Huiszoekingen bij “rechts” in het Waasland

Vrijdag [5 oktober 1984] hebben eenheden van de rijkswacht en de gerechtelijke politie in het Waasland huiszoekingen verricht bij een zevental personen die in de streek bekend staan als militant rechts of Vlaams-nationalistisch.

De ordediensten waren gewapend met mitrailletten en doorzochten grondig de woningen: rioolputjes werden leeggemaakt en valse plafonds onderzocht. Er werden talrijke documenten in beslag genomen. Naar verluidt was men op zoek naar wapens en munitie, maar die werden nergens aangetroffen. Over de aanleiding tot de grootscheeps opgevatte huiszoekingen, tast men in het duister.

Bron: Gazet van Antwerpen | 8 Oktober 1984

Meer informatie over deze huiszoekingen of de resultaten van het onderzoek heb ik niet gevonden.

Ter info: twee weken later - op 19 Oktober - was er in het kader van het onderzoek naar de CCC de grote "Operatie Mammoet".

Verdediging wijst betichting van privé-militie van de hand

Voor de correctionele rechtbank te Antwerpen hebben drie strafpleiters woensdag getracht de stelling te ontkrachten van het openbaar ministerie volgens wie de VMO een privé-militie is en aldus onder toepassing valt van de wet van 1934. Er werd tevens opgetreden voor de hoofdbetichte en leider Armand Eriksson, die als een onbaatzuchtige Vlaamse idealist werd geprezen.

Mr. J. Lenaerts, de advocaat van Eriksson, vroeg de vrijspraak van zijn cliënt wat de hoofdbetichting betreft (privé-militie) en maande de rechtbank ook aan met uiterste gematigdheid op te treden indien zij zou menen dat enkele kleinere vergrijpen moeten gesanctioneerd worden.

En Mr. h. Wagemans, eveneens optredend voor Eriksson, stelde zich in een boutade de vraag of de verdediging er niet beter zou aan gedaan hebben de Franstalige procedure aan te vragen, in Verviers of eventueel zelfs Luik, waar de regelrechte schutters probleemloos buiten vervolging worden gesteld en hij betoogde dat er geen verschil in rechtsbedeling mag zijn naar gelang men boven of onder de taalgrens moet terecht staan.

Als eerste pleiter woensdagochtend had Mr. P. Doevenspeck de betichting VMO = privé-militie in het algemeen tegengesproken. De VMO werd 32 jaar geleden opgericht om aan de aanhangers politieke vorming te verstrekken, zangavonden in te richten alsmede recreatieve en sportieve manifestaties te organiseren. Geweld zou alleen geduld worden in het afweren van ander geweld. In de onderrichtingen van de VMO zelf staat uitdrukkelijk dat men geen militaire formatie wil zijn, dat men zich niet mag laten verleiden door provocaties en dat men zich moet onthouden van geweld.

Overigens heeft de vereniging geen statuten, geen organisatie, geen structuur, geen kader, zelfs geen lidmaatschap: alleen sympathisanten. Ook een standaard VMO-uniform is onbekend en bij huiszoekingen werden ook nooit wapens gevonden. Volgens de advocaat zijn de criteria op de privé-milities die in de wet van '34 werden opgenomen dan ook niet van toepassing op de VMO. Hij wees ook de Liga ter verdediging van de rechten van de mens als burgerlijke partij af; betogend dat de VMO nooit de mensenrechten heeft geschonden.

Vrije meningsuiting

“Iedere Belg heeft het recht zijn sympathie te betuigen, ook voor antipathieke regimes. Men mag zich dus uitgeven als stalinist, nazist, racist, maoïst en ook als... Vlaming in de Voerstreek zonder dat men daarvoor kan vervolgd worden tenminste zolang men binnen de perken van de wet blijft”, aldus vatte Mr. Lenaerts zijn pleidooi aan. Hij zou het verder een pijnlijke zaak vinden indien de VMO het leger zou moeten vervangen en gaf de verzekering dat geen enkele VMO’er zich ooit als politieagent heeft uitgegeven.

Uniformdracht? En de advocaat verwees naar foto’s genomen tijdens de anti-vreemdelingen-betoging van de VMO in Antwerpen, waarop een allegaartje werd gedragen van allerlei kostuumpjes, gaande van smoke-vesten die in iedere “stock americain” te koop zijn, tot pullovers, wind-bloezen, hemdsmouwen enz. … Akkoord, de VMO’ers droegen helmen of hadden helmen bij, maar Mr. Lenaerts herinnerde eraan dat het Amada is die de helm-mode bij betogingen heeft geïntroduceerd.

En wat het kampgedoe van de VMO betreft betoogde de advocaat dat men zelfs op de Meir, de hoofdstraat in Antwerpen, om het even welke vlag mag hijsen, zelfs onder trompetgeschal en tromgeroffel zolang men het verkeer maar niet hindert.

Er werden op die kampen inderdaad ook gevechtstechnieken gedemonstreerd maar dat betrof alleen afweertechnieken en als dusdanig evenmin verboden. Het gooien met molotov-cocktails noemde hij weliswaar ongepast maar werd eveneens geminimaliseerd en zou niet van aard zijn om onder de wet op de privé-militie te vallen. Overigens kan het werpen van bommetjes en voetzoekers, wat hij een algemeen-aanvaarde praktijk bij betogingen noemde, evenmin weerhouden worden. Ten slotte gaf hij toe dat een aantal “kampeerders” om beurt geposeerd hadden met één oud geweer waarvan de loop was volgegoten met lood en metéén oude mitrailleur die eveneens gedemilitariseerd was. En bijgevolg was voor Mr. Lenaerts de hoofdbetichting van VMO = privé-militie niet bewezen en moesten dus alle beklaagden daarvoor worden vrijgesproken.

Hij gleed ook vlug heen over de schrik-expeditie naar Happart: “Happart is niet bang te krijgen en iemand schrik aanjagen is ook al niet strafbaar. Overigens wist hij niet dat Eriksson en cs. op komst waren en kon hij dus ook geen schrik hebben”, pleitte Mr. Lenaerts die dan ook vroeg de eis van Happart voor één frank morele schadevergoeding af te wijzen.

Hij schilderde ten slotte zijn cliënt af als de reine idealist, die opgaat in de verdediging van de Vlaamse zaak en die nog geen enkel strafbaar feit heeft gepleegd dat tevens oneerbaar zou zijn. Het zou volgens de advocaat integendeel dank zij Eriksson zijn dat nog geen ergere dingen gebeurd zijn.

Koningskwestie en eenheidswet

Volgens Mr. Wagemans zijn er ten tijde van de koningskwestie en bij de rellen rond de eenheidswet heel wat ergere ordeverstoringen geweest, waarover daarna onder druk van vakbonden en politieke partijen de spons werd geveegd. Het zijn trouwens de vakbonden die zich het hevigst verzetten tegen een versterking van de wet op de privé-milities: dezelfde vakbonden die bovendien weigeren rechtspersoonlijkheid aan te nemen.

Ook Mr Wagemans minimaliseerde de VMO-oefenkampen in de Ardennen, waar de plaatselijke bevolking zich van niets bewust was, waar de plaatselijke rijkswacht niets had gemerkt en achteraf ook niets had gevonden totdat een équipe van het weekblad “Pour” ter plaatse de scherven van een fles en een verkoold houtblok afkomstig van een kampvuur ontdekte. En wat molotovcocktails betreft hoeft men Eriksson niets meer te leren. Hij heeft enkele dagen geleden voor de derde keer al zulk een springtuig in zijn huis binnengekregen...

Mr. Wagemans trok bijzonder van leer tegen de rijkswacht die volgens hem voor 95 t.h. verantwoordelijk zou zijn voor de verwoestingen in het oud-gemeentehuis van ’s Gravenvoeren, dat door de VMO was bezet. De ontruiming door de rijkswacht noemde hij trouwens onwettig omdat zij niet schriftelijk daartoe gevorderd was door de burgemeester of de arrondissementscommissaris. Ten slotte had men de bezetting op een vreedzame manier kunnen beëindigen indien de bevelvoerende officier het aanbod tot onderhandelen van Eriksson niet hooghartig had afgewezen.

Inzake de gastarbeiders vroeg Mr. Wagemans zich terloops ook af welk verschil er is tussen het standpunt van de VMO terzake en de visie van de Franse communisten, die de gastarbeiders ook liever kwijt dan rijk zijn...

Ten slotte betoogde pleiter dat zijn cliënt nooit enig persoonlijk voordeel heeft nagestreefd maar dat hij zich steeds, met de beperktheden die hem eigen zijn, heeft ingezet voor wat hij meent dat zijn ideaal is.

Ook op deze zesde dag van het VMO-monsterproces is de belangstelling van het publiek vrijwel onverminderd groot. De behandeling van de zaak zal maandag a.s. worden voortgezet.

Bron: Gazet van Antwerpen | 29 Januari 1981

De volgende VMO-leden werden in 1981 veroordeeld.

• Bert Eriksson

• Jozef Gladine

• Lodewijk Persoons

• Louis Vercammen

• Adolf Goossens

• Alfons Troch

• Jan Vercammen

• Florent Mulder

• Joost Pyck

• Roger Spinnewijn

• Cesar Spitaels

• Ferdinand Verbeeck

In juni 1982 werd de zaak behandeld door het Hof van Beroep in Antwerpen. Ook toen werd VMO niet beschouwd als privé-militie. Daarop ging het parket in beroep bij cassatie en werd de zaak nogmaals behandeld door het Hof van Beroep, dit keer in Gent.

In mei 1983 oordeelde het Hof van Beroep in Gent dat VMO werd een privé-militie was. Na het arrest besloot Eriksson het VMO op te doeken.

VMO besluit tot ontbinding

Het Hof van Beroep te Gent heeft gisteren in een arrest bepaald dat de de Vlaamse Militantenorde (VMO) activiteiten ontplooit die in strijd zijn met de Wet van 29 juni 1934, waardoor deze vereniging dus als een privé militie moet beschouwd worden en bijgevolg verboden. Enkele uren na dit arrest maakte Bert Eriksson bekend dat zijn organisatie ontbonden is.

Het Proces waarbij enkele tientallen VMO-leden moesten terechtstaan was hoofdzakelijk aangespannen naar aanleiding van enkele incidenten in de Voerstreek in de zomer van 1979 (een mislukte strafexpeditie tegen José Happart en een bezetting van het gemeentehuis) en van een actie in de Brugse halletoren op 14 april 1980 waarbij de stadsbeiaardier zwaar werd gewond en gedeeltelijk bestendig werkonbekwaam is gebleven.

Op 4 mei 1981 vielen in de Correctionele Rechtbank te Antwerpen de eerste vonnissen. Daar werd bepaald dat de VMO inderdaad een privé militie is, waarbij uitvoerig werd verwezen naar een zomerkamp in de Ardennen. Voor het geweld dat tijdens de verschillende acties werd gebruikt, vielen enkele vrijspraken, en een reeks al dan niet effectieve boetes, maar ook effectieve straffen.

VMO-leider Bert Eriksson hoorde zich verwijzen tot een jaar effectief gevangenisstraf en een boete van 12.000 fr. Verder werd Jozef Gladine veroordeeld tot 8 maanden en 8.000 fr., Lodewijk Persoons en Louis Vercammen tot 4 maanden en 4.000 fr., Adolf Goossens, Alfons Troch en Jan Vercammen tot drie maanden en 4.000 fr.

Voor een aantal anderen was een gedeelte van de straf voorwaardelijk. Zo werden Florent Mulder en Joost Pyck verwezen tot acht maanden en 8.000 fr., waarvan de helft met uitstel. Roger Spinnewijn en Cesar Spitaels kregen 9 maanden en 8.000 fr., waarvan 3 maanden effectief en Ferdinand Verbeeck tenslotte kreeg 6 maanden waarvan 2 effectief.

Cassatie

Op 11 juni 1982 bracht het Hof van Beroep in Antwerpen enkele lichte wijzigingen aan wat de strafmaat betreft, maar bepaalde ook in het arrest dat de VMO niet als een privémilitie mag beschouwd worden. Hierop kwam een reactie van de Antwerpse procureur-generaal, die zich in cassatie voorzag, omdat hij meende dat het Hof van Beroep de wet van 29 juni 1934 op een foutieve manier had geïnterpreteerd.

Op 9 november 1982 verwees het Hof van Cassatie het VMO-dossier naar een ander Hof van Beroep, meer bepaald naar Gent. Op 2 en 3 maart van dit jaar werden daar de debatten nog eens overgedaan, met als hamvraag natuurlijk: het al dan niet zijn van een privémilitie. Over de feiten op zichzelf vormde dit Hof van Beroep, onder het voorzitterschap van raadsheer Leon Viaene, zich geen ander idee. De strafren werden behouden, hier en daar was de motivering opvallend uitgebreider dan bij de vorige arresten.

Zo werd bijvoorbeeld aangestipt dat het niet is omdat José Happart afwezig was, dat de raid tegen zijn woning niet het karakter van een aanslag had. Ook voor de bezetting van de Brugse halletoren werd de betichting van woonstschennis weerhouden.

Geweld

Het Hof van Beroep volgde tenslotte de thesis van de Correctionele Rechtbank waarbij de VMO in overtreding werd rijkste doel het veranderen van politieke structuren, waarbij inderdaad wel een wat geweld wordt aangewend. Dit vermengen van middel en doel, zo gaat het arrest verder, is een uithollen van de wet. Voor een juiste interpretatie moet men teruggaan naar de voorbereidende parlementaire werkzaamheden. Het was de bedoeling van de wetgever geweld te voorkomen, ongeacht of dit geweld een ander doel moet dienen. En dat is precies bij de VMO het geval.

Media

Enkele uren na het arrest - waarbij de onmiddellijke aanhouding niet werd bevolen - maakte de VMO haar definitieve ontbinding bekend. “Er is voor de Vlaamse Militantenorde geen andere mogelijkheid over”, aldus Bert Eriksson, “maar deze ontbinding doen we uit vrije wil. We werden niet kapot geïnfiltreerd, het gaat niet om een innerlijke malaise. Dat de Belgische Staat de VMO heeft veroordeeld, maakt deel uit van een welbewuste tactiek, maar ook in eigen Vlaams-nationale kringen was er vaak zeer weinig waardering”.

De VMO-woordvoerder beklemtoonde dat er geen vervangende organisatie zal komen en dat ook niet gedacht wordt aan clandestiene acties. “Vanzelfsprekend is de individuele inzet van de militant niet weg, maar deze moet dan maar een uitlaatklep vinden bij bijvoorbeeld TAK of Voorpost. Ik trek mijn uitspraak van twee jaar geleden over ondergrondse acties totaal in. Wij leggen ons neer bij het arrest”.

Tenslotte had hij nog een veeg uit de pan voor de media, bijzonder de links geïnspireerde. “Elke dag opnieuw werden leugens verspreid. “Wij verklaren hier openlijk dat er zonder de hetze van de pers geen VMO-proces ware geweest”. Vernomen kon worden dat enkele veroordeelden zich individueel in cassatie zullen voorzien, maar niet de groep als dusdanig.

Bron: Gazet van Antwerpen | 27 Mei 1983

Die info komt uit dit artikel van Blokbuster » www.blokbuster.be

Het is echter de vraag waar die informatie vandaan komt en of het waar is. Want in hetzelfde artikel staat:

(...) Iedereen wist dat Alex Van Oeteren en de Spinnewyns de daders waren. Ze werden echter niet vervolgd.

Dit is niet waar. Alex Van Oeteren werd voor de schietpartijen in Brugge in 1987 door de correctionele rechtbank van Brugge veroordeeld tot acht maanden celstraf waarvan vier effectief en 6.000 fr boete.