Voor alle duidelijkheid: ik wil niets liever dan dat er een proces-Bende van Nijvel komt maar op een bepaald moment moet je een afweging durven maken. Na meer dan dertig jaar onderzoek is het nog steeds niet gelukt om de daders te vinden en te berechten. We hebben in het verleden al heel vaak gehoord dat "we dicht bij een doorbraak zitten". Iedere keer zien we dat het niet lukt of dat er bepaalde obstakels zijn ("duistere krachten"?) die ervoor zorgen dat het niet lukt.

Dus stel ik mij de vraag: heeft tien jaar extra nog zin? Is er geen alternatief mogelijk? En op dit moment is dat alternatief nog aanwezig. Speurders, magistraten of politici die het toen hebben meegemaakt, zijn nog in leven en kunnen er nog over spreken, wat nu niet kan of mag. Over nog eens tien jaar zullen er weer een aantal hoofdrolspelers overleden zijn, mensen die vandaag nog iets nuttig kunnen vertellen. Denk ook aan de uitspraak van De Valkeneer die hier al gepasseerd is: 

"Tegen die datum [2025] kunnen we veronderstellen dat het merendeel van de daders overleden is of zeer oud zal zijn. Men zou zo dus kunnen aantonen dat er alles aan gedaan is om hen te ontmaskeren. Nu is dat nog niet het geval."

Let wel: ik verwacht niet dat de daders na de verjaring opeens de waarheid zullen vertellen of hun geheime wapenkast tonen.

Nu is er nog een kans om de waarheid te vinden, over tien jaar is die kans er niet meer. Of gaan ze dan de speurders nog eens tien jaar geven? En daarna nog eens?

Nog een kleine voetnoot:

Ik ben in principe ook niet tegen een verlenging van de verjaringstermijn voor criminele zaken. Dankzij wetenschappelijke vooruitgang zijn nieuwe onderzoeksdaden mogelijk. Maar ik wel graag een debat over het feit of dit ook van toepassing moet zijn voor het Bende van Nijvel-dossier (kan het niet nog een jaar wachten?), want dit dossier is de reden om de termijn aan te passen.

Volgende week op Canvas: We were Gladio » www.canvas.be

Na afloop van de Tweede Wereldoorlog richtte de NAVO een geheime organisatie op waarvoor burgers gerekruteerd en opgeleid werden in heel Europa. Hun missie: een eventuele communistische invasie van West-Europa te stoppen. De operatie stond bekend als Gladio of het Stay Behind-project. Toen de Italiaanse tak van de organisatie in de jaren '90 ontdekt werd, weigerde de NAVO elke commentaar, archieven bleven verzegeld en de geheime agenten waren gebonden door een eed van stilte. Tot nu. In deze film onthullen agenten en commandanten van Stay Behind in Italië, West-Duitsland, België en Luxemburg de waarheid over het best bewaarde geheim van de Koude Oorlog.

• Duur: 53 minuten

• Op tv: Woensdag 10 december om 21:30

• Op tv: Donderdag 11 december om 17:50

Marcel Barbier in brief nummer 6 van februari 1986:

Faez Al Ajjaz was ook betrokken bij de 'operatie Libië'. Het zit zo. Op het Rouppeplein bevond zich een opvangtehuis voor jonge en verwaarloosde Noord-Afrikanen. Hij wou hen een nuttige bezigheid bezorgen en stelde voor hen op te leiden tot strijders voor de Islam. U kunt het vervolg raden: ze zouden in Libië een terrorisme opleiding krijgen. Ik moest hen hier voorbereiden opdat ze in de zware testen en proeven zouden slagen. Door mijn donkere huid en mijn nieuwe naam, Zwaël Boukadida, leek ik een kind van een Tunesische vader en een Belgische moeder.

Mijn ouders waren zogezegd bij een ongeval omgekomen. In Libië zou ik dan goed worden ontvangen en undercover inlichtingen inwinnen over de terroristische netwerken in Europa. In een eerste fase zouden Lammers, Nemry en Saucez vertrekken. Ik zou volgen samen met Libert. Ik kreeg echter van Calmette en Christian Smets de tip om zeker niet op het voorstel in te gaan omdat me anders een gewisse dood wachtte.

Veel later vernam ik dat we ter plaatse zouden zijn ontmaskerd en geliquideerd. Zij die ons moesten verraden zouden daarna in Europa worden ingezet om de instellingen te destabiliseren met terroristische aanslagen, bijvoorbeeld op grootwarenhuizen. Ik krijg een punthoofd als ik hierover nadenk.  

Dit doet mij denken aan de mystieke/Keltische milieus waarbinnen sommige leden van WNP graag vertoefden. 

Hieronder nog de tekst over de crash van Van Wijck uit "De netwerking van een neo-aristocratische elite in de korte 20ste eeuw" van Klaartje Schrijvers (zij die niet graag veel woordjes lezen, kunnen nu best afhaken):

(...) In ieder geval slaagde Richard Van Wijck erin via de Ordre de Rouvre en de Cercle des Nations een invloedrijk relatienet op te bouwen. Hij koesterde echter de grote ambitie om door te dringen tot de financiële cenakels, en daartoe moest hij onvermijdelijk over een eigen bankinstelling beschikken. Rond 1975 maakte Richard, via Paul Van kerkhoven, kennis met de graaf Giorgio Gherardi Dandolo, die al spoedig daarna lid werd van de Cercle des Nations.

Deze Italiaanse graaf, door de laatste koning van Italië, Umberto II, in de adelstand verheven (al vindt men hem nergens terug in adellijke registers), beschikte over heel wat connecties in de internationale jetset van Italië,Zwitserland en Monaco. Zijn vader Sandro Gherardi was een erkend EG-ambtenaar. Samen met Dandolo werd Richard Van Wijck eigenaar van een bank in Lugano. De Credito Commerciale zette een reeks fiscaal even interessante als riskante operaties in en in 1976 werd een holding in Luxemburg opgericht. Die holding droeg de naam Credithold en werd een belangrijke scharnier voor latere Belgische financiële operaties.

Beheerder werd Theo Van Helvoort, lid van de Cercle des Nations en tevens één van de beheerders van de CCC. Credithold nam een participatie in de Brusselse verzekeringsmaatschappij North Europe International. De zaak ging echter later bankroet en het verlies liep op in de tientallen miljoenen frank. In april 1976 richtte Credithold in Brussel de Société Européenne de Gestion Industrièlle (SEGI) op, met een kapitaal van 10 miljoen frank. Beheerder werd opnieuw Theo Van Helvoort. Weer zat de bank Credito Commerciale uit Lugano achter de operatie.

SEGI verwierf samen met politieke vrienden uit de Cercle des Nations(waaronder Benoit de Bonvoisin), meer dan 7% van het kapitaal in de firma Boomse Metaalwerken. Maar enkele slimme oplichters (Godfrin en Zarotti) maakten Van Wijck en zijn vennoten alweer miljoenen lichter. Eén van die vennoten was Bernard de Marcken de Merken, die ten gevolge van dit avontuur zijn prachtige woning aan de Brusselse Louisalaan moest verkopen aan de groep Van Wijck. Graaf Dandolo baatte er later een casino uit voor de jetset van Europa.

Nog in 1976 begonnen Van Wijck en Dandolo met een nieuwe zaak, de NV Sogedex,een internationale handel in grondstoffen. Ook het domein van Van Wijck in Essen werd datzelfde jaar ondergebracht in een aparte NV Wildven. Paul Vankerkhoven werd beheerder. Van Wijck bracht er zijn domein van 105 hectaren in, maar diverse financiële transacties zorgden ervoor dat hij 6 jaar later zijn domein ter waarde van 126 miljoen frank en zijn hele privé-vermogen in bankroet zag opgaan.

Samen met de publicist en Vanden Boeynants’ intimus Jo Gérard (beiden lid van de Cercle des Nations) richtte de groep Van Wijck ook nog een import/export bedrijf op tussen België en Tunesië, de NV Société Générale Interfinancière (SGI). Afgevaardigd beheerder van de SGI werd baron Serge de Ceuninck, lid van de Cercle des Nations. Een jaar later benoemde Vanden Boeynants Richard Van Wijck, trouwens samen met Benoit de Bonvoisin, tot beheerder van het Legermuseum in Brussel, waar "toevallig" Jo Gérard de lakens uitdeelde. Maar de grote ambitie om een eigen bankinstelling te bezitten liet het duo Van Wijck-Dandolo niet los. In 1977 richtten zij opnieuw via de Luxemburgse holding Credithold de NV Credit Commercial et Financier (CCF) op.Voorzitter werd Richard Van Wijck, ondervoorzitter Giorgio Gherardi Dandolo.

Afgevaardigd beheerder werd baron Serge de Ceuninck en beheerders Alain Laets enprins Rodolphe de Croÿ-Roeulx. Stuk voor stuk leden van de Cercle des Nations. De CCF verstrekte niet alleen hypothecaire leningen aan EG-ambtenaren, maar trok ook gelddeposito's aan van een 50-tal vermogende Belgen die frauduleus werden doorgespeeld naar de Luxemburgse kapitaalmarkt. De CCF functioneerde dus spoedig als een clandestiene, occulte bankinstelling. Maar het duo Dandolo-Van Wijck ontsnapte nog lange tijd aan de controle van de overheid.

Wie hieraan niet ontsnapte was de vroegere schatbewaarder van de Cercle des Nations, graaf Hervé d'Ursel, schoonbroer van Benoit de Bonvoisin. Hij was een zakenrelatie van Van Wijck en samen zetelden ze al jaren in het beheer van de holding BUFA. In december 1977 verkocht d’Ursel de controle over BUFA aan de firma Continental Foods uit Puurs en verwierf hierdoor, via de Kredietbank Luxemburg, onrechtmatig 181 miljoen frank. Toch bleven d'Ursel en Van Wijck ook na die verkoop nog jaren beheerders bij BUFA. In november 1980 werd d'Ursel echter voor die fraudeoperatie gearresteerd en verbleef een maand in voorhechtenis in de gevangenis van Vorst. Twee jaar later zou Richard Van Wijck hetzelfde overkomen.

Terwijl de bank van Van Wijck en Dandolo in Lugano in 1979 werd verkocht aan de Credit Commercial de France te Genève, richtte de groep Van Wijck in augustus 1979 te Brussel nog vlug een computerbedrijf op, de NV Technology Management Systems. In 1982 ging die firma over kop. De krach van de ganse groep was nu onafwendbaar. Maar alweer leek het duo Van Wijck-Dandolo door de mazen van het net te kunnen glippen. In april 1982 verwierven zij tezamen met mevrouw Laets (echtgenote van Dandolo) en vader Gherardo Dandolo de helft van het kapitaal in de Antwerpse privé-bank "Beeckmans, Gheysens, Vanderlinden & Co", via de moedermaatschappij van die bank, de NV Finmob.

Toeval of niet, maar twee beheerders van die bank waren GuyMercier en Philippe Vanderlinden die al jaren samen met Van Wijck en d'Ursel in de beheerraad van BUFA zetelden. In juli 1982 werd een andere vriend uit de groep rond de Cercle des Nations en CEDI, de extreem-rechtse bankier Jack de Spirlet, directeur van de Antwerpse privé-bank "Beeckmans, Gheysens, Vanderlinden & Co". In de praktijk had de Spirlet zijn Brussels kantoor gewoon in de zetel van de Crédit Commercial et Financier: een echte bank kwam zich dus vestigen in de clandestiene bank.

En toen begon de Bankcommissie onraad te ruiken. Ze gooiden het op een geheimakkoord met de Antwerpse privé-bank, en zette die aan om geleidelijk en discreet haar nauwe banden met de CCF en Van Wijck af te bouwen. Graaf Dandolo rook onraad, verdween van het toneel en resideert sindsdien in Monaco. Richard Van Wijck ging uiteindelijk volledig bankroet en sleurde hierin bijna 20 vennootschappen mee. Het totale verlies werd geschat op meer dan 1 miljard Belgische frank. Van Wijck zelf verloor al zijn kapitaal en werd veroordeeld tot 20 maanden met uitstel. Hij zat één maand voorhechtenis uit. Pittig detail, zijn advocaat was niemand minder dan Xavier Magnée ... en ja, lid van de Cercle des Nations.

Bekijken we het frauduleuze bankroet van Richard Van Wijck dan valt één constante op: naast natuurlijk Richard Van Wijck, waren Gherardi Dandolo, Jack de Spirlet, Paul Vankerkhoven, graaf Yves d'Ursel, Bernard de Marcken de Merken, Benoit de Bonvoisin, Jo Gérard, Paul Vanden Boeynants, Serge de Ceuninck, prins Rodolphe Croÿ-Roeulx, Theo Van Helvoort en Xavier Magnée allemaal lid van de Cercle des Nations. Laten we er ook op wijzen dat zij in de Cercle des Nations tevens één of meerdere bedrijven of instanties vertegenwoordigden, en niet alleen diegenen die in het faillissement van Van Wijck betrokken waren.