"De bende met de rode 205" staat in Franse bronnen bekend als "le trio à la 205 rouge". De drie daders waren:

• Didier Rossi

• Michel Schmitt

• Jean Winterstein

Ze werden door Franse media vaak omschreven als reizigers of “gitans”, met een semi-nomadische levensstijl.

Feiten

De bende startte met “klassieke” overvallen, maar er volgde al snel een escalatie naar verkrachting, willekeurig geweld en moord. Franse media spraken van een “enchaînement furieux”. De Peugeot 205 GTI werd hét herkenningspunt van de zaak en groeide uit tot een soort “merknaam” voor de bende.

Nacht van 13 augustus 1988:

• Saint-Georges-de-Reneins (Rhône): automobilist klemgereden, mishandeld en beroofd

• Ars-sur-Formans (Ain): hoteloverval

• Rillieux-la-Pape (Rhône): jonge vrouw ontvoerd en gedurende ongeveer twee uur meervoudig verkracht

17 augustus 1988: Salaise-sur-Sanne (Isère): overval op een snack/bar langs de RN7, waarbij de uitbater werd doodgeschoten. Kort daarna plegen ze een overval op een tankstation in Saint-Vallier (Drôme).

Proces

De drie daders werden in oktober 1992 door het hof van assisen in Grenoble veroordeeld:

• Didier Rossi: 20 jaar cel voor moord, verkrachting en overvallen

• Michel Schmitt: 18 jaar cel

• Jean Winterstein: 18 jaar cel

Ondanks de ernst van de feiten was het bewijs relatief zwak. Veel getuigenverklaringen waren onzeker, er was weinig hard forensisch bewijs en de identificatie was grotendeels gebaseerd op signalementen (“een grote, een middelgrote, een kleine dikke”). Dit maakte het proces controversieel en kwetsbaar voor twijfel.

De drie daders bleven hun onschuld volhouden. In de rechtbank droegen ze zelfs opschriften met de tekst “Je suis innocent”.

De “bende met de rode 205” was geen klassieke georganiseerde misdaadgroep, maar eerder een kortstondige, extreem gewelddadige criminele uitbarsting van drie daders tijdens een ‘vakantieachtige’ rondtrekking. De zaak kreeg in Frankrijk veel aandacht door de brutaliteit, de snelheid van de feiten en het twijfelachtige bewijs waarop de veroordeling deels steunde.

Sociaal milieu

De drie - Didier Rossi, Michel Schmitt en Jean Winterstein - worden in Franse bronnen expliciet omschreven als “gitans” of “gens du voyage”. Dat betekent concreet dat ze deel uitmaakten van een semi-nomadisch milieu, vaak levend in caravans en op tijdelijke standplaatsen. Het gaat om een sterk familiaal georganiseerde gemeenschap met een eigen economisch circuit (schroothandel, occasionele handel, kleine jobs).

Vooral over Jean Winterstein is dat duidelijk gedocumenteerd. Hij gaf de voorkeur aan het leven in een caravan, want “In een appartement stik ik.” Dat is geen detail, maar wijst op een culturele en sociale afstand tot de ‘klassieke’ Franse samenleving.

Sociaal profiel: marginaliteit en instabiliteit

De drie mannen vertonen een gelijkaardig profiel. Ze hebben een lage scholing en verlieten vroegtijdig de school, waardoor ze nauwelijks een formele opleiding genoten. Dit vertaalt zich in een instabiel beroepsleven, met losse en tijdelijke jobs, bijvoorbeeld in de schroothandel of kleine klusjes.

Nomadische levensstijl

Ze hadden geen vaste woonplaats (of slechts tijdelijk) en waren sterk afhankelijk van familie en clan. Dit profiel past in wat criminologen omschrijven als “sociale marginaliteit met beperkte institutionele integratie”.

Criminele voorgeschiedenis

Het waren geen beginners en zeker geen “gelegenheidscriminelen”.

Didier Rossi wordt beschreven als een leiderstype: gewelddadig en eerder al veroordeeld voor een gewapende overval. Michel Schmitt had eveneens een zwaar strafblad en stond bekend als rancuneus en wantrouwig. Jean Winterstein wordt omschreven als een volger, maar kende een gelijkaardig parcours: een leven in de marginaliteit, kleine criminaliteit en instabiliteit.

Psychologisch profiel

Psychiaters en magistraten schetsen een vrij consistent beeld.

Rossi, de centrale figuur, was dominant, impulsief en had een uitgesproken neiging tot geweld. Hij wordt beschouwd als de motor achter de snelle escalatie. Schmitt wordt omschreven als explosief en rancuneus, met een sterke anti-institutionele houding (tegenover justitie en politie). Winterstein was eerder een volger, sterk gevormd door zijn sociale milieu.

Dit wijst op een typische dynamiek: één leider, één instabiele versterker en één volger.

Levensstijl voor de feiten: “road culture”

Hun leven vóór augustus 1988 bestond uit rondtrekken door Frankrijk, waarbij kleine criminaliteit werd gecombineerd met vakanties en familiebezoeken. De gepleegde misdrijven passen in die levensstijl. Het ging niet om geplande georganiseerde criminaliteit, maar eerder om een “road crime”-patroon: mobiel, opportunistisch en escalerend.

Criminologische interpretatie

De bende valt niet onder klassieke georganiseerde misdaad. Er was geen duidelijke hiërarchie, geen logistiek netwerk en geen financieel langetermijndoel. Wel is er sprake van “subculturele delinquentie”, waarbij geweld een expressievorm is en de groepsdynamiek centraal staat, met een snelle escalatie van het geweld.

Samengevat

De drie mannen waren afkomstig uit een manouchemilieu, sociaal gemarginaliseerd en reeds bekend bij justitie. Zonder stabiele job of woonplaats ontbrak elke duurzame verankering. Hun misdaadgolf in augustus 1988 kan het best worden begrepen als een explosieve combinatie van marginaliteit, groepsdynamiek en mobiliteit, eerder dan als een geplande criminele onderneming.

Didier Rossi, bijgenaamd "De Lange":

Jean Winterstein en Didier Rossi:

Artikels:

Franse zomerterreurbende na vier jaar voor rechter

Het Gerechtshof in de Franse stad Grenoble moet deze week een oordeel vellen over 'De bende met de rode 205", die in de zomer van 1988 in de Rhône-vallei een groot aantal gewapende roofovervallen heeft gepleegd, waarvan een met dodelijke afloop. De bende, die uit drie mannen bestaat, heeft in enkele dagen tijd terreur gezaaid in de Franse provincies ten zuiden van Lyon.

Hun werkterrein was de Route Nationale 7 en de autosnelweg A6 en A7, de autoroute du Soleil, waar ze in minder dan twee weken een tiental roofovervallen pleegden, een vrouw verkrachtten, vijf mensen in elkaar sloegen en een man doodschoten. Het brute geweld dat het drietal tijdens hun vakantie uitoefende zorgt er voor dat het proces in Frankrijk met meer dan gewone aandacht wordt gevolgd.

Aan het begin van de augustusmaand besloten Michel S., Didier R. en Jean W., woonachtig in de omgeving van Metz, hun vakantie te gaan doorbrengen aan de Côte d'Azur. Na enkele dagen aan het strand besluiten ze tot hun 'actie'. In de omgeving van Beaune stelen ze eerst een rode Peugeot 205. Tijdens de eerste week dat ze met de auto rijden, beperkt het drietal zich tot een tiental gewapende roofovervallen op hotels, op vakantiegangers die hun benen strekken op de parkeerplaatsen bij de snelweg en op pompstations.

Maar hun activiteit accelereert rond de dertiende augustus. Dan rijden ze bij Saint-Georges-de-Reneins een Duitse automobilist klem, en gaan er met diens geld vandoor, een half uur later overvallen ze een hotel in Ars, en verkrachten ze op een verlaten weg een vrouw. De mobilisatie tegen de bende is dan totaal, het drietal verstopt zich.

Twee dagen later slaan ze, blijkbaar voor het plezier, een politie-agent in elkaar. Het is de eerste keer dat ze zonder masker opereren, als wilden ze de uitgebreide politiemacht die naar hen op zoek is uitdagen. Nog twee dagen later, het is dan 17 augustus, overvallen ze een "buvette" aan de Route Nationale 7 en schieten de eigenaar dood.

Na nog een overval op een tankstation houden ze hun dodelijke uitstapjes voor gezien. Ze rijden de rode auto in de Rhône en keren terug naar vrouwen en kinderen, die nog altijd op vakantie zijn aan de Middellandse zeekust.

Het drietal wordt deze week berecht door een benoemde jury en riskeert levenslange gevangenisstraf. De drie misdadigers hebben tot nu toe alle hen ten laste gelegde feiten ontkend, maar ze zijn formeel door een deel van hun slachtoffers herkend. De Franse justitie wil dat het drietal exemplarische straffen wordt opgelegd.

Bron: Gazet van Antwerpen | 10 Maart 1992

"Doders met rode 205" krijgen zware straffen

Het assisenhof van Isère heeft de beruchte "moordenaars met de rode 205" veroordeeld tot gevangenisstraffen van 18 tot 20 jaar, waarvan zeker twee derden moeten worden uitgezeten. De drie mannen zijn schuldig bevonden aan doodslag, gezamenlijke verkrachting en een reeks overvallen die in augustus 1988 werden gepleegd met een rode Peugeot 205.

Jean Winterstein en Michel Smitt kregen 18 jaar cel met vaste opsluiting voor twee derden van de periode wegens gemeenschappelijke verkrachting en een aantal overvallen, maar niet wegens doodslag op een 30-jarige ober in een frituur. De verantwoordelijkheid voor deze doodslag werd toegeschreven aan Didier Rossi, die veroordeeld werd tot 20 jaar cel, waarvan hij zeker twee derden moet uitzitten.

De misdadige tocht van het trio begon op 6 augustus 1988 met een diefstal in Saone-et-Loire. De volgende dagen werd in de Rhône-streek een automobilist aangevallen, pleegden de mannen een diefstal in een hotel en verkrachtten ze een jonge vrouw van 22 jaar, die nadien een gedetailleerde beschrijving kon geven van haar geweldenaars.

Op 19 augustus viel het trio binnen in een frituur te Salaise-sur-Sanne, in Isère, waar de aanwezige klanten werden lastig gevallen en de 30-jarige ober Patrick Siguenza met een pistool werd afgemaakt.

Vijftien minuten later deden de mannen een overval op een benzinestation, waarna ze zich ontdeden van hun rode Peugeot 205 door de wagen in het kanaal van de Rhône te dumpen.

Het drietal heeft steeds zijn onschuld vastgehouden, maar de jury oordeelde er anders over.

Bron: Gazet van Antwerpen | 8 Oktober 1992