Over de dood van Willy Acke, uit het weekblad Humo:

Hertsberge, maandagochtend 19 december 1994. Linda Acke laat haar man uitstappen aan het station van Beernem. Ze merkt niks ongewoons aan hem. Hij zal zoals elke werkdag de trein nemen, rond halfnegen in Gent aankomen, waar hij om 8u45 stipt aan het werk zal gaan. Alleen: die dag ziet niemand in het Gentse gerechtshof Willy Acke. Als Linda Acke in de vooravond thuiskomt, bemerkt ze een ladder naast een boom langs de binnendreef van de tuin. Ze kijkt omhoog en versteent.

Jean-Marie Berkvens: "Het was onecht, macaber, gruwelijk. Ik had nog nooit zoiets gezien. Ik ben als procureur opgeroepen om de eerste vaststellingen te doen. Willy, merkten we, had niks aan het toeval overgelaten. Hij had in die boom een hele constructie gebouwd met verschillende touwen en zelfs een hondenleiband. Hij hing meters boven de grond."

Verdacht, zou je dan denken.

Berkvens: "U bedoelt dat hij gezelfmoord zou zijn?"

Er zijn nog altijd familieleden die dat vermoeden, ja.

Berkvens: "Op dat moment zelf in elk geval niet. Er was helemaal niemand, ook mevrouw Acke niet, die de link legde met de Bende van Nijvel. Zoals hij daar hun, had het iets van: deze man wilde echt dood. Daarom is er ook, als ik me niet vergis, geen autopsie uitgevoerd."

Het lichaam werd gecremeerd. Een stommiteit, zucht Linda Acke aan de telefoon: "We hadden een autopsie moeten eisen."

Over de dood van Acke bestaan haast net zoveel theorieën als over de Bende zelf.

Collega-magistraat: "Willy Acke was depressief. Freddy Troch vond het ook vreselijk dat ze de slag om het Bendedossier verloren hadden, maar hij wist de bladzijde om te slaan. Hij werd voorzitter van het Comité P. en is rechter geworden in Dendermonde. Willy kon er veel minder goed mee om. Hij werd zoals u weet benoemd tot advocaat-generaal bij het Hof van Beroep in Gent."

Hetzelfde Hof dat hem zijn dossier had afgepakt?

Collega-magistraat: "Hoe noemen ze dat? Ironie van het lot? Een mens doodknuffelen? Linda had hem een beetje gepusht: 'Als het dan toch zo zit, ga dan voor je carrière.' Het zal u niet verbazen dat Acke in zijn nieuwe, hogere functie niet bepaald collegiaal werd ontvangen."

Het was een vergeetput?

Collega-magistraat: "Acke zei me eens, kort voor zijn door: 'Als ik zou willen, zit ik daar de godganse dag met mijn vingers te draaien.' Dus gebruikte hij zijn vrije tijd om stiekem zijn onderzoek naar de Bende voort te zetten."

Peter Callebaut: "Da’s een publiek geheim. Hij was na 1990 nog net zo bezeten door die zaak als daarvoor. Liep hij één van de advocaten van de slachtoffers tegen het lijf, dan sprak hij maar over één ding. De Bende."

Collega-magistraat: "Maar wat kon hij nog doen? Hij was gedegouteerd. Dat dossier, die frustratie, dat is zijn dood geworden. Hij dacht niet meer logisch."

Een afscheidsbrief heeft men niet gevonden. De dode Willy Acke droeg vrijetijdskledij toen men hem aantrof - in elke geval niet het pak waarmee hij ’s ochtends uit de auto van zijn echtgenote was gestapt.

In de keuken van de villa werd wel een ander briefje aangetroffen, een kattebelletje met huishoudelijke taken die Acke niet mocht vergeten. "En daarnaast lag zijn bril," zegt (ver) familielid Lieve Acke. Zij had die laatste jaren vaak contact met hem. Haar leven is op zich ook al een misdaadroman. De nu 74-jarige dame torst sinds 1984 een schuldenlast van 40 miljoen euro - het gevolg, zegt ze, van een personenverwisseling aan het einde van de Tweede Wereldoorlog, toen collaborerende Belgen met identiteiten knoeiden om aan de repressie te ontkomen.

Lieve Acke: "Ik ben met mijn zaak naar Willy getrokken. Hij had als magistraat toegang tot het rijksregister, en stelde vast dat mijn verhaal klopte. We hebben samen een dossier aangelegd, dat ik heb opgeborgen in een kluis bij een bank in Lommel. Maar in 1992 hebben we ontdekt dat die kluis was leeggehaald. We hebben daar aangifte van gedaan, en zijn naar de rechtbank gestapt, maar overal botsten we op muren."

U gelooft niet dat Willy Acke zelfmoord heeft gepleegd?

Lieve Acke: "Nee. Voor mij is de bril het cruciale element. Willy was bijziend, hij kon niks zonder zijn bril. Zeker niet zo’n waanzinnige constructie bouwen, zo hoog in die boom."

"Dan was er nog dat telefoontje, twee weken voor zijn dood. Hij klonk opgewonden, hij zei me dat hij nieuwe dingen had ontdekt in het Bendedossier. Hij zag verbanden met die identiteitsverwisseling. We zouden na de kerstvakantie afspreken, maar zolang heeft hij niet meer geleefd."

Volgens de wetsdokter was de dood ingetreden om 9u50. Dat betekent dat Willy Acke na zijn aankomst in Beernem zes kilometer terug naar huis is gestapt, daar andere kleren heeft aangetrokken en zijn touw- en leibandconstructie beginnen te bouwen is.

Linda Acke: "Er klopt iets niet, dat voel je. Maar bewijs het maar eens."

Volgens de weduwe heeft haar man ooit negen kogelhulzen op de mat voor zijn bureau in Dendermonde gevonden. De 23ste brigade van de Gerechtelijke Politie kwam in haar villa apparatuur plaatsen om dreigtelefoontje te traceren. Eén keer, zegt Linda Acke, werd er geknoeid met de banden van zijn auto - daarom reisde hij liever per trein.

Bron: Humo | Douglas De Coninck | Juni 2006

In een uit juni 1989 daterend (maar nooit door zijn oversten bekrachtigd) bevel tot aanhouding van Lekeu zette Willy Acke zijn visie uiteen: 

'Over de omstandigheden waarin de diefstal [in Temse] was gepleegd gaf Louvaert geen preciseringen, behoudens het feit dat de zaak slecht was afgelopen en er was geschoten (...) Op 16.01.1985 stelde de BOB van Waver een proces-verbaal op waarin zij relateren dat Van Binst hen had toevertrouwd dat hij Louvaert in oktober 1983 met zijn wagen naar een plaats in de Ardennen had gebracht, voorbij Marche-en-Famenne, tot bij een toenmalige eerste wachtmeester bij de rijkswacht. Louvaert heeft toen aan de rijkswachter een kogelvrije vest en twee à drie wapen geleverd.'

'Aan Van Binst werden diverse types kogelvrije vesten voorgelegd. Hij had toen vastgesteld dat de kogelvrije vesten die hij bij Louvaert gezien had wel degelijk deze waren, afkomstig van de hold-up te Temse. De bewuste rijkswachter kon met zekerheid geïdentificeerd worden als Martial Lekeu.'

Martial Lekeu verliet de rijkswacht op 1 april 1984. Hij stichtte op 1 juli van dat jaar zijn ambulancebedrijfje Samu-Bastogne, nam personeel aan en deed investeringen. Maar op 22 augustus, nog voor het bedrijf goed en wel van start kon gaan, vluchtte hij met zijn gezin halsoverkop naar het Amerikaanse Orlando. Lekeu legde nadien zelf uit dat hij ontdekt had dat Van Binst was gaan kletsen. Hij zei dat hij kort daarna dreigementen had ontvangen van zijn vroegere kompanen, die hij inmiddels de rug had toegekeerd. 

Had Lekeu werkelijk wat te maken met de roof in Temse? Naarmate het speurwerk vordert, hebben Troch en Acke steeds minder twijfels. Het valt hen op dat Lekeu, in die tijd bij de rijkswachtbrigade van Vaux-sur-Sûre, vrij heeft genomen van 5 tot 19 september 1983. De raids in Temse en Nijvel vonden plaats op 10 en 17 september.

Toeval misschien, stelt Acke in zijn nota, maar er is nog iets opmerkelijks:

'Het personeel van de brigade had een prentbriefkaart ontvangen, onmiskenbaar geschreven door Lekeu en afgestempeld te Port de Llançà op 13.09.1983. Men had zich steeds afgevraagd wat de bedoeling hiervan geweest is, vermits het de eerste en enige keer was dat Lekeu hen een briefkaart had gestuurd en hij zichzelf hierdoor in de problemen hielp.'

Rijkswachters horen in die tijd voor elke buitenlandse reis vooral toestemming te vragen, anders worden ze bestraft. Lekeu heeft dat niet gedaan. De nota-Acke:

'Men vroeg zich af of de prentkaart wel door Lekeu zelf werd gebust, dan wel of hij dit door een derde had laten doen, teneinde zichzelf een alibi te bezorgen.'

Een goede reputatie, schrijft Acke nog, had Lekeu bij collega's in Vaux-sur-Sûre niet:

'Zodra Lekeu de brigade verlaten had, liet de commandant alle sloten van de brigade en wapenkamer veranderen.'

Bron: Humo | Douglas De Coninck | Juni 2006

Net even opgezocht om zeker te zijn en het klopt:

Nous soussignés, Professeur A. Heyndrickx, Directeur du Laboratoire de Toxicologie de l'Université de l'état à Gand et A. Schmitz Biologiste désignés par réquisitoire de Monsieur J. Michel Schlicker, Juge d'Instruction à Nivelles, en date du 24 avril 1984, avec mussion de procéder à l'analyse toxicoloqique des prélèvements provenant de Latinus Paul, avons rempli corne suit la mission qui naus a été confiée.

Bron: Dossier Latinus

CIA Organized Secret Army in Western Europe; Paramilitary Force Created To Resist Soviet Occupation

A secret army created by the Central Intelligence Agency during the 1950s to organize resistance in the event of a Soviet invasion of Western Europe has finally come in from the cold, and the disclosures of its past actions are producing a political flap that stretches across the continent.

The existence of a clandestine paramilitary network code-named "Operation Gladio" was disclosed last Thursday by Italian Prime Minister Giulio Andreotti in a speech to his nation's Senate. Since then, European officials have described similar operations in most of the other NATO countries.

The CIA-backed paramilitary network included units in Belgium, France, Greece, West Germany and the Netherlands, according to European newspaper and news-service reports. "The operation was expanded to all of Western Europe by 1959," including neutral Sweden and Switzerland, according to a story scheduled to appear Wednesday in the German newspaper Die Welt.

European officials familiar with the paramilitary network have come forward in the past several days and described stockpiles of weapons and explosives hidden in Western European countries since the start of Cold War, news services have reported. The arms were to be used by hundreds of resistance fighters trained to counter a Soviet invasion, the officials said.

A Belgian former army intelligence official quoted by the Associated Press today said at least six arms caches were spread over the countryside in his nation until two months ago. In addition, the wire service quoted a Dutch ex-defense minister who said large weapons dumps also existed there and that some were discovered over the past decade.

Andreotti told the Italian Parliament that at the height of Cold War tensions in the late 1950s and early 1960s, the Italian unit had hidden caches of arms at depots throughout the country. The operation has now been scaled down, Andreotti said, but more than 600 people remain on the payroll.

Andreotti said he believes the operation should now be dismantled, given the new "climate which has freed us from the nightmare of wars and divisions."

In Washington, a U.S. government official familiar with Operation Gladio - Italian for "sword" - said the continued existence of the force in Italy was "solely an Italian operation. We have no control over it whatsoever." The official would not comment on allegations that Gladio was part of a broad resistance network throughout Western Europe.

Andreotti disclosed the covert operation after a Venetian magistrate, Felice Casson, stumbled on its existence during an investigation into a neo-fascist terrorist attack that took place 18 years ago.

The investigation revealed that the explosives used in a 1972 car-bombing came from one of the 139 secret weapons depots kept for the use of Gladio forces. The bomb, which killed three policemen near the town of Gorizia in northeast Italy, was placed by neo-fascist activist Vincenzo Vinciguerra, who was sentenced to life imprisonment. Andreotti said the 139 arsenals were broken up in 1973, but that weapons from 12 of them were never recovered.

Casson and fellow magistrate Carlo Mastelloni are now investigating possible links between Operation Gladio and extreme right-wing terrorists who are thought to have been responsible for a string of unsolved bombings in Italy during the 1970s and early 1980s.

In Washington, the U.S. government official familiar with Gladio said, "If there are allegations that the CIA was involved in terrorist activities in Italy, they are absolute nonsense." Andreotti said the United States first approached Italy as early as 1951, when the CIA broached the idea of mounting what it called a "stay behind" organization, one of several in post-war Europe.

The American and Italian intelligence agencies worked together, he said, to establish a network of crack military troops, most of them concentrated in the northeast near the Yugoslav border, where the threat of a Communist invasion seemed most credible. In 1959, Operation Gladio came under the umbrella of NATO, he added.

In Paris, the newspaper Liberation said the French arm of the secret network was dissolved only after disclosures of the Italian operation created a controversy. French Defense Minister Jean-Pierre Chevenement on Monday confirmed France's involvement in the project.

The network was dissolved on presidential orders, Chevenement said, declining to specify when the order was issued. For most of its existence, the group had been "dormant," Chevenement said. In Belgium, a Belgian former army intelligence official, Andre Moyen, told the leftist newspaper Le Drapeau Rouge he knew of "at least six arms caches" that existed in Belgium as recently as two months ago.

Henk Vredeling, the Dutch defense minister 1973-77, told the Associated Press he had been briefed about the existence of weapons caches on Dutch soil destined for behind-the-lines sabotage. Belgian ex-defense minister Francois-Xavier de Donnea said paramilitary "exercises were scrapped, perhaps as long as one or two years ago." During his 1985-1988 tenure, he said he was briefed on network operations.

In Greece, where the anti-Communist network was known as Sheepskin, caches of arms, ammunition, flashlights and other equipment were dug up between 1985 and 1988, when the network was dismantled, the AP said. In a television interview on Italy's Channel 4, former CIA director William Colby confirmed the U.S. role in Italy's secret army and described how he was sent to Stockholm in 1951 to set up a similar network in Scandinavia.

Colby, who headed the CIA from 1973 to 1976, also revealed that U.S. intelligence agencies channeled large sums to Italy's right-of-center Christian Democrats and other "anti-Communist" political parties during the Cold War era - a connection that has long been alleged by Italy's left-wing parties. The money, said Colby, was used to ensure that Italy did not "fall into Communist hands."

Meanwhile, details have emerged of the role played by civilians in the secret operation. One of them, Verona businessman Roberto Cavallaro, told the Italian newsmagazine L'Espresso that he was recruited after taking part in anti-Soviet demonstrations. In the event of a Communist takeover, his task would have been to cause as much civil unrest as possible, Cavallaro said.

Cavallaro described how he was paid 700,000 lire (now worth $635) each month, which was handed to him in a yellow envelope by one of the two intelligence officials who had recruited him. He left the organization in 1973, he said, after he heard of a plot to murder two former Communists, one male and one female. The plan was later abandoned.

Bron: The Washington Post | Clare Pedrick | 14 november 1990