Een artikel dat verscheen na de overval op het Delhaize-warenhuis in Beersel. Het focust vooral op de reacties van de mensen.

Groeiende angst voor moordbende

“Wat wordt de volgende stap?” Met de paniek van de bevolking van Waals-Brabant in de rug, trachten rijkswacht en politie, hypernerveus, een strategie uit te bouwen om de krankzinnige reeks moorden van de “gekke doders van Brabant” te stuiten.

Vrijdagavond, terwijl de brigade Diane met de vinger op de trekker klaarstond om uit te rukken, was de bende hen weer een bloedige stap voor: één dode en drie gewonden in een Beerselse supermarkt. IJskoud neergekogeld tijdens een overval. Steeds hetzelfde meedogenloze visitekaartje.

De gerechtsdiensten twijfelen er nauwelijks nog aan. De dode in Temse, de drie moorden in Nijvel, de dodelijke schietpartij in Ohain, en nu weer in Beersel: alles is het werk van dezelfde bende.

En plots schieten nu het parket ook nog enkel onopgehelderde schietpartijen uit een recent verleden te binnen. Zo vraagt men zich af of de dood van de conciërge van het restaurant “Het kasteel” te Beersel in december 1982 en de moord op de Brusselse taxichauffeur Constantin Angelou begin dit jaar, ook niet aan de macabere lijst kunnen worden toegevoegd.

Of de overval op een wapenwinkel in september 1982 in Waver, waarbij ook een politieman werd doodgeschoten. De moord op een politieman in augustus 1982 tijdens een warenhuisinbraak te Maubeuge, (*) komt ook in aanmerking. Zes moorden zonder twijfel, tien misschien: nu de omvang van de waanzin pas goed tot uiting komt, is de angst meester geworden in Waals-Brabant.

(*) In Maubeuge is geen agent doodgeschoten.

Meedogenloos

Dat het inderdaad om éen bende gaat, wordt door een aantal details bewezen. Zo zijn bij deze reeks overvallen de gebruikte wapens steevast een riot gun, een Browning 7,65mm en een Parabellum 9mm. De kogels die werden afgevuurd zijn in alle gevallen van dezelfde Tsjechische makelij.

Beetje bij beetje begint naar aanleiding van al deze moordpartijen een panieksituatie te ontslaan. Meer en meer mensen schaffen zich wapens aan. De mensen zijn niet meer gerust. Of zoals de bediende met nachtdienst van een autosnelwegbenzinestation het zei. “Ze kunnen me hier elk moment doodschieten, hoe bestaat het dat men zo'n gangster niet te pakken krijgt …?”

Beersel

Ondertussen maakte het parket van Brussel ook meer bijzonderheden bekend omtrent de overval op de supermarkt Delhaize te Beersel, die vorige vrijdagavond het leven kostte aan de 42-jarige zaakvoerder Freddy Vermaelen, uit de rue Chanterodange 133 te Waterloo.

(*) Waarschijnlijk deze straat: Rue Chp Rodange 133

“Het gaat hier om doodslag om diefstal te vergemakkelijken”, zo stelde men dit weekend bij het Brussels parket. “Alles is bliksemsnel verlopen. De overvallers zijn nauwelijks vijf minuten in de supermarkt geweest.”

Om 19u55 was een jonge bediende van de firma op de parking van de supermarkt bezig de winkelwagentjes samen te brengen. Hij werd plots door een gewapende man bij de kraag gegrepen en werd verplicht binnen te gaan tot bij kassa 1. Hier moest hij op zijn knieën gaan zitten.

De heer Vermaelen zag dit gebeuren en kwam toegelopen. Voordat hij iets kon zeggen, werd hij met een lading schroot uit een geweer, vermoedelijk een jachtgeweer, neergeschoten.

De filiaalhouder zakte in mekaar en was schier op slag dood. Twee kassiersters en een andere bediende werden eveneens geraakt. Zij liepen oppervlakkige verwondingen op. Een kassierster, de 20-jarige Anne Timmerman, wonende Klipveldstraal 19 te Ukkel, wordt nog verzorgd in het Erasmus-ziekenhuis.

Ook de andere mensen die in supermarkt aanwezig waren, en dat waren er verscheidene tientallen, werden met een geweer bedreigd. Een van de overvallers had ook een bijl bij zich, waarmee alle telefoonleidingen werden stukgeslagen.

Terwijl zowat alle aanwezigen in paniek waren, gingen twee bandieten naar het kantoor waar de brandkoffer staat. Een paar kassierters werden verplicht deze open te maken. Ook de elf kassa’s in de verkoopruimte werden leeggemaakt. De juiste buit zal pas bekend zijn nadat een inventaris werd opgemaakt, maar zeker is dat er voor meer dan een miljoen 100.000 fr. gestolen werd.

De daders waren gemaskerd met nylonkousen of carnavalsmaskers. Ze spraken Frans. Na de overval liepen ze naar de vluchtwagen, een zwarte VW-Golf GTI, die in een uithoek van de parking, vlakbij de weg, stond. Met de auto reden ze, compleet onopvallend, weg in de richting van Brussel. Toen die wagen dan aan de Hallepoort werd klemgereden, gingen de moordenaars er te voet vandoor. Sindsdien is men hun spoor bijster.

De verwondingen van de 58-jarige Victor D.B., uit [...] te Sint-Genesius Rode en de 20-jarige Charles B., uit [...] te Eigenbrakel, waren minder erg. Toch werden zij ook ter verzorging naar het ziekenhuis overgebracht.

De kans is groot dat de bandieten voor hun moorddadige overval te BeerseI al een dolle rit met gestolen wagen achter de rug hadden. Zoals we in onze weekendkrant reeds meldden, hield de politie vrijdagnamiddag een felle jacht op autodieven in het Antwerpse. Op de Frankrijklei te Antwerpen ontstond vrijdag omstreeks 16 uur een ruzie tussen de inzittenden van een VW Golf en de eigenaar van een Franse Renault over een parkeerplaat . De inzittenden van de VW sloegen daarbij de achterruit van d Renault stuk.

Een tijdje later zag een bediende van het Cresthotel te Antwerpen in de ondergrondse parking van de zaak een VW Golf met twee inzittenden. Een derde was aan een Cadillac aan het prutsen. Omdat hij het zaakje niet vertrouwde riep de hotelbediende de hulp van e n collega in. Zodra deze ter plaatse kwam werden beide mannen door de inzittenden van de VW onder vuur genomen. Niemand werd gewond. De Golf verdween dan met gierende banden.

Kort daarop werd dezelfde VW gezien aan de hoofdingang van het Middelheimziekenhuis. De bandieten konden daar een Alfa Romeo stelen, nadat een poging om een Mercedes te stelen mislukte. Zowel de Golf als de Alfa Romeo verdwenen.

De Golf werd teruggevonden op de parking van de supermarkt GB te Edegem. Een getuige zag dat de inzittenden overstapten in een bruine wagen, vermoedelijk de Alfa Romeo. Op de autoweg naar Brussel te Rumst poogden onbekenden met geweld en auto te stelen. Dat mislukte en ze verdwenen met een Alfa Romeo.

Een tijdje later werd op de parking van de Makro te Machelen de autobestuurder F. De Kleermaeker uit Meise overvallen door twee kerels. Hij werd bedreigd met een mes en de mannen wilden er met zijn wagen vandoor gaan. Dat lukte evenwel niet en de boeven gingen aan de haal omdat ander Makro-bezoekers aan kwamen. Ook hier sloegen de boeven met een Alfa Romeo op de vlucht. In politiekringen sluit men niet uit dar de bandieten er later toch in geslaagd zijn een andere auto te stelen. Dat kan dan de Golf GTI zijn, die gebruikt werd bij de overval te Beersel, en die in Watermaal-Bosvoorde gestolen was.

Bron: Gazet van Antwerpen | 10 Oktober 1983

De volgende VMO-leden werden in 1981 veroordeeld.

• Bert Eriksson

• Jozef Gladine

• Lodewijk Persoons

• Louis Vercammen

• Adolf Goossens

• Alfons Troch

• Jan Vercammen

• Florent Mulder

• Joost Pyck

• Roger Spinnewijn

• Cesar Spitaels

• Ferdinand Verbeeck

In juni 1982 werd de zaak behandeld door het Hof van Beroep in Antwerpen. Ook toen werd VMO niet beschouwd als privé-militie. Daarop ging het parket in beroep bij cassatie en werd de zaak nogmaals behandeld door het Hof van Beroep, dit keer in Gent.

In mei 1983 oordeelde het Hof van Beroep in Gent dat VMO werd een privé-militie was. Na het arrest besloot Eriksson het VMO op te doeken.

VMO besluit tot ontbinding

Het Hof van Beroep te Gent heeft gisteren in een arrest bepaald dat de de Vlaamse Militantenorde (VMO) activiteiten ontplooit die in strijd zijn met de Wet van 29 juni 1934, waardoor deze vereniging dus als een privé militie moet beschouwd worden en bijgevolg verboden. Enkele uren na dit arrest maakte Bert Eriksson bekend dat zijn organisatie ontbonden is.

Het Proces waarbij enkele tientallen VMO-leden moesten terechtstaan was hoofdzakelijk aangespannen naar aanleiding van enkele incidenten in de Voerstreek in de zomer van 1979 (een mislukte strafexpeditie tegen José Happart en een bezetting van het gemeentehuis) en van een actie in de Brugse halletoren op 14 april 1980 waarbij de stadsbeiaardier zwaar werd gewond en gedeeltelijk bestendig werkonbekwaam is gebleven.

Op 4 mei 1981 vielen in de Correctionele Rechtbank te Antwerpen de eerste vonnissen. Daar werd bepaald dat de VMO inderdaad een privé militie is, waarbij uitvoerig werd verwezen naar een zomerkamp in de Ardennen. Voor het geweld dat tijdens de verschillende acties werd gebruikt, vielen enkele vrijspraken, en een reeks al dan niet effectieve boetes, maar ook effectieve straffen.

VMO-leider Bert Eriksson hoorde zich verwijzen tot een jaar effectief gevangenisstraf en een boete van 12.000 fr. Verder werd Jozef Gladine veroordeeld tot 8 maanden en 8.000 fr., Lodewijk Persoons en Louis Vercammen tot 4 maanden en 4.000 fr., Adolf Goossens, Alfons Troch en Jan Vercammen tot drie maanden en 4.000 fr.

Voor een aantal anderen was een gedeelte van de straf voorwaardelijk. Zo werden Florent Mulder en Joost Pyck verwezen tot acht maanden en 8.000 fr., waarvan de helft met uitstel. Roger Spinnewijn en Cesar Spitaels kregen 9 maanden en 8.000 fr., waarvan 3 maanden effectief en Ferdinand Verbeeck tenslotte kreeg 6 maanden waarvan 2 effectief.

Cassatie

Op 11 juni 1982 bracht het Hof van Beroep in Antwerpen enkele lichte wijzigingen aan wat de strafmaat betreft, maar bepaalde ook in het arrest dat de VMO niet als een privémilitie mag beschouwd worden. Hierop kwam een reactie van de Antwerpse procureur-generaal, die zich in cassatie voorzag, omdat hij meende dat het Hof van Beroep de wet van 29 juni 1934 op een foutieve manier had geïnterpreteerd.

Op 9 november 1982 verwees het Hof van Cassatie het VMO-dossier naar een ander Hof van Beroep, meer bepaald naar Gent. Op 2 en 3 maart van dit jaar werden daar de debatten nog eens overgedaan, met als hamvraag natuurlijk: het al dan niet zijn van een privémilitie. Over de feiten op zichzelf vormde dit Hof van Beroep, onder het voorzitterschap van raadsheer Leon Viaene, zich geen ander idee. De strafren werden behouden, hier en daar was de motivering opvallend uitgebreider dan bij de vorige arresten.

Zo werd bijvoorbeeld aangestipt dat het niet is omdat José Happart afwezig was, dat de raid tegen zijn woning niet het karakter van een aanslag had. Ook voor de bezetting van de Brugse halletoren werd de betichting van woonstschennis weerhouden.

Geweld

Het Hof van Beroep volgde tenslotte de thesis van de Correctionele Rechtbank waarbij de VMO in overtreding werd rijkste doel het veranderen van politieke structuren, waarbij inderdaad wel een wat geweld wordt aangewend. Dit vermengen van middel en doel, zo gaat het arrest verder, is een uithollen van de wet. Voor een juiste interpretatie moet men teruggaan naar de voorbereidende parlementaire werkzaamheden. Het was de bedoeling van de wetgever geweld te voorkomen, ongeacht of dit geweld een ander doel moet dienen. En dat is precies bij de VMO het geval.

Media

Enkele uren na het arrest - waarbij de onmiddellijke aanhouding niet werd bevolen - maakte de VMO haar definitieve ontbinding bekend. “Er is voor de Vlaamse Militantenorde geen andere mogelijkheid over”, aldus Bert Eriksson, “maar deze ontbinding doen we uit vrije wil. We werden niet kapot geïnfiltreerd, het gaat niet om een innerlijke malaise. Dat de Belgische Staat de VMO heeft veroordeeld, maakt deel uit van een welbewuste tactiek, maar ook in eigen Vlaams-nationale kringen was er vaak zeer weinig waardering”.

De VMO-woordvoerder beklemtoonde dat er geen vervangende organisatie zal komen en dat ook niet gedacht wordt aan clandestiene acties. “Vanzelfsprekend is de individuele inzet van de militant niet weg, maar deze moet dan maar een uitlaatklep vinden bij bijvoorbeeld TAK of Voorpost. Ik trek mijn uitspraak van twee jaar geleden over ondergrondse acties totaal in. Wij leggen ons neer bij het arrest”.

Tenslotte had hij nog een veeg uit de pan voor de media, bijzonder de links geïnspireerde. “Elke dag opnieuw werden leugens verspreid. “Wij verklaren hier openlijk dat er zonder de hetze van de pers geen VMO-proces ware geweest”. Vernomen kon worden dat enkele veroordeelden zich individueel in cassatie zullen voorzien, maar niet de groep als dusdanig.

Bron: Gazet van Antwerpen | 27 Mei 1983