De waas van mysteries rond de Bende van Nijvel blijft speurders, families van de slachtoffers en de rest van Vlaanderen na 35 jaar nog steeds in de greep houden. Midden juli werden in een bos in het Waals-Brabantse Pécrot nog opgravingen gedaan in het kader van het onderzoek. Het Laatste Nieuws gaat deze zomer op pad door het Pajottenland in het spoor van de Bende. Vandaag trekken we met Bende van Nijvel-journalist Guy Bouten (74) naar de Kesterheide in Gooik. Na de terreur in Aalst op 9 november 1985 waarbij negen mensen het leven lieten, doken ze mogelijk onder in het leegstaand NAVO-gebouw. “Wat ik daar in die gebouwen zag en de getuigenissen die ik hoorde, tarten de verbeelding”, zegt Bouten.
Vandaag doen alleen een bord met het opschrift ‘militair domein’ en een omheining van prikkeldraad nog aan het verleden terugdenken. Het gebouw in hoefijzervorm is sinds enkele jaren in privéhanden en wordt intussen gerenoveerd tot vermoedelijk een kantoorruimte. Vroeger bestond het complex uit een vijftal paviljoentjes met daarin burelen, toiletten een keukentje.
Bende van Nijvel-journalist Guy Bouten (74) ging vijf jaar geleden met een urban explorer uit de buurt binnen een kijkje nemen. “Hij had enkele zaken ontdekt die hij me wilde tonen”, zegt Bouten, terwijl we in de schaduw van de grote zendmast zitten. Die wordt nog altijd door Defensie gebruikt voor de eigen communicatie.
“Binnen leek het wel alsof de laatste aanwezigen in de grootste haast zijn moeten vluchten. Op de grond lagen tientallen NAVO-documenten slordig in het rond gegooid. Zowel op de grond als op twee deuren lagen of hingen linten van de rijkswacht. Daarnaast waren er verschillende schietschijven in de vorm van menselijke silhouetten aanwezig, met op verschillende borden onderaan het opschrift ‘RW-GD’, wat staat voor Rijkswacht-Gendarmerie. Die dienden voor practical shooting en ze waren ook effectief voorzien van kogelgaten.”
Bloedsporen en vingerafdrukken
Volgens Bouten gaat het om een voormalig administratief gebouw van de iets lagergelegen SATCOM, een van de twee belangrijkste communicatiestations van de NAVO, te herkennen aan de vier witte radomes of bolvormige antennes.
“In 1983 sloot het gebouw de deuren”, vertelt Bouten. “Toen ik er ging kijken lagen er overigens doeken op de grond met geronnen bloed. Ik heb dat allemaal gemeld aan de speurders in Charleroi, maar geen idee of ze er ooit iets mee gedaan hebben. Ik vermoed van niet. Het had misschien toch de moeite geweest om vingerafdrukken te nemen op de schietschijven. Als Madani Bouhouche (een ex-rijkswachter die in 1995 veroordeeld werd voor verschillende zware misdaden, waaronder twee moorden, en in verband gebracht werd met de Bende, red.) daar was geweest, had hij die toch wel eens vastgenomen. Het is aan de onderzoekers om het echt uit te klaren.”
De schietschijven en linten van de rijkswacht bewijzen dat deze volgens militaire principes werkende politiedienst op de hoogte was van het bestaan van de gebouwen op de Kesterheide. “Madani Bouhouche, die samenwerkte met de Staatsveiligheid en deel uitmaakte van de logistieke cel van de Bende, wist van het bestaan van de kazerne en wist dat de gebouwen sinds 1983 leegstonden”, gaat Bouten verder.
Bouhouche overleed in 2005 in Frankrijk toen hij bij het houthakken, dicht bij Andorra, onder een boom terechtkwam. Bouten gaat er echter van uit dat hij zijn eigen dood in scène heeft gezet en een lichaam met een onherkenbaar verminkt hoofd onder de boom heeft gelegd.
“Het is honderd procent bewezen dat Bouhouche de leider van de logistieke cel van de Bende was. Dat bewijzen ook zijn memoires die in mijn boek staan. Het laat minstens blijken dat hij actief was in heel dat duistere netwerk dat de Bende van Nijvel is geweest. Door zijn nauwe contacten met oud-legermajoor Jean Bougerol en wijlen rijkswachtkolonel René Mayerus, beiden lid van de CIA, ligt het nog meer voor de hand dat hij op de hoogte was van het bestaan van deze NAVO-basis. Ook zijn maatje Robert Beijer (eveneens ex-rijkswachter met wie Bouhouche een detectivebureau oprichtte, red.) zat voor de Bewakings- en opsporingsbrigade (BOB) bij de sectie Info en Terrorisme en snuffelde overal wat rond. Ik zeg niet dat ook Beijer er is geweest, maar rijkswachters waren dus alleszins vertrouwd met het gebouw. Gezien zijn ervaring en speurzin was Beijer ongetwijfeld ook op de hoogte over het bestaan en de mogelijkheden van het gebouw.”
Achtervolging en verstoppertje spelen
Op een steenworp van de paviljoenen op de Kesterheide speelde zich de avond van 9 november 1985 iets vreemds af. Omstreeks 19.40 uur pleegt de Bende de bloedige overval op de Delhaize in Aalst. Even over 20 uur wordt wijlen Gooiks oud-burgemeester en voormalig gedeputeerde Jan Anthoons, die vorige maand overleed, met zijn vrouw, zijn zoon Herman en diens vriendin op de Ninoofsesteenweg in Leerbeek ingehaald door een zwarte Golf GTI en een rode BMW.
De bestuurder van die BMW was enkele kilometers voor Leerbeek bijna van de weg gereden door de Golf toen hij een tractor inhaalde. De jongeman, die nog altijd anoniem wil blijven maar de zoon van een toenmalig gemeenteraadslid is, duwde daarop het gaspedaal in en zette de achtervolging in waarbij snelheden tot 200 kilometer per uur werden gehaald. Hij seinde met zijn grootlichten, maar kreeg geen reactie.
Aan het kruispunt ‘Hogenberg’ in Leerbeek negeerde de Golf een rood verkeerslicht, de BMW-bestuurder hield halt. Pas maanden later kan Anthoons een verklaring afleggen, de BMW-bestuurder wordt pas een jaar later verhoord.
“Gelukkig voor de Gooikse betrokkenen, maar waarom werd er op dat moment niet geschoten of gericht op de achtervolger in de BMW?”, vraagt Guy Bouten zich af. “Na het bloedbad op de Delhaize in Beersel ging een burger ook al achter de GTI aan, zonder te beseffen wie er in de Golf zat, maar de GTI vertraagde, het kofferdeksel opende en de zogenaamde ‘killer’ richtte zijn wapen op de achtervolger. Die laatste ging onmiddellijk in de remmen en zette de achtervolging stop. De BMW-rijder op zijn beurt kon liefst twee kilometer ongestoord achter de GTI racen.”
Volgens de urban explorer die het militaire gebouw doorzocht en Bouten inlichtte, is daar een goede reden voor. “Hadden ze daar duidelijk gemaakt dat ze bij de Bende hoorden, eventueel schoten en als dat slecht afliep voor de achtervolger, dan had er daar een urenlang onderzoek plaatsgevonden in de buurt van hun schuilplaats. Dat wilden ze dus niet”, oppert de man die liever anoniem blijft. En dus zouden ze mogelijk even voorbij het kruispunt rechtsomkeer gemaakt hebben om binnendoor naar de Kesterheide te rijden.
Maar wat deden de gangsters dan op de Kesterheide? “Het Bos van La Houssière ligt met zo’n snelle wagen op een kwartier rijden van de Kesterheide”, weet Bouten. “Volgens een ‘fameuze’ getuigenis werden in dat bos rond 0.30 uur twee mannen bij een Golf opgemerkt en lag er mogelijk iemand neer op de grond. Er is dus een speling van enkele uren. Misschien hebben ze zich dus in het gebouw op de Kesterheide verscholen tot het nationaal alarm werd opgegeven?”
Er is voor Bouten nog een extra element dat de Kesterheide aan de Bende kan linken. “De getuigenis van Joël Lhost, een Waalse vakbondsman die ingeschakeld werd als infiltrant bij extreemlinks”, zegt Bouten. “Hij zegt in de lente van het jaar 1985 voorgesteld te zijn aan een hooggeplaatste persoon uit het Amerikaanse leger die werkzaam is bij de SHAPE (Supreme Headquarters Allied Powers Europe) in Casteau, ten noorden van de stad Bergen. Het is een Amerikaanse basis en hoofdkwartier en commandocentrum van de NAVO. Lhost kreeg verschillende opdrachten in onder meer het Bos van La Houssière en in de omgeving van het kanaal van Ronquières, waar hij op verschillende momenten trajecten moet afleggen, foto’s moet nemen van strategische plaatsen en chronometreren. Op 27 september 1985 krijgt hij een nieuwe opdracht. Hij krijgt een mobiele antenne mee in de auto en moet een route afleggen en doorgeven of er al dan niet politie aanwezig is. Net voor zijn vertrek vonden de overvallen op de Delhaizes in Eigenbrakel en Overijse plaats. Het einde van zijn route: de SHAPE. Het lijkt dus dat hij de vluchtweg van de daders moest verkennen en die trokken dus mogelijk naar de NAVO-basis van Casteau. Ook na Aalst stelde de Bende hun grondige kennis van het terrein tentoon door met militaire precisie binnenwegen te nemen en de politie zo te verschalken.” In september 2014 werd de woning van Lhost in het zuidwesten van Frankrijk overigens beschoten.
Wapens opgepikt en begraven in Pepingen
Bovendien is het volgens Bouten mogelijk dat Philippe ‘Johnny’ De Staerke, een notoir gangster tijdens de jaren 80 en leider van de Bende van Baasrode, de wapens die gebruikt waren tijdens de overval in Aalst nadien op de Kesterheide is komen ophalen. “Hij vervoerde ze in een blauwe koffer van het merk Samsonite”, luidt het.
“Rond 21 uur na de overval in Aalst arriveerde hij in de Barastraat in Anderlecht bij zijn vriend Sotirios Papadopoulos met de koffer. Papadopoulos woog die en was er zeker van dat er wapens in de valies zaten. Zondagmiddag is Philippe met zijn vriendin opnieuw naar dat appartement getrokken. De valies stond er, samen met een spade en een kakibroek. Hij opende de valies en zijn vriendin zag de wapens. Het leken volgens haar twee geweren en een mitrailleur te zijn. Hij legde alles in de koffer en samen reden ze naar een bos aan het kasteel Manebroek in Pepingen. Zij bleef in de auto wachten en hij keerde later terug uit het bos zonder koffer. Die met modder besmeurde koffer werd veel later door de Deltacel leeg teruggevonden bij de nieuwe vriendin van De Staerke en was dus opnieuw opgegraven. In de koffer werden door een labo uit Londen kruitsporen van Legia-munitie aangetroffen. Munitie die gebruikt is in Aalst.”
“De wapens werden mogelijk later bij Philippes broer Julien gebracht”, vervolgt Bouten. “Julien kreeg die koffer in Dendermonde te zien en kreeg onmiddellijk een flauwte. In het ziekenhuis stelde de dokter vast dat het om een geveinsde flauwte ging. Eens terug in Dendermonde werd Julien op het toilet betrapt toen hij een foto aan het verscheuren was van zijn schoonbroer, die overigens verdacht wordt van de diefstal van de Saab in Eigenbrakel die gebruikt werd bij Bendefeiten in ’82 en ’83. Waarom zou je een flauwte veinzen als je niets met die valies te maken hebt?”
Ook Hallenaar betrokken bij Aalst?
“De Staerke is die zaterdag in de late namiddag net voor de overval van Aalst ook zo goed als zeker op verkenning geweest in het Aalsterse Delhaize-warenhuis”, zegt Bouten. “Na die verkenning is hij met zijn vriendin naar Halle gereden om zijn goede vriend Robert ‘Bob’ Eckhardt op te halen. Samen reden ze naar Brussel en De Staerke en Eckhardt werden afgezet aan een gebouw met een bruine poort met op de bellen allemaal Italiaanse namen. Zij is vervolgens naar haar appartement in Elsene gereden. Eckhardt werd overigens bij de overval in Aalst herkend aan het stuur van een andere Golf dan de Golf die bij de overval gebruikt werd. Hij stond geparkeerd op een kleinere parking aan het Osbroekpark. Een mogelijkheid is dat ze na de overval naar een rendez-vouspunt zijn gereden, wat de Kesterheide kon zijn, om de wapens op te pikken. Rond 22 uur kwam De Staerke thuis en op het nieuws was er sprake van Aalst, waarop hij tegen zijn vriendin zei dat hij dat had gedaan, maar dat ze moest zwijgen of hij ging haar kind vermoorden.”
Philippe De Staerke werd in 1986 gearresteerd op verdenking lid te zijn van de Bende van Nijvel. In 1987 werd hij veroordeeld tot twintig jaar cel, maar niet voor feiten in verband met de Bende van Nijvel. Hij werd op 30 mei 2001 vervroegd vrijgelaten.
Bron: Het Laatste Nieuws