In één van de artikels hierboven staat volgende zin, het komt uit een krantenartikel van februari 1983:
De gevangenissen en instellingen waar moeilijke jeugd verblijft, worden dagelijks met ontsnappingen geconfronteerd.
Dit deed me o.a. denken aan deze getuigenis uit het boek Beetgenomen van Hilde Geens:
"Vandeuren vertelde me (Delhuvenne -EF) uitgebreid wat er bij Dekaise gebeurd was. Hij had een vriend leren kennen in een jeugdinstelling. Die vriend was zot, zei hij, hij had op een goeie dag een jonge vrouw vermoord in de buurt van het Hilton-hotel. Vandeuren had de overval op de wapenhandel samen met hem gedaan."
Van die moord op een jonge vrouw in de buurt van het Hilton-hotel heb ik nog geen enkel spoor gevonden in de archieven maar ik heb wel een aantal ontsnappingen gevonden uit de instellingen in Woutersbrakel (Wauthier-Braine) en Kasteelbrakel (Braine-le-Château). De voorbeelden hieronder tonen aan dat het relatief eenvoudig was om te ontsnappen uit deze instellingen maar dat het niet gemakkelijk was om in vrijheid te blijven. Deze jongeren konden moeilijk terug naar huis gaan en waren daardoor verplicht om rond te dolen en overvallen te plegen om aan geld te komen. Hierdoor werden ze gemakkelijk terug gearresteerd.
Ter info: Bende van Nijvel-verdachte Jean Bultot heeft nog gewerkt in de instelling van Woutersbrakel.
Drievoudige ontsnapping te Woutersbrakel
Maandag is vernomen dat drie minderjarigen erin geslaagd zijn te ontsnappen uit de gesloten afdeling van de rijksinstelling van Woutersbrakel. Onder hen bevindt zich de 15-jarige jongen uit Courcelles die reeds op 20 juli uit het centrum wist te ontsnappen en op 28 augustus opnieuw werd gevat. Hij schoot niet alleen zijn vader dood met een karabijn maar is ook verantwoordelijk voor de dood van een jongeman die in mei jl. te Courcelles met een mes werd toegetakeld.
Van de andere twee vluchtgenoten is er een afkomstig uit de streek van Luik en de andere uit de streek van Bergen. Een van hen heeft een doodslag gepleegd.
Eveneens werd vernomen dat vorige week reeds een andere minderjarige uit het centrum wist te ontsnappen. Als gevolg daarvan bevindt er zich nu nog slechts één kostganger in de gesloten afdeling.
Bron: Gazet van Antwerpen | 24 November 1981
Jonge ontsnapte moordenaar aangehouden
In de nacht van maandag op dinsdag is de rijkswacht van Jumet erin geslaagd de 15-jarige jonge man aan te houden die ene tiental dagen geleden wist te ontsnappen uit het orthopedagogisch centrum van Kasteelbrakel. De jonge man werd aangetroffen in de woning van zijn moeder te Gosselies. Hij was in gezelschap van een tweede minderjarige, die gaan lopen was uit het home van Fraipont. De twee boden geen weerstand aan de rijkswachters.
Eerstgenoemde minderjarige doodde in april 1980 zijn vader met een karabijn en in april van dit jaar raakte hij betrokken in een vechtpartij die het leven kostte aan een 19-jarige uit Trazegnies.
Bron: Gazet van Antwerpen | 2 December 1981
Twee jonge overvallers aangehouden te Charleroi
De onderzoeksrechter te Charleroi heeft de 19-jarige Turk Rustu Tekin uit Châtelineau onder aanhoudingsmandaat geplaatst. Op 16 oktober 1981 en op 5 maart jl. nam hij deel aan twee overvallen in de streek van Charleroi.
Zijn medeplichtige bij de eerste overval, een minderjarige, kon spoedig ingerekend worden en werd opgesloten in een instelling te Woutersbrakel. Hij ontsnapte echter op 5 maart, en dezelfde dag pleegde hij samen met Rustu Tekin een nieuwe overval op het postkantoor te Lodelinsart.
Ditmaal slaagde de gerechtelijke politie erin de hand te leggen op beide overvallers. De eerste werd weer in het centrum te Woutersbrakel opgenomen, terwijl Rustu Tekin in de gevangenis te Jamioulx werd opgesloten. De twee overvallen hadden de daders slechts enkele tienduizenden fr. opgebracht, waarvan de politie meer dan de helft in beslag kon nemen.
Bron: Gazet van Antwerpen | 13 Maart 1982
Gevaarlijke delinquent terug achter slot en grendel
Vorige week ontsnapten zeven jeugdige maar gevaarlijke delinquenten uit het centrum van Woutersbrakel. Een hunner staat bekend als een bijzonder gevaarlijk individu, met een zwaar strafregister. Op 16-jarige leeftijd had hij zich reeds schuldig gemaakt aan twee moorden, terwijl hij tevens het onderwerp is geweest van een veertigtal interneringsmaatregelen.
Te Courcelles en in de streek van Charleroi heeft hij een ware sfeer van terreur geschapen. Aan het hoofd van zijn zes metgezellen was M.B. er voor de vierde keer in geslaagd uit het centrum voor jeugdige delinquenten van Woutersbrakel te ontvluchten.
Hij werd woensdagochtend gevat toen hij zich in een wagen bevond op de parking van een warenhuis van Marchienne-au-Pont. M.B. was in het gezelschap van zijn broeder en zat in een wagen die twee dagen voordien te Fosses-le-Ville was gestolen. Hij werd ingerekend door de rijkswacht van Marchienne, zonder het minste verzet.
Bron: Gazet van Antwerpen | 18 Maart 1982
Geïnterneerde ontsnapt te Kasteelbrakel
Woensdagavond even voor 22u is vernomen dat uit de gesloten staatsinstelling van Kasteelbrakel een jongeman uit Courcelles is ontsnapt, die daar was opgesloten wegens moord op zijn vader en op een milicien. Het is de derde maal in minder dan een jaar dat hij uit de instelling ontsnapt. Tevoren was hij ook herhaaldelijk uit open instellingen, voor hij naar Kasteelbrakel werd overgebracht, ontsnapt.
Bron: Gazet van Antwerpen | 11 Juni 1982
Zestienjarige doder van Courcelles ontsnapt uit Waalse instelling
Woensdag om 22u werd de opvoeder-van-dienst in het COP (Centre Ortho-Pédagogique) te Braine-le-Château overvallen door een ingezetene van dat “gesloten home” voor jeugdige delinquenten.
De man kreeg een mes op de keel gezet, waagde het niet de minste beweging te maken en zag zich zo van zijn sleutelbos beroofd worden. Samen met twee jonge Luikenaars van 16 en 17 jaar wist aldus de 16-jarige Michel B. voor de vierde keer te ontsnappen, ditmaal langs de grote poort.
In februari 1980, hij was toen nog maar 14 jaar, schoot Michel B. zijn vader in zijn slaap in zijn bed dood. In april 1981, in januari van dat jaar was hij 15 geworden, overviel hij met zijn bende-van-tien in Courcelles een milicien die daar met zijn verloofde aan het wandelen was. De man werd met vuistslagen, trappen en kettingen zo bewerkt dat hij bloedend neerzeeg. Eén van de knapen maakte met een dolksteek de milicien af, en dat allemaal onder de Agen van de verloofde. Daar komen dan nog tientallen inbraken bij, het stelen van een honderdtal auto’s waarvan ettelijke in de prak werden gereden o.a. door het forceren van van door de rijkswacht opgeworpen versperringen. En dan is er nog de verkrachting van een 10-jarig meisje.
Verantwoordelijkheid
De bevolking in Wallonië vraagt zich hoofdschuddend af hoe het zit met de verantwoordelijkheid van de autoriteiten. Ontsnapte jonge delinquenten, zo stelde een speciale commissie, zijn uiterst gevaarlijk en tot alles in staat. Op die leeftijd deinzen ze ze voor niets terug en denken niet al te lang na.
Het is allemaal begonnen toen ingevolgde de regionalisering van de rijksinstelling te Mol, waar de gerechtelijke instanties slechts lof over hebben, voor de Franstalige gemeenschap werd gesloten. Bij gebrek aan een equivalent werd toen met de jeugdmisdadigers “gezeuld” van de ene geïmproviseerde instelling naar de andere. Het kwam zelfs zover dat de opvoeders van Wauthier-Braine in staking gingen toen zij vernamen dat Michel B., de doder van Courcelles, naar hun instelling zou komen.
Zo verbleef de jonge vadermoordenaar vijftien dagen helemaal alleen, in een nog in opbouw zijnde instelling te Braine-le-Château. Daar ontsnapte hij voor de eerste keer. Ministeriële beloften die ijdel bleken, noodoplossingen, bekvechterij tussen Openbare Werken en Justitie maken van de opvang van jeugdmisdadigers in Wallonië een halfbaks gedoe met de voor de bevolking angstaanjagende gevolgen van dien.
Bron: Gazet van Antwerpen | 12 Juni 1982
Vijftal ontsnapt uit opvoedingscentrum van Woutersbrakel
Dinsdagochtend heeft de rijkswacht van Fontaine-L’Evêque vier van de vijf delinquenten opgepakt, die maandag ontsnapt waren uit het orthopedagogisch centrum te Woutersbrakel. De vijfde is nog voortvluchtig.
In de zogenaamd “gesloten” afdeling van dit wederopvoedingscentrum van de staat doen zich de jongste tijd steeds meer ontsnappingen voor. Het initiatief voor de ontsnapping van vorige maandag werd genomen door een jongeman uit de streek van Charleroi.
De vlucht was blijkbaar zorgvuldig voorbereid. Omstreeks 19u30 begonnen vijf kostgangers van het centrum, van wie er twee gewapend waren met een mes en een schaar, een van de bewakers te bedreigen. Toen deze zich verzette, vielen de vijf hem aan. De bewaker, Didier Handrieux uit Nijvel, moest achteraf met verwondingen aan het hoofd en borstkas in een ziekenhuis opgenomen worden.
Het vijftal bemachtigde zodoende de sleutels van de instelling en nam de vlucht. Onmiddellijk werden de rijkswachtbrigades van Woutersbrakel, Nijvel en Lasne verwittigd. Hun opzoekingen bleven echter zonder resultaat.
Naast de initiatiefnemer uit Charleroi, was het vluchtende groepje samengesteld uit drie jongeren uit het Brusselse en een uit Waver. Volgens de gerechtelijke diensten ging het om een “gevaarlijk gezelschap”.
Dat bleek al spoedig waar te zijn. Vergezeld van een meisje, pleegden vier van de vijf ontsnapten dinsdagochtend omstreeks 3u een overval op een automobilist te Fontaine-L’Evêque. Dat werd hen echter fataal, want korte tijd later konden ze door de rijkswacht ingerekend worden.
De vijfde jonge delinquent is nog steeds spoorloos. Het gaat om de broer van een 14-jarige uit Courcelles, die zijn vader met een long rifle door het hoofd schoot omdat deze hem geld geweigerd had.
Merkwaardig is wel dat een groot aantal andere als “gevaarlijk” gebrandmerkte jongeren geen enkele poging ondernamen om uit het wederopvoedingscentrum te ontsnappen, ondanks het feit dat de deuren een tijdje gewoon open stonden.
Bron: Gazet van Antwerpen | 18 Augustus 1982
Vier jongeren uit inrichting van Kasteelbrakel ontsnapt
Woensdagavond zijn vier jonge delinkwenten uit het - besloten - orthopedagogisch centrum van Kasteelbrakel ontsnapt. Tijdens deze collectieve ontsnapping werd het personeel van het centrum door verscheidene minderjarigen bedreigd.
Deze laatsten bemachtigden de sleutels van de afzonderingscel waar de jongeman uit Courcelles opgesloten zat die beschuldigd wordt van uiterst zware misdaden en die reeds verscheidene malen ontsnapte. Na opsluiting te Jamioulx werd die jongeman uit Courcelles een vijftiental dagen geleden naar Kasteelbrakel overgebracht en voor onbepaalde tijd in de afzonderingscel opgesloten. Het was daaruit dat drie makkers hem woensdagavond bevrijdden om samen met hem te vluchten.
Bron: Gazet van Antwerpen | 3 September 1982
Minderjarige ter beschikking van de regering gesteld
De jeugdrechtbank van Charleroi heeft donderdag uitspraak gedaan in verband met een jonge man uit Courcelles die berucht is wegens zijn misdrijven en zijn vele ontsnappingen uit wederopvoedingsinstellingen.
Hij werd gevangen gehouden in een speciale afdeling van de gevangenis van Nijvel, die administratief afhangt van het orthopedagogisch centrum van de staat te Kasteelbrakel, en die enkele maanden geleden speciaal voor hem opgericht werd.
De jonge man is schuldig verklaard aan moord op zijn vader, aan mededaderschap bij een aanranding die het leven heeft gekost aan een jonge dienstplichtige en aan brandstichting in een loods van een hoeve.
Hij werd ter beschikking gesteld van de regering tot zijn meerderjarigheid. De jonge man zal dus toevertrouwd worden aan de administratie van het ministerie van Justitie, die soeverein zal oordelen over zijn lot tot op zijn 21e verjaardag.
Bron: Gazet van Antwerpen | 11 Februari 1983
Het probleem van de ontsnappingen uit deze instellingen werd zo groot dat minister Gol begin september 1982 aangekondigde dat er een speciale afdeling voor jongeren ging komen in de gevangenis van Nijvel:
Afdeling voor minderjarigen in gevangenis van Nijvel
Op een persconferentie heeft minister van Justitie Gol vrijdagavond enkele maatregelen uiteengezet in verband met het rijksorthopedagogisch centrum te Kasteelbrakel. Dit centrum blijkt immers niet te voldoen, getuige de vele ontsnappingen.
Het centrum werd op 10 juli 1981 geopend en sindsdien werden er reeds 16 ontsnappingen genoteerd van jonge delinquenten. Woensdagavond slaagde de 16de toen drie jongens van 16 en 17 jaar een opvoeder bedreigden met een mes. Ze bevrijdden een jongen uit Courcelles, de 16-jarige Michel, die in een afzonderingscel was ondergebracht.
De vier klommen over een muur en werden tot nog niet weergevonden.
Die Michel was woensdag meteen aan zijn vijfde geslaagde ontsnapping uit Kasteelbrakel toe. De jongen heeft reeds twee moorden op zijn actief: in 1980 schoot hij te Courcelles zijn vader dood, en vorig jaar stak hij een soldaat dood in dezelfde gemeente. Hij had zijn slachtoffer ten onrechte aangezien als lid van een rivaliserende jeugdbende.
Na een resem gelukte ontvluchtingen uit Kasteelbrakel waren er reeds diverse maatregelen getroffen. Zo werd o.a. de muur rond het centrum verhoogd, een radio-communicatiesysteem geïnstalleerd, de wachtronden vermeerderd en het personeelsbestand versterkt. Dit alles heeft niet mogen baten.
Vrouwenafdeling
Minister Gol heeft nu vrijdagavond medegedeeld dat een “bijzonder afdeling voor minderjarigen” zal ingericht worden in de gevangenis van Nijvel. Ze zal administratief fungeren als afdeling van het centrum te Kasteelbrakel en valt onder toepassing van de bestaande wet op de jeugdbescherming.
De minister van Justitie zal in de eerstkomende dagen aan de koning een koninklijk besluit ter ondertekening voorleggen, waarbij de huidige vrouwenafdeling van de Nijvelse gevangenis - die bijna leeg is - voor deze nieuwe bestemming ter beschikking wordt gesteld.
De minister zei dat geen enkele jongere naar Nijvel zal worden overgebracht zonder eerst te Kasteelbrakel te hebben verbleven. Het gaat om een overgangsmaatregel, aangezien de regering aan de Raad van State een voorontwerp van wet heeft voorgelegd, dat er toe strekt minderjarigen die erge feiten hebben begaan (geweld op personen) vanaf de leeftijd van 16 jaar nar de correctionele rechtbank of zelfs het Hof van Assisen te sturen.
Bron: Gazet van Antwerpen | 4 September 1982
