Volgens profilers die de feiten van de Bende van Nijvel bestudeerd hebben, waren de daders marginale individuen, paria's in de rand van de samenleving: keiharde, doortrapte en brutale doders die niet berekend te werk gingen. Ze hadden slechts twee motieven: de buit en het verlangen naar avontuur en geweld.

Voor meer informatie over dit psychologisch profiel » Forum

Als de moordenaars uit een wereld komen die losstaat van de traditionele criminaliteit, is het aannemelijker dat er in meer dan veertig jaar nooit iets is uitgelekt uit de vaak loslippige kringen van het gangsterisme.

"Dit is een milieu waar iedereen zwijgt", zeggen de onderzoekers. Een van de grote mysteries in het Bende-dossier berust op de discrepantie tussen de buit en het aantal gemaakte slachtoffers. De verhouding was totaal zoek, zoals bleek bij de nachtelijke inbraak op de Colruyt in Nijvel, op 17 september 1983. Tegenover drie doden stonden een walkietalkie, een paar pralines, wat koffie, enkele flessen sterke drank en enkele blikken olie.

Volgens de profilers is dat echter helemaal geen aanwijzing dat de daders enkel kwamen om maximaal te doden. Volgens hen is het helemaal niet uitzonderlijk dat marginalen voor een kleinigheid beginnen te schieten. Zij wijzen er ook op dat de buit niet altijd zo onbeduidend was. Soms ging het om 600.000 frank, een andere keer om 1,1 miljoen frank, wat in die tijd toch nog flinke bedragen waren...

Maar wat betekent de term "marginaal milieu" in deze context?

In een criminologische context betekent "marginaal" niet "klein" of "onbelangrijk", maar verwijst het naar een sociale positie aan de rand van de samenleving. Wanneer men zegt dat criminelen of gangsters "in de marginaliteit leven", bedoelt men het volgende:

Sociaal-economisch aan de rand

Ze bevinden zich buiten de reguliere maatschappelijke structuren:

• geen stabiel werk of inkomen

• vaak afhankelijk van informele of illegale inkomsten

• beperkte toegang tot onderwijs of sociale mobiliteit

Afwijking van dominante normen

Hun levensstijl wijkt af van wat als "normaal" of maatschappelijk aanvaard wordt:

• betrokkenheid bij criminaliteit als structureel onderdeel van hun bestaan

• wantrouwen tegenover autoriteiten (politie, justitie)

• eigen subcultuur met afwijkende normen en waarden

Instabiele levensomstandigheden

• precaire huisvesting (tijdelijk, illegaal, of ondermaats)

• chaotische levensstijl

• verhoogde kans op verslavingen of geweld

Beperkte maatschappelijke integratie

Ze participeren nauwelijks in "legitieme" circuits:

• weinig binding met reguliere arbeidsmarkt

• zwakke institutionele verankering (school, gezin, verenigingen)

Als men schrijft dat gangsters "in de marginaliteit leven", suggereert dat meestal dat het gaat om kleine of middelgrote criminelen zonder sterke organisatiegraad, die opereren vanuit een milieu van losse netwerken i.p.v. hiërarchische structuren, opportunistische criminaliteit (overvallen, diefstallen) en beperkte professionalisering.

Het is dus ook vaak een tegenstelling met georganiseerde misdaad (gestructureerd, internationaal, financieel ingebed) en 'witteboordencriminaliteit' (die net binnen de maatschappij opereert).

"Marginaal" betekent niet automatisch "onschuldig" of "ongevaarlijk". Integendeel: marginale daders kunnen net impulsiever, gewelddadiger en minder berekenend optreden dan meer georganiseerde criminelen.

Zie ook mijn tekst op het forum » "Ce sont des prédateurs", of hoe procureur des konings Deprêtre gelijk had.