Het kruisvuur in Braine-l'Alleud: geen bewijs van professionalisme

Na de inbraak in het Colruyt-warenhuis in Nijvel vluchtten de daders in de richting van Brussel. In Braine-l’Alleud kwam het nabij de bar "Le Diable Amoureux" tot een confrontatie met een politiepatrouille.

Tijdens het kruisvuur werd er door de gangsters tien keer geschoten: drie keer met riot gun 1 en zeven keer met riot gun 2. De drie agenten in de Volkswagen Golf overleefden het kruisvuur en konden verder rijden.

Dat de agenten het overleefden, bewijst op zichzelf niet dat de daders niet op hen mikten. Het zegt evenmin met zekerheid hoe gericht of ongericht er werd geschoten. Maar het maakt wel duidelijk dat de schoten geen beslissend effect hadden.

De beschikbare informatie laat dus ruimte voor de mogelijkheid dat de daders hun wapens niet nauwkeurig konden gebruiken, of dat de beschieting vooral bedoeld was om de politie te intimideren en op afstand te houden.

Toch wordt het kruisvuur geregeld aangehaald als aanwijzing dat de daders professionals waren. Gewezen commissaris Eddy Vos denkt dat ze professioneel te werk gingen omdat ze elkaar tijdens het kruisvuur niet raakten. Maar dat argument steunt op een aanname: dat de daders daadwerkelijk in elkaars schootsveld stonden en dat ze elkaar alleen dankzij training konden ontzien. Zonder voldoende zekerheid over hun precieze posities en bewegingen is dat geen vaststaand gegeven.

Ook de getuigenis van majoor Deweert, toenmalig commandant van de Groep Diane, wijst niet in de richting van professionele technieken. Tijdens het Borains-proces verklaarde hij dat de overvallers zich niet gedroegen als gewone gangsters, maar evenmin politie-, rijkswacht- of legertactieken toepasten. Ze hebben wild in het rond geschoten en hun vluchtauto’s stonden volgens hem zelfs in elkaars schietveld. De conclusie die voorzitter Vereecke daaruit samenvatte, was: "Het waren dus amateurs".

Een vergelijkbare beoordeling komt aan bod in het boek "Beetgenomen" van Hilde Geens. Daar wordt beschreven hoe majoor Deweert met schetsen uitlegde dat de bendeleden niet leken te weten welke posities ze moesten innemen om elkaar niet te raken. Een kruisvuur veilig uitvoeren vergt volgens die uitleg kennis van de juiste hoeken en posities, plus oefening. Dat de daders elkaar niet raakten, kan dus evengoed op geluk wijzen als op vakmanschap.

Bovendien hoeft de term kruisvuur niet te betekenen dat de daders een vooraf bedacht, geoefend plan uitvoerden. Het woord beschrijft in de eerste plaats hoe de schootsrichtingen zich tot elkaar verhouden. De situatie kan ook ter plaatse zijn ontstaan: de Mercedes zette zich aan de kant, waarna de bestuurder van de Saab eveneens stopte op het verharde gedeelte omdat hij niet in het gras kon staan. Vervolgens schoten de inzittenden op de politieagenten. Dat scenario is een mogelijkheid, geen bewezen reconstructie. Maar het laat zien dat een kruisvuur ook uit improvisatie kan voortkomen.

Dat risico’s werden genomen, of dat de daders in een gevaarlijke positie terechtkwamen, maakt hen niet automatisch professioneel. Ook gangsters kunnen roekeloos zijn, improviseren en geluk hebben. De herinnering van een agent van de speciale eenheden aan een beschieting door de Becker-bende illustreert hoe gevaarlijk en chaotisch zulke confrontaties kunnen verlopen: pas achteraf, bij het zien van de kogelgaten in de auto, besefte hij hoe dicht het bij een fatale afloop was geweest. Het feit dat iemand een beschieting overleeft, zegt dus niet automatisch iets over de professionaliteit van de schutters.

Het kruisvuur in Braine-l’Alleud bewijst daarom op zichzelf niet dat de daders professionals waren. Daarvoor zouden we onder meer moeten weten waar de voertuigen precies stonden, hoe ze bewogen en in welke richting de schoten werden afgevuurd.

Dezelfde feiten kunnen ook passen bij een minder georganiseerde verklaring: daders die onder druk improviseren, gevaarlijke posities innemen, wild schieten en geluk hebben dat ze elkaar niet raken. Het is dus verdedigbaar om het kruisvuur niet als bewijs van professionalisme te beschouwen, maar als een gebeurtenis die ook door roekeloze gangsters kan zijn veroorzaakt.

Er waren geen rijkswachters aanwezig. Het waren enkel politieagenten die beschoten werden. En majoor Deweert heeft tijdens het Borinage-proces reeds een uiteenzetting gegeven over het "kruisvuur" » Forum

Majoor Deweert was rijkswachter die een analyse maakt over het kruisvuur waar enkel politie bij betrokken was. In die tijdsgeest en de toen "uitmuntende samenwerking" tussen politiediensten. Weinig objectief vrees ik.

Ik begrijp de kritiek op sommige interne analyses uit die periode, maar in het geval van Deweert vind ik het objectiviteitsargument niet erg sterk. Hij beschrijft/onderzocht een aanval op politieagenten door gangsters en deed dat vanuit zijn expertise als specialist van de Groep Diane. De juistheid van zijn conclusies moet, mijns inziens, beoordeeld worden op basis van de feiten en de vaststellingen ter plaatse (zo die er voldoende diepgaand geweest zijn, en niet op basis van het uniform dat hij droeg.