Natuurlijk is dat een interessante vraag, maar die tijdlijn staat los van deze reconstructie. Al kan je die gebeurtenissen natuurlijk niet loskoppelen. In deze reconstructie heb ik me beperkt tot de overval zelf.

Dat is zeker een mogelijkheid. Er zijn getuigenverklaringen van mogelijke verkenningen aan een Delhaize-warenhuis in een nabijgelegen gemeente.

Merci!

Het is misschien geen hypothese. Het kan ook zijn dat Bougerol zich interessant wou maken of met de mensen hun voeten aan het spelen was.

(...) Veel tijd om samen in te burgeren kregen we niet, want Philippe [Lacroix] had alweer een job voorbereid. Patrick [Haemers] vertrok dus weer naar België en ik bleef opnieuw alleen achter met Kevin. Een paar dagen na zijn vertrek belde hij me op. Hij was in alle staten.

“Sabrina, we zitten met een probleem”, begon hij. “Marc Vandam is gewond en het ziet er behoorlijk goor uit.” Even was het stil aan de andere kant van de lijn. Toen hoorde ik Patrick zuchten. “Door een stommiteit van Jean-Pierre Halla, de ex van Corinne. Hij panikeerde bij onze laatste overval en begon in het wilde weg te schieten. Hij heeft Vandam geraakt in de schouder en de hand. Merde!”

Jean-Pierre Halla was een zware jongen uit het noorden van Frankrijk, die occasioneel met de bende wilde samenwerken. Hij had in Frankrijk al een aantal zware overvallen gepleegd, waaronder zelfs een op een kazerne van de rijkswacht. Zijn bijnaam was ‘Le Grand’. Maar al bij de eerste overval waaraan hij deelnam ging het mis.

Het gebeurde op 29 juni 1988, tijdens een mislukte overval op een geldtransport van Brink’s Ziegler nabij een BBL-kantoor in Etterbeek. Een gewapende bewaker had bijtijds opgemerkt hoe Marc Vandam een bom tegen de achterdeur van de geldwagen probeerde te plaatsen, en had het vuur geopend. Verwarring alom. Bewaker Jos Sammels ontsnapte aan 29 kogels. Vandam werd vijf keer beschoten. Niet door de bewakers, wel door Halla.

“Wat kan ik eraan doen”, zei ik gelaten.

“Normaal was de salvo voor mij geweest, schat”, zei hij. “Hij zat op mijn plaats. Ik weet niet waarom, maar om een of andere reden had ik vandaag met hem van plaats gewisseld. Het is nu zijn rechterarm die aan flarden geschoten is.”

“Wie heeft op hem geschoten, zeg je?” vroeg ik.

“Het was godverdomme een van ons, die Jean-Pierre Halla. Ik geloof niet dat jij hem ooit gezien hebt. Wat een kluns! En met een grote mond bovendien. Luister, Sabrina. Ik stuur Marc vandaag nog naar Brazilië. Jij moet hem daar opvangen. Hij heeft al de eerste zorgen gehad hier, maar dat volstaat natuurlijk niet. Daarvoor is hij er te erg aan toe. Hij kan hier onmogelijk naar het ziekenhuis gaan. Dan hangen we morgen allemaal aan de galg!”

Bron: Mijn leven met Patrick Haemers | Denise Tyack

Een tekst vertalen met Google is geen enkel probleem, zolang je die tekst maar naleest voordat je het post.

Hieronder een betere vertaling:

Het doel van deze korte studie is het identificeren van ongewoon gedrag of gewoonten die herhaaldelijk voorkomen tijdens de feiten van de Bende van Nijvel. Het opstellen van een lijst, die misschien niet volledig is, van atypische gedragingen in combinatie met het profileringswerk dat in 2007/2008 werd uitgevoerd, zal het mogelijk maken om bepaalde soorten psychologische profielen beter te richten.

1. Het slachtoffer aanspreken met "vous"

Het is op zijn zachtst gezegd ongebruikelijk dat een crimineel zijn slachtoffer op een beleefde manier aanspreekt. Toch is dit verschillende keren gebeurd.

Er zijn twee mogelijkheden. Of we hebben te maken met een jongere dader die reflexmatig een houding aanneemt die hij als beleefd en respectvol beschouwt tegenover oudere mensen of mensen met een bepaald postuur. Of we hebben te maken met een individu dat de indruk wil wekken beheerst, intelligent en zelfs goed opgeleid te zijn.

• Getuigenis afgelegd tijdens de feiten in Wavre op 30/09/1982: "U, oude man, bukken!" gericht aan de heer Cyriel Seykens (44 jaar).

• Tijdens de carjacking van een Peugeot 504 in Watermaal-Bosvoorde op 28/01/1983 richtte een van de daders zich als volgt tot het slachtoffer, de heer Dewee (52): "Niet bewegen of ik schiet. Geef me uw sleutels... Ga op de grond liggen...". De heer Dewee bevestigde dat hij op dezelfde formele manier was aangesproken toen hij begin jaren 2000 opnieuw werd ondervraagd.

• Op 14/02/1983, tijdens de carjacking van de Golf van mevrouw Van Lidth de Jeude (39) in Plancenoit. Ook hier sprak één van de daders zijn slachtoffer beleefd toe: "U beweegt u beter niet en laat de sleutels in uw auto".

• In Ukkel, tijdens de overval op Delhaize op 25/02/1983, zou één van de daders tegen een vrouw die de trap opliep van de parkeerkelder naar de winkel gezegd hebben: "Niet bewegen, kom terug naar beneden", alvorens in de richting van de trap te schieten. Er moet ook worden opgemerkt dat het bevel nogal tegenstrijdig is.

2. Intimidatieschoten

Intimidatieschoten komen meer dan eens voor bij criminele handelingen. Waarschuwingsschoten, intimidatieschoten en zelfs "door en door" schoten lijken regelmatig voor te komen bij de bende die bekend staat als de "Bende van Nijvel".

Er moet echter worden opgemerkt dat er een gradatie is in vuurwapengeweld naarmate de bende evolueert. Naast intimiderende schietpartijen waren er ook schietpartijen met moorddadige bedoelingen, die in feite steeds talrijker werden. Van reactief geweld in de begindagen van de eerste golf, evolueerden ze naar steeds meer proactief geweld, met als hoogtepunt de bloedige gebeurtenissen in Aalst.

• Soignies 18/09/1982. Schoten afgevuurd op mensen die voor hun raam verschenen in de woningen tegenover de VW Van Lint-garage. Er werden twee wapens gebruikt, een jachtgeweer van 12 kaliber (waarschijnlijk) en een korte revolver van 8 mm (revolver of afgezaagd jachtgeweer). Wat het kaliber 8 mm betreft, is er een mogelijk verband met de gebeurtenissen in Maubeuge op 13/08/1982.

• Genval op 11/02/1983. Een van de daders (degene die de telefoondraden eruit rukte) loste een schot in een computer voordat hij de plaats verliet. Het gebruikte wapen zou een .38 kaliber revolver zijn, mogelijk een 9mm parabellum, maar dat is niet zeker.

• Ukkel op 23/02/1983. Intimiderend schot afgevuurd, één keer in de richting van de trap naar de kelder en een tweede keer in de richting van het interieur van de winkel. Dezelfde persoon leegde zijn loop in de richting van mijnheer Elie Collet en verwondde hem in de knie. Het gebruikte wapen zou een .38 of .357 kaliber revolver zijn (mogelijk Smith & Wesson) met een loop van 6 inch.

• Halle op 03/03/1983. Een van de daders, gewapend met een afgezaagd dubbelloops jachtgeweer, loste binnen in de winkel een waarschuwingsschot op het bord "slagerij". Daarna vuurde hij vanuit de rijdende auto een tweede schot af in de richting van getuigen.

• Temse op 10/09/1983. Er zijn hier twee afzonderlijke episodes. De eerste volgt de ontmoeting tussen slachtoffer Jos Broeders en de man gewapend met de .22. Hij probeerde een tweede aanval te voorkomen. Toen hij probeerde te voorkomen dat een tweede aanvaller hem achtervolgde door de keukendeur te blokkeren, schoot hij een 12-gauge riot gun door de deur, waarbij hij de conciërge verwondde. Bij het tweede voorval werd er geschoten op de ramen van de huizen waar de Saab geparkeerd stond.

• Braine l’Alleud op 27/09/1985. Nadat hij de heer Engelbienne bij de ingang van de winkel had neergeschoten, vuurde de gijzelnemer opnieuw in de richting van de winkelwagentjes en schoot vervolgens de heer Ghislain Platane neer.

• Overijse op 27/09/1983. Een van de daders schiet in de kantoortelefoon, een ander voegt zich bij hem en beiden schieten met hun respectievelijke wapens in een andere telefoon.

3. Gewelddadigheid tegen vrouwen

Hoewel extreem geweld het belangrijkste kenmerk is van de bende, zijn sommige daden brutaal en onnodig tegenover vrouwen.

Zijn ze het werk van dezelfde persoon? Niet zeker, maar minstens één van hen lijkt er een ongezond genoegen in te scheppen. In het profileringsonderzoek dat in 2007/2008 werd uitgevoerd, noteren we:

Profiel N°3: - Leeftijd: 30-35 - Psychopathische persoonlijkheid - Zeer gewelddadig - Zelfverzekerd - Arrogant - Zeer autoritair, een beetje militaire stijl - Houdt ervan zijn macht te laten gelden - Houdt ervan terreur te zaaien - Zou sadistische neigingen kunnen hebben - Traint in een sportclub - Wordt beschreven als atletisch. - Crimineel verleden: gewelddadige inbraak, beroving, huiselijk geweld, gewelddadige vechtpartijen.

• Lasnes op 14/02/1983. Hoewel het geweld als zodanig niet fysiek op het slachtoffer werd toegepast, is het dreigen met een wapen gericht op de buik van mevrouw Van Lidth de Jeude op zich een vorm van potentieel dodelijk geweld, net als het geweld dat drie dagen eerder werd gebruikt tegen mevrouw L. in Genval.

• Ukkel op 25/02/1983. De tweede van de twee daders greep een medewerkster, mevrouw H., schreeuwde tegen haar en sloeg met zijn wapenstok op de kantoortelefoons. Haar collega, mevrouw C., werd door de eerste dader (die in de richting van het trappenhuis had geschoten) eveneens vastgegrepen en naar binnen geduwd, en tegen de muur geprikt door de man met de wapenstok, die haar met zijn wapen in de rug blokkeerde. De man met de wapenstok beveelt de twee vrouwen op de grond te gaan liggen, mevrouw C. beweegt een beetje en de man met de revolver zet zijn pistool tegen haar hoofd…

• Temse op 10/09/1983. Het neerschieten en ernstig verwonden van Linda Van Huffelen, die naakt of bijna naakt uit bed stapte, is ook een daad van extreem geweld, ongetwijfeld gedreven door een sadistische impuls. Hetzelfde gedrag werd herhaald op in Anderlues.

• Anderlues op 01/12/1983. Maria Slomka werd eerst gewond en vervolgens gedood tijdens de schietpartij, die ook het leven eiste van haar man Jean Szymusik.

In 1985 was de horror op zijn hoogtepunt...

4. Langzame start dan acceleratie

De gelijkenis in de manier waarop de verschillende voertuigen startten werd gerapporteerd.

• Maubeuge (Santana): De auto startte aanvankelijk vrij langzaam toen hij Gumez naderde. Daarna versnelde hij en reed in de richting van Delacourt die de weg overstak in een poging dekking te zoeken achter een fontein in het midden van de Place des Nations.

• Soignies (?): De auto verlaat de plaats, langzaam, alle lichten uit. Bij het passeren van het huis Van Lint lost de passagier een schot in de richting van een vrouw….

• In Waver (Santana) stapten de eerste twee daders weer in de Santana en stopten even verderop om de derde op te pikken, die de politiecombi had verplaatst.

• In Beersel pakt één van de daders de VW Golf aan de ene kant van de parkeerplaats, pakt de tweede (degene met de bijl?) aan de voorkant van de winkel, en dan de derde, die, nadat hij zijn gijzelaar heeft bevrijd, de auto pakt via de kofferbak. Dit impliceert dat hij op dat moment met lage snelheid moet hebben gereden.

• Overijse (VW Golf): De drie daders stappen weer in hun VW Golf, die met normale snelheid wegrijdt met de parkeerlichten aan. Het voertuig neemt vervolgens de afrit van de parking en rijdt weg, met de koplampen aan, in de richting van Brussel.

• Aalst (VW Golf): Twee daders stappen in hun voertuig en de derde dader loopt erlangs tot aan de uitgang. Bij het bereiken van de weg springt de man in de auto, die op volle snelheid wegrijdt ...

Deze gedragsovereenkomsten kunnen aantonen, zo niet bewijzen, dat de daders in beide golven dezelfde waren.

Voor je begint te lezen

Het reconstrueren van de feiten van de Bende van Nijvel is een heel moeilijk proces, niet alleen omdat het heel emotioneel is maar ook omdat de getuigenissen vaak tegenstrijdig zijn. Er is niet één verhaal van een overval, er zijn er tientallen. En al die verhalen bevatten andere elementen of elementen die anders zijn dan het verhaal dat je net daarvoor hebt gelezen. Het doel is om al die verhalen samen te leggen en een reconstructie te maken die zo dicht mogelijk aanleunt bij wat er echt gebeurd is.

Is de reconstructie hieronder de volledige waarheid? Nee, absoluut niet. Ik heb ervoor gekozen om een algemeen verhaal te vertellen. Sommige details of getuigenissen heb ik dus niet opgenomen in dit verhaal. De reconstructie hieronder heeft wel de bedoeling om het verloop van de gebeurtenissen, vanaf de aankomst tot het vertrek van de moordenaars, zo goed mogelijk te vertellen.

Is de reconstructie correct? Nee, dat wil ik absoluut niet beweren. Zoals gezegd, is het heel moeilijk om de volledige puzzel te kunnen maken. Ik heb het wel geprobeerd, maar het zal niet zonder fouten zijn.

Een reconstructie

Om 19u35 rijdt een VW Golf GTI het parkeerterrein op aan de achterzijde van het Delhaize-warenhuis. Waarschijnlijk rijdt het voertuig eerst rond op de hoofdparking vooraleer het zich parkeert op de lager gelegen Parking 3, buiten het zicht van de in- en uitgang. Terwijl ze op de parking rijden, worden ze opgemerkt door een getuige die het warenhuis verlaat.

Nadat ze de wagen geparkeerd hebben, stappen de drie gangsters uit, verspreiden zich en wandelen in de richting van het warenhuis. Ter hoogte van de ingang van de hoofdparking - Parking 2 - grijpen ze een klant vast. Een dader richt zijn wapen tegen het hoofd van Georges De Smet en zegt: "Silence, ta gueule". Georges De Smet is niet van plan om zomaar mee te lopen en stribbelt tegen. Zonder het te beseffen, tekent hij hiermee zijn doodvonnis want zijn gijzelnemer heeft geen geduld met gijzelaars die zijn bevelen niet opvolgen.

De drie daders lopen met hun gijzelaar verder in de richting van de ingang van het warenhuis. Net op dat moment komt het gezin Van de Steen-Van den Abiel naar buiten gewandeld. Ze komen oog in oog te staan met de gangsters die net naar beneden - naar het sas - willen wandelen. Wat er dan gebeurt, is heel moeilijk te reconstrueren want het gebeurt op heel korte tijd en de getuigenissen zijn tegenstrijdig.

Er volgt een korte woordenwisseling, gevolgd door 4 à 5 schoten, een gil van Marie Thérèse Van den Abiel en vervolgens wordt weer 2 à 3 keer gevuurd, daarna volgen opnieuw enkele schoten. David Van de Steen slaagt erin om net op tijd in het warenhuis te vluchten. Er wordt door een dader verschillende keren in zijn richting geschoten. Marie Thérèse Van den Abiel heeft nog geprobeerd om te vluchten maar ook zij wordt op beestachtige wijze vermoord. Als David het warenhuis binnen vlucht, liggen er op de parking vier dodelijke slachtoffers; Georges De Smet, Rebeca Van de Steen, Gilbert Van de Steen en Marie Thérèse Van den Abiel.

Na die moorden rijdt een getuige samen met zijn vriendin de parking aan het Brico-center op. Ze zien de daders voor de ingang van het warenhuis. Eén dader is gewapend met een pompgeweer met blinkende kolf en hij merkt het voertuig op. De chauffeur slaagt er niet om achteruit te rijden en geeft plankgas tot op Parking 3, tot waar de dader hen achtervolgt. De dader vuurt een viertal keren waarvan één projectiel de chauffeur in het hoofd raakt.

Twee gangsters stappen verder naar de ingang. De derde gangster merkt waarschijnlijk Jan Palsterman op. Jan Palsterman wil, nadat hij zijn kinderen heeft afgezet, de parking verlaten om te gaan tanken. Hij stuurt zijn voertuig naar rechts en ziet plots een aantal gewapende gangsters. Hij keert zijn auto terug naar links maar de wagen wordt vanop korte afstand onder vuur genomen. Jan Palstermans wordt dodelijk getroffen en zijn auto rijdt stuurloos voort tot rechts achteraan de hoofdparking en botst daar tegen een geparkeerd voertuig.

Diezelfde dader is hoogstwaarschijnlijk het voertuig van Jan Pastermans gevolgd en heeft op dat moment Dirk en Elsie Nys in hun auto zien zitten. Hij stapt naar het voertuig, een BMW, en vermoordt ze allebei.

Na het drama op de parking betreden twee gangsters, zonder gijzelaar, het warenhuis. Eén van hen zegt "la caisse" en "vous voulez mourir?" Deze man dwingt de adjunct-directeur om de kassa’s te openen, wat niet lukt. Een kleinere dader blijft eerst ter hoogte van kassa 10. Ook andere getuigen horen hoe de gangsters in het Frans korte bevelen geven, waaronder het bevel om de kassa’s te openen.

De meeste getuigen in het warenhuis zien slechts één of twee daders binnen komen. Dit lijkt er op te wijzen dat de dader met riot gun 1, die verantwoordelijk is voor bijna alle moorden in Aalst, nog bezig is met zijn dodelijke tocht op de parking als zijn twee kompanen het warenhuis betreden.

Vlak voor de gangsters binnen komen in het warenhuis, hoort een kassierster verschillende schoten vanuit de richting van de parking. Ze ziet hoe een huilend kind binnen loopt, gevolgd door een man die in het zwart gekleed is. Een andere medewerker van Delhaize, die in het bureau van de directeur is, hoort ook schoten en ziet hoe David met een ballon in de hand naar binnen loopt. Op dat moment hoort hij het geluid van rinkelend glas. De man wil in de richting van David gaan maar staat plots oog in oog met één van de daders.

De adjunct-directeur van het Delhaize-warenhuis zit op dat moment in zijn kantoor. Hij hoort schoten en ballons ontploffen. Een gangster komt tot in het bureau van de directeur en roept: "Le coffre! L’argent! Vite! Vite!" De directeur slaagt erin om kalm te blijven en volgt de bevelen van de gangster onmiddellijk op. Ze gaan samen in de richting van de kassa’s en hij probeert de kassa’s te openen maar merkt dat enkel de expreskassa (kassa nr. 14) zich laat openen. De gangster neemt het geld uit de kassa. Daarna keren ze terug naar het bureau.

In het bureau merkt de directeur dat een tweede gangster reeds het geld uit de brandkast in een zak van Delhaize heeft gestopt. Deze gangster heeft ook de donkergroene, metalen koffer vast, die later wordt teruggevonden in het kanaal van Ronquières. De koffer is zo zwaar dat de gangster moeilijkheden heeft om het met één hand vast te houden. De directeur neemt de koffer met twee handen over en geeft deze zo door aan de eerste gangster. Op die manier hoopt hij dat de gangster de koffer ook met twee handen zal vasthouden zodat hij zijn wapen niet meer kan gebruiken.

Bij het verlaten van het kantoor slaagt de directeur erin om te vluchten maar hij wordt opgemerkt door de derde gangster. Ter hoogte van kassa 14 hoort hij een schot dat wellicht voor hem bedoeld is. Hij slaagt er echter in te vluchten naar een gedeelte dat niet toegankelijk is voor het publiek.

Nadat ze het kantoor verlaten, gaan de daders met hun buit naar de uitgang van het warenhuis. Bij het buitengaan merkt één van de daders vlakbij de ingang twee kinderen op. De dader neemt zijn wapen en vuurt zonder aarzeling op David.

Marie-Jeanne Mulder ligt sinds het begin van de feiten in het warenhuis aan de ingang. Ze blokkeert hierdoor de toegang tot het sas. Zij wordt door één van de daders koelbloedig vermoord en is die avond het laatste dodelijke slachtoffer.

Wanneer de daders terug op de parking komen, zien verschillende getuigen vanuit hun woning hoe de daders met hun buit in de richting van hun wagen stappen. Twee van hen nemen plaats in de VW Golf, de derde blijft op de uitkijk staan en moet de vlucht zo lang mogelijk dekken. Hij schiet in de richting van de agenten die enkele keren terug vuren. Om 19u49 rijden de gangsters in hun VW Golf van de parking af. Op dat moment springt de derde gangster in de koffer. Eén agent, Eddy Nevens, vuurt drie keer in de richting van de open koffer.

De wagen rijdt snel weg in de richting van Halle waarna het doek valt over de brutale moorden van de Bende van Nijvel.