Vlak na Aalst verscheen in De Standaard een artikel over de Bende van Nijvel en banditisme in België. Vooral de bende Van Hoe-Verstuyft die in het artikel aan bod komt, lijkt een exacte kopie van de Bende van Nijvel:

(...) Toen ik [Louis De Lentdecker] hem jaren geleden vroeg waarom hij een kind en vrouwen neerschoot antwoordde Verstuyft: omdat die daar toevallig stonden, of omdat ze in de weg łiepen. Op de vraag of het nodig was mensen neer te schieten om geld te bemachtigen, antwoordde hij: “neen, maar ’t was gemakkelijker. En het ging veel rapper. Daarbij zijn er altijd bendeleden die ter plekke bang worden, de kluts kwijt geraken. Dus moet men rap weg wezen. Vandaar dikwijls het vuren.”

Dit is exact hetzelfde als bij de Bende van Nijvel: die vermoordden ook enkel mensen die zich verzetten, in de weg lopen of toevallig op het verkeerde moment op de verkeerde plaats waren.

Techniek is beter, “mensen” zijn even wreed: Gangsterbenden zijn niet nieuw

Ten onrechte heeft men het al te nadrukkelijk over een tevoren nooit gekende uitbreiding van de zwaarste criminaliteit. Ons land werd schier onophoudend door min of meer grote benden geteisterd. Meestal duurde het jaren eer zij ontmaskerd werden en gebeurde dit dank zij het toeval.

Meestal ook werden politie en rijkswacht, en het gebrek aan coördinatie tussen de politiële diensten, hoofdzakelijk en verkeerdelijk als oorzaken van veel falen gebrandmerkt. Vandaag hebben gangsters meer en betere wapens, snellere vervoermiddelen dan vroeger (en dan de politie of de rijkswacht) maar het lef van de boeven, hun wreedheid, hun bloeddorstigheid, hun moordlust en hun geldzucht bleven onveranderd dezelfde. Wel zijn de media sterker en directer om hun triestige avonturen tot bij het publiek te brengen.

Tijdens een tv-uitzending zei minister van Justitie Gol dat men een superpolitie zou oprichten in de strijd tegen de zwaarste criminaliteit. Hij zei ongeveer hetzelfde als zijn voorganger uit de jaren 1919 toen de huidige gerechtelijke politie speciaal opgericht werd tegen de wandaden van de bende Van Hoe-Verstuyft die in minder dan 18 maanden een veertigtal roofovervallen en 12 moorden pleegde.

De bende telde 40 leden. Ze roofde vooral boerderijen leeg. Het waren steeds dezelfde bendeleden die gebruik maakten van vuurwapens en mensen doodden: de vaste kern had echter om de haverklap andere “medewerkers”. De bende doodde een kind van 15 in Sinaai-Waas en schoot meer vrouwen dan mannen dood. René Verstuyft, een van de bendeleiders, werd voor de misdaden tweemaal ter dood veroordeeld. Hij zat 36 jaar in de gevangenis. Raymond Van Hoe stierf in de gevangenis in 1930.

Cynisch

Toen ik [Louis De Lentdecker] hem jaren geleden vroeg waarom hij een kind en vrouwen neerschoot antwoordde Verstuyft: omdat die daar toevallig stonden, of omdat ze in de weg łiepen. Op de vraag of het nodig was mensen neer te schieten om geld te bemachtigen, antwoordde hij: “neen, maar ’t was gemakkelijker. En het ging veel rapper. Daarbij zijn er altijd bendeleden die ter plekke bang worden, de kluts kwijt geraken. Dus moet men rap weg wezen. Vandaar dikwijls het vuren.”

Men heeft de bende zeker ogenblik anarchistische en politieke bedoelingen toegeschreven. In Oostakker doodde zij een boer en zijn meid die te bed lagen. Onder het hoofd van de gedode vrouw schoof men een misboek, gestolen uit de Sint-Baafskathedraal. Op de vraag waarom hij dat deed antwoordde mij Verstuyft: “dat deed niet ik maar een van de vrouwen die bij ons waren. Omdat we niet wisten waarheen met dat misboek.”

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd zekere Kallaert, een van de juryleden die de bende aan de misdaden schuldig verklaarde, in zijn woning te Gent afgrijselijk gemarteld en vermoord. Nooit werden de daders gevonden.

Verstuyft had dezelfde methodes, dezelfde brutaliteit als de gangsters van 1985. Hij had niet dezelfde auto's, niet dezelfde wapens. En er was evenmin tv om het publiek onmiddellijk in te lichten. Niettemin was de schrik voor zijn bende dermate groot dat men in honderden Vlaamse families de hemel om bescherming bad tegen hem. Hij vond dit zeer leuk.

In 1922 verscheen “de bende van Adegem" voor het hof van assisen van Oost-Vlaanderen nadat bendeleider Oscar Mersi tijdens een belegering doodgeschoten was. In 1925 moesten 23 leden van de bende Martin Louis Nauwelaerts zich voor het hof van assisen van Antwerpen verantwoorden wegens 201 overvallen en diefstallen en 4 moorden.

Ook in die dagen werd geklaagd over het gebrek aan politiediensten en het uitblijven van coördinatie. Zij was toen evenmin bestaande als bij de Delhaize-overval in Aalst. Omdat zij op het hoogste niveau onbestaande was en omdat op het peil van de magistratuur te vaak onervaren mensen met belangrijke beslissingen talmden of onbereikbaar waren.

De reus

Bandietenbenden, overvallen, moorden, en de verwarring en de angst daarbij, bedreigen geregeld de burgers en het openbaar leven. In 1982 werd te Luik het oeverloos proces gepleit tegen de gangsters Robert Van Oirbeek, Marcel Walthery, Maurizio Turato en andere zware jongens die met Michel Anthemus en Francis Royen (later in Parijs aangehouden) gedurende jaren roofovervallen, gijzelingen en moorden pleegden. Een kopstuk van die gevaarlijke bende, de legionair Yvan Somville, was in december 1979 in Koekelberg door de antigangbrigade doodgeschoten.

Samen met Vanoirbeek werd ook Heinrich Toumaniantz, een reus, als berucht bendelid beschreven. Zeker ogenblik werd verteld dat Tummaniantz gestorven was. Vrienden uit het milieu zouden hem om zijn loslippigheid “geliquideerd" hebben. Zijn lijk vond men nooit. Daarom is het onvermijdelijk dat van hem gesproken wordt zodra ergens “een grote gestalte" opduikt.

In 1970 werd bendeleider Maurits Florizoone wegens 126 diefstallen in Duitsland, Frankrijk, Zwitserland, Oostenrijk en België tot 15 jaar veroordeeld. Deze gewezen IJslandvaarder had voordien 18 jaar in de gevangenis gezeten. In 1977 kwam hij vrij, pleegde in Oostende een overval en werd in 1978 nogmaals tot 10 jaar veroordeeld.

In 1971 pleegde de legendarische gangster Hypoliet Pannecoucke (65) zelfmoord in de gevangenis van Dendermonde. In 1951 was hij in Bergen als bendeleider wegens ontelbare diefstallen, inbraken, en inzonderheid een hold-up van 4 miljoen in de kolenmijn van Mariemont-Bascoup, tot 20 jaar veroordeeld. Reeds tijdens de oorlog leidde hij een gangsterbende. Toen hij in 1971 verdacht van moord op een vrouw in Denderleeuw weer opgepakt werd - hij was pas enkele jaren vrij - pleegde hij zelfmoord. Men vermoedt dat hij naar Denderleeuw gegaan was om een gewezen bendelid te doden die hem zou verklikt hebben.

In 1967 stond in Luik de bende van “Milord" Hubert Tassin wegens allerlei misdaden terecht. Tassin had zijn twee zonen in de bende. Een van hen joeg hij weg uit de groep. “Je bent slechts goed om te werken jij, hoepel op", zei hij.

In 1966 werden in Brussel leden van de beruchte bende Havelange wegens acht zware roofovervallen veroordeeld tot 18 en 12 jaar. Tussen hen bevond zich Albert Gillet die men later ook ontmoette in het drugproces rond rijkswachtcommandant François.

Wie de kranten van de jongste 150 jaar inkijkt vindt voortdurend verhalen en procesverslagen over diverse roversbenden. Steeds treft men rond de bendeleden vrouwen aan, vaak hebben de benden relaties met het milieu van prostitutie en (later) van drugs.

Welke taal de benden in verschillende streken van het land gebruiken is nooit een aanwijzing. In de jaren 1860 zaaide een Waalse bende paniek in Waals Brabant en in de streek van Charleroi. Men zei toen dat die “zwarte bende" uit Vlamingen bestond. Zo begon trouwens het drama van Jan Coucke en Pieter Goethals, Vlamingen die gehalsrecht werden als medeplichtigen in de roofmoord op de weduwe Dubois te Couillet.

De “zwarte bende" van Brabant, de bende van de Carbonari in het Luikse, de “rode bende van Staden" (1880), de “bende van Nijvel" (1982) en zoveel meer moordgroepen: steeds andere, steeds moderner wapens; steeds dezelfde motieven, steeds dezelfde brutaliteit bij de bandieten.

Bron: De Standaard | 13 November 1985