21

Uit een interview met hoogleraar klinische psychologie Paul Verhaeghe (het interview gaat over slachtoffers van incest maar sommige stukken zijn in deze context ook relevant):

(...) Maar ‘indirecte signalen’ en ‘hervonden herinneringen’, dat klinkt toch vaag?

“Het is ook een onbegrijpelijk fenomeen. Maar dat wil niet zeggen dat het niet bestaat. Maatschappelijk zie je om de zoveel tijd welles-nietesspelletjes daarover, maar in de wetenschap is er consensus. Alle traumaslachtoffers kampen met verregaande lichamelijke en psychologische gevolgen. Een klein aantal ontwikkelt een post-traumatische stressstoornis. En bij PTSS zijn die indirecte herinneringen en herbelevingen, soms jaren later, net zeer typisch, vooral in combinatie met telkens dezelfde beeldflarden die zich opdringen en allerlei fysieke en ook psychische klachten. Therapeuten zien dat in hun praktijk. En het staat in de DSM-5 (het internationale referentiehandboek voor psychiaters, BDB) beschreven.”

Waarom hebben velen er zo’n moeite mee dat te geloven?

“Omdat er nog altijd een grote reflex is incest weg te duwen. En omdat het paradoxaal is. De leek verwacht net heel duidelijke herinneringen aan traumatische gebeurtenissen. Maar dat die er niet zijn, is dus net zeer typisch. Die herinneringen zijn onvoorstelbaar en onbeschrijfelijk en om jezelf ertegen te beschermen zitten ze in een deel van het geheugen waar je geen directe toegang tot hebt.”

Maar het geheugen is toch manipuleerbaar?

Het beschrijvende, autobiografische geheugen is inderdaad manipuleerbaar en het kan dus dat mensen zich onder invloed van anderen dingen herinneren die niet zijn gebeurd. En er zijn ook heel wat valse beschuldigingen, uit wraakzucht of als afrekening. Maar dat wil niet zeggen dat die typerende indirecte herinneringen en herbelevingen na trauma niet bestaan.

Via indirecte herbelevingen, zoals iemand die altijd misselijk wordt door de aftershave die een misbruiker droeg, kunnen ze weer aan de oppervlakte komen. Wanneer een patiënt lijdt onder zo’n oncontroleerbare herinneringsflarden en herbelevingen, is dat met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid een traumaslachtoffer. Omgekeerd zal een professional net meer twijfelen aan iemand die met een gedetailleerd misbruikverhaal komt. Als je genoeg tijd hebt met een patiënt, kun je dat echt juist inschatten. Maar wie dit niet kent, gaat de mist in en riskeert een slachtoffer nog dieper te duwen.”

Bron: De Morgen | 10 November 2018

"Le monde est dangereux à vivre! Non pas tant à cause de ceux qui font le mal, mais à cause de ceux qui regardent et laissent faire." Volg ons via » Facebook | twitter | YouTube

22

Over de zin en onzin van robotfoto's, over robotfoto's als kunst of als wetenschap:

Is it time to retire the police sketch? » YouTube

"Le monde est dangereux à vivre! Non pas tant à cause de ceux qui font le mal, mais à cause de ceux qui regardent et laissent faire." Volg ons via » Facebook | twitter | YouTube

23

Hetzelfde kan gezegd worden van gewone beschrijvingen: bv. "1m80, groene ogen, beige pull", enz. Daarenboven vergeet men de hypnose, toch zeer belangrijk.

24

Reneke wrote:

Daarenboven vergeet men de hypnose, toch zeer belangrijk.

Eigenlijk zou je best alle robotfoto's die gemaakt zijn onder hypnose negeren. Zij hebben bijna geen enkele waarde. Een arrest van de Nederlandse Hoge Raad uit 2002 stelt het zo:

De Nederlandse Hoge Raad geeft in een arrest uit 2002 aan dat "het van algemene bekendheid is dat bij een onder hypnose gebrachte persoon een verandering optreedt in de bewustzijnstoestand”. In de wet staat echter dat een getuigenis 'in vrijheid moet worden afgelegd'. Vervolgens vraagt de Hoge Raad zich af of van een onder hypnose afgelegde verklaring kan worden gezegd dat zij in vrijheid is afgelegd.

De Hoge Raad stelt dan dat “naar huidige wetenschappelijke inzichten geen zekerheid bestaat omtrent de objectieve betrouwbaarheid van onder hypnose afgelegde verklaringen, maar tevens dat in het algemeen moet worden getwijfeld en dat de mogelijkheid om in een concreet geval tot een verantwoord oordeel te komen omtrent het waarheidsgehalte van een onder hypnose afgelegde verklaring ontbreekt. Bij deze stand van zaken moet aan een dergelijke verklaring bewijskracht worden ontzegd. Dit oordeel is eveneens beschoren voor de verklaringen die onder hypnose zijn afgelegd en die een ontlastend karakter zouden bezitten”. Kortom, een onder een hypnose afgelegde verklaring heeft geen bewijskracht.

Bron: Wikipedia

"Le monde est dangereux à vivre! Non pas tant à cause de ceux qui font le mal, mais à cause de ceux qui regardent et laissent faire." Volg ons via » Facebook | twitter | YouTube

25

Bewijskracht geldt in een gerechtszaal, dit is een forum.

De robotfoto's onder hypnose moet zeker met een korrel zout genomen worden. De robotfoto's zijn trouwens "maar" een indicatie, deze zijn trouwens niet los te zien van de omschrijving van de dader;

Tevens is de bende van Nijvel zaak juist interessant ivm robotfoto's, het verschil met vele andere zaken is dat de daders door verschillende getuigen in verschillende feiten over verschillende jaren omschreven zijn. De robottekeningen zijn ook door verschillende tekenaars gemaakt.

De robotfoto's zijn maar interessant voor iemand die iets van de daders zou kennen en er meer over te weten. Voor al de anderen zijn ze nutteloos tot dat de daders gekend zijn.

De waarheid schaadt nooit een zaak die rechtvaardig is.

Klopt, ik heb ergens gelezen, vraag mij niet achter bronnen want ik heb ze niet meer, dat er een robottekening gemaakt was en dat die overeen bleek te komen met een verdachte. Probleem was dat die verdachte een stuk groter was dan de opgegeven grootte.

Wat bleek het geval? De getuige had de dader alleen gezien toen die in de wagen zat, de robottekening was dus gemaakt van een "zittende" dader, dat is nadien pas uitgekomen.

Deze is het die je bedoelt » Forum

Wie was de grote verdacht die je aanhaalt?

De waarheid schaadt nooit een zaak die rechtvaardig is.

Bedankt Ben, kan het mij helaas niet meer herinneren. Kan het Toumaniantz geweest zijn?

30

Interessant artikel over de feilbaarheid van het menselijk geheugen:

Mysterie van de dag: waarom herinneren veel mensen zich 9/11 verkeerd?

Volgens een studie in het Journal of Experimental Psychology uit 2015 hebben veel Amerikanen een verkeerd beeld van wat zich op 9/11 afspeelde. Enkele dagen na de aanslagen ondervroegen onderzoekers van meer dan een dozijn universiteiten 2.100 Amerikanen over het hele land over hun persoonlijke 9/11-ervaringen (waar ze waren, met wie ze waren en hoe ze reageerden). Toen de onderzoekers na 1, 3 en 10 jaar hen echter opnieuw dezelfde vragen stelden, veranderden 40 procent van de respondenten hun verhaal en gaven ze fundamenteel andere antwoorden. Een verklaring is dat mensen zich wel aparte elementen over hun 9/11-ervaring herinneren, maar vergeten hoe ze de stukken precies in elkaar moeten passen. Zo herinnerde een man zich dat hij op straat stond toen hij het nieuws hoorde, maar eigenlijk bevond hij zich in zijn kantoor. De man is op die dag wellicht op beide plaatsen geweest, maar zijn herinneringen zijn doorheen de tijd vervaagd.

In tegenstelling tot de persoonlijke herinneringen, waren de feitelijke herinneringen van de gebeurtenissen (hoeveel vliegtuigen, welke gebouwen,...) bij de Amerikanen voor gemiddeld 80 procent wel accuraat op alle tijdsmomenten. Verkeerde informatie werd zelfs doorheen de tijd gecorrigeerd. De grote aandacht van de media elk jaar voor de tragedie is daar wellicht niet vreemd aan.

Geheugen extreem feilbaar

'Het menselijke geheugen is geen computer', zegt de auteur van de studie en psychologieprofessor William Hirst. 'Het menselijke geheugen is extreem feilbaar.' Bovendien hebben mensen de neiging om zich aan hun valse herinnering vast te houden. Velen veranderden de feiten een jaar na 9/11 en vertelden jaren later nog steeds het verkeerde verhaal. Dat komt omdat herinneringen zich niet makkelijk laten wijzigen, eens ze verankerd zijn in het geheugen.

'Na verloop van tijd begint zich een coherent verhaal te vormen', aldus Hirst. 'En eens je dat gestructureerd en coherent verhaal hebt, blijft het bij je.' Bovendien gaat het hier om een collectief drama waardoor mensen hun verhalen voortdurend met elkaar delen zodat ze stabiel blijven doorheen de jaren, ook al bevatten ze fouten. Ook het feit dat anderen een meer 'sensationele' herinnering van dezelfde feiten hebben, maakt dat we onze eigen verhalen onbewust opkloppen. Ook de manier waarop andere mensen naar je herinneringen vragen, beïnvloedt ons geheugen.

In de Loftus and Palmer-studie uit 1974 werden mensen gevraagd om naar films van auto-ongevallen te kijken en vervolgens de snelheid van de wagens te beoordelen. Als de deelnemers gevraagd werd hoe snel de auto's reden toen ze op elkaar 'crashten' of 'smakten', gaven ze aan dat de wagens sneller reden dan wanneer de vraagsteller de woorden 'botsen' of 'met elkaar in contact kwamen' gebruikte.

Bron: Knack | 10 Juni 2019

De studie kan je hier lezen » psycnet.apa.org

"Le monde est dangereux à vivre! Non pas tant à cause de ceux qui font le mal, mais à cause de ceux qui regardent et laissent faire." Volg ons via » Facebook | twitter | YouTube