzoeksrapport van de Tanzaniaanse oud-rechter Mohamed Chande Othman. Dat is vorige maand overhandigd aan de huidige secretaris-generaal van de Verenigde Naties, António Guterres.
Crash
De Zweed Hammarskjöld bemiddelde destijds in het conflict tussen de Republiek Congo en opstandelingen in de provincie Katanga. Zijn vliegtuig stortte op 17 september 1961 neer, kort voor een landing in Noord-Rhodesië (het huidige Zambia). Daar stond een ontmoeting gepland met leiders van de opstandelingen. Geruchten dat het geen ongeluk was, maar dat het toestel werd neergehaald, gaan al jaren.
Othman schrijft dat zijn onderzoek veel nieuwe informatie heeft opgeleverd. Zo kwam hij erachter dat Frankrijk de opstandelingen in februari 1961 in het geheim drie gevechtsvliegtuigen heeft geleverd. Die opereerden vanaf geheime vliegvelden in Katanga en vielen andere vliegtuigen aan.
Ook heeft hij aanwijzingen die het verhaal van een Franse diplomaat ondersteunen, dat een Belgische piloot die voor de opstandelingen werkte waarschuwingsschoten op het toestel van Hammarskjöld heeft afgevuurd. Dat zou zijn gebeurd net voordat het zou landen. Het is Othman niet gelukt de identiteit van die piloot, die Beukels zou heten, te achterhalen.
Lichtflitsen
Het verhaal van de Belgische piloot komt overeen met dat van ooggetuigen. Die zagen die nacht nog een ander vliegtuig en lichtflitsen in de lucht. Een beveiliger van Hammarskjöld die ook in het toestel zat, heeft verklaard dat hij vonken in de lucht zag voordat het neerstortte.
Othman schrijft verder dat de Britten en Amerikanen het radioverkeer in het gebied afluisterden. De Amerikanen hadden ook spionnen en militairen op de grond. De informatie die dat opleverde, moet nog in archieven liggen.
Het Verenigd Koninkrijk en de VS zouden daarom een onafhankelijke onderzoeker met kennis van zaken tot hun geheime archieven moeten toelaten, stelt Othman.
Bron: NOS | 26 September 2017
Plane crash that killed UN boss 'may have been caused by aircraft attack'
A UN report into the death of its former secretary general Dag Hammarskjöld in a 1961 plane crash in central Africa has found that there is a “significant amount of evidence” that his flight was brought down by another aircraft.
The report, delivered to the current secretary general, António Guterres, last month, took into account previously undisclosed information provided by the US, UK, Belgian, Canadian and German governments.
Its author, Mohamed Chande Othman, a former Tanzanian chief justice, found that the US and UK governments had intercepted radio traffic in the area at the time and suggested that the 56-year-old mystery could be solved if the contents of those classified recordings were produced.
“I am indebted for the assistance that I received, which uncovered a large amount of valuable new information,” Othman said in an executive summary of his report, seen by the Guardian. “I can confidently state that the deeper we have gone into the searches, the more relevant information has been found.”
Hammarskjöld, a Swedish diplomat who became the UN secretary general in 1953, was on a mission in September 1961 to try to broker peace in Congo, where the Katanga region had staged a rebellion, backed by mining interests and European mercenaries, against the newly independent government in Kinshasa.
His plane, a Douglas DC-6, was on the way from Kinshasa to the town of Ndola in Northern Rhodesia (now Zambia), where the British colonial authorities were due to host talks with the Katanga rebels. It was approaching the airstrip at about midnight on 17 September when it crashed, killing Hammarskjöld and 15 others on board.
Two inquiries run by the British pointed to pilot error as the cause, while a UN commission in 1962 reached an open verdict. In recent years, independent research by Göran Björkdahl, a Swedish aid worker, and Susan Williams, a senior fellow at the Institute of Commonwealth Studies in London and author of a 2011 book Who Killed Hammarskjöld?, persuaded the UN to reopen the case. A panel convened in 2015 found there was enough new material to warrant the appointment of an “eminent person” to assess it. Othman was given the job in February this year.
Among Othman’s new findings are:
In February 1961, the French secretly supplied three Fouga warplanes to the Katanga rebels, “against the objections of the US government”. Contrary to previous findings, they were used in air-to-air attacks, flown at night and from unpaved airstrips in Katanga.
Fresh evidence bolsters an account by a French diplomat, Claude de Kemoularia, that he had been told in 1967 by a Belgian pilot known as Beukels, who had been flying for the rebels as a mercenary, that he had fired warning shots to try to divert the plane away from Ndola and accidentally clipped its wing. Othman said he was unable establish Beukels’ identity in the time available for his inquiry.
The UK and Rhodesian authorities were intercepting UN communications at the time of the crash and had intelligence operatives in the area. The UK should therefore have potentially crucial evidence in its classified archives.
The US had sophisticated electronic surveillance aircraft “in and around Ndola” as well as spies, and defence officials, on the night of the crash, and Washington should be able to provide more detailed information.
Othman found that earlier inquiries had disregarded the testimony of local witnesses who said they saw another plane and flashes in the sky on the night of Hammarskjold’s crash. They had also “undervalued” the testimony of Harold Julien, a security officer who survived for several days who told medical staff he had seen “sparks in the sky” shortly before the DC-6, known by its registration number SE-BDY, fell out of the sky.
“Based on the totality of the information we have at hand, it appears plausible that external attack or threat may have been a cause of the crash, whether by way of direct attack causing SE-BDY to crash, or by causing a momentary distraction of the pilots,” Othman concludes.
“There is a significant amount of evidence from eyewitnesses that they observed more than one aircraft in the air, that the other aircraft may have been a jet, that SE-BDY was on fire before it crashed, and/or that SE-BDY was fired upon or otherwise actively engaged by another aircraft. In its totality, this evidence is not easily dismissed.”
Othman argues that the “burden of proof” was now on member states “to show that they have conducted a full review of records and archives in their custody or possession, including those that remain classified, for potentially relevant information”.
The Tanzanian judge said that the most relevant pieces of information were radio intercepts and called for countries likely to have relevant information, such as the UK and US, to appoint an “independent and high-ranking official” to comb the archives.
“Any such information regarding what occurred during the last minutes of SE-BDY, if verifiable, will be likely to either prove or disprove one or more of the existing hypotheses, bringing us more proximate to closure,” Othman writes.
“This is a step that must be taken before this matter, and the memories of those who perished on flight SE-BDY in the service of the organisation, may rest.”
Bron: The Guardian | 26 September 2017
Meer bewijzen dat Belg vliegtuig van VN secretaris-generaal neerhaalde
Het is een dossier dat na 56 jaar nog steeds niet is opgelost: de dood van VN-secretaris-generaal Dag Hammarskjöld. Is zijn vliegtuig in Congo neergestort of neergeschoten? “Neergeschoten. Dan nog wel door een Belg. Een zekere Beukels.” Dat staat met zoveel woorden in een nieuw VN-rapport.
Zweden heeft een patent op onopgeloste moorden op toppolitici. Het is nog altijd niet geweten wie in 1986 de zittende premier Olof Palme doodschoot. Evenmin staat vast hoe op 17 september 1961 de Zweedse secretaris-generaal van de VN Dag Hammarskjöld om het leven kwam. Al lijkt het nieuwe onderzoek toch een duidelijke vingerwijzing naar een Belgische huurling.
Katanga wil vrij zijn
Eerst even de situatie in 1961. Congo was net één jaar onafhankelijk en zat al meteen met een serieus probleem. De rijke mijnprovincie Katanga wilde onafhankelijk worden. Dat was geen vraag, maar een eis. Een gewapende eis. Dat leidde meteen tot zware gevechten tussen de provincie en het bestuur in Kinshasa.
De VN wilde het geweld niet nogmaals laten escaleren in Congo en ging bemiddelen. De secretaris-generaal Dag Hammarskjöld reisde persoonlijk af naar de regio. De Katangese president Moïse Tshombé was bereid te praten over een staakt-het-vuren. Dat gesprek zou plaatsvinden in Ndola (Zambia).
Op 17 september vloog Dag Hammarskjöld met een gevolg van 15 man van Leopoldville (het huidige Kinshasa) naar Ndola. Maar daar geraakte hij nooit. Op een paar kilometer voor Ndola stortte zijn Douglas DC-6 neer. Niemand van de 16 inzittende overleefde.
Boek “Wie vermoordde Hammarskjöld?”
Zambia was snel klaar met het onderzoek: motorpech had Dag Hammarskjöld neergehaald. Ongeval opgelost. Boeken toen. Maar dat was zonder Susan Williams gerekend, die in haar boek “Wie vermoordde Hammarskjöld?” schreef dat Hammarskjöld was neergeschoten. Ze baseerde zich daarvoor op radiocontact die bewuste avond tussen de VS en Groot-Brittannië.
Twijfel was gezaaid, ook andere onderzoeker stortten zich op het dossier. Drie jaar geleden meende de Britse krant The Guardian te weten wat er juist was gebeurd: Jan van Risseghem, een Belgische huurling die op dat moment commandant was van de Katangese luchtmacht, had het vliegtuig van Dag Hammarskjöld neergehaald.
Nieuwe archiefstukken
Nu komt de VN zelf met een nieuwe theorie en een nieuwe naam. Maar het blijft wel Belgisch. Othman, een voormalige rechter uit Tanzania die voor de VN de affaire Dag Hammarskjöld opnieuw onder de loepe nam, kreeg toegang tot nieuwe archiefstukken. Een getuigenis van de Franse diplomaat Claude de Kemoularia kan wel eens de sleutel zijn die alles openbreekt.
In 1967 vertelde die diplomaat over zijn ontmoeting met een zekere Beukels. Een Belg. En piloot. Die zijn diensten verhuurde. In 1961 vloog hij voor de Katanga-rebellen. Die wisten dat Dag Hammarskjöld op weg was naar Ndola. “Ik moest zijn piloot op andere gedachten brengen. Hem wat bang maken en van koers doen veranderen”, zou die Beukels hebben gezegd aan de Franse diplomaat. “Maar helaas heeft een van mijn kogels een vleugel van Dag Hammarskjölds vliegtuig geraakt.”
Voilà. Daar is het: de bekentenis waar al decennia wordt naar gezocht. Toch jubelt de VN-onderzoeker Othman niet. “Ik heb helaas geen tijd genoeg gehad om die Beukels te zoeken.”
Wordt zeker nog vervolgd.
Bron: Het Nieuwsblad | 26 September 2017
