François Ertrijckx, alias Asterix, is geboren op 11 januari 1955. Hij is een van die figuren die in het Bende-dossier vernoemd worden, maar van wie nooit is vastgesteld welke rol hij precies speelde. Was hij een informant die te dicht bij bepaalde milieus kwam? Was hij zelf betrokken bij criminele activiteiten? Of wist hij eenvoudigweg veel doordat hij zich in verschillende milieus bewoog? Op 22 januari 1985 werd hij in Anderlecht vermoord.

Ertrijckx was op het moment van zijn dood dertig jaar oud en woonde in Laken. Hij werkte als pompenmonteur, was diepzeeduiker en had ooit een medaille gekregen nadat hij iemand het leven had gered. Hij was bovendien actief als buitenwipper en was enige tijd lijfwacht van zanger Plastic Bertrand. Daardoor kwam hij in contact met uiteenlopende figuren uit het Brusselse uitgaans- en criminele milieu.

Op 22 januari 1985 werd Ertrijckx op de parking van het Westland Shopping Center in Anderlecht doodgeschoten. Hij zat achter het stuur van zijn Pontiac toen de schoten werden afgevuurd. Een getuige had die avond twee mannen zien discussiëren. De wagen reed na de schietpartij nog enkele tientallen meters verder. Volgens het onderzoek was er geen duidelijk motief en werd geen dader geïdentificeerd. De moord bleef onopgelost.

Een dubbelleven

Het onderzoek naar de moord bracht een merkwaardig beeld van Ertrijckx aan het licht. Zijn vader en vriendin hadden weinig zicht op wat hij buiten zijn normale werk deed. Ertrijckx leidde een dubbelleven en had naast zijn bekende relatie nog een clandestiene vriendin. In de laatste maanden voor zijn dood werkte hij nog maar enkele uren per dag. Hij vertelde dat hij problemen had die hij zelf moest oplossen en dat hij een grote som geld verwachtte.

Tegen zijn vader had hij kort voor zijn dood over de Bende van Nijvel gesproken. Volgens die verklaring beweerde Ertrijckx dat de Amerikanen achter de Bende zaten en dat Paul Vanden Boeynants daar meer van wist dan hij toegaf. Het is niet bekend waarop Ertrijckx die beweringen baseerde.

De gerechtelijke politie onderzocht ook zijn contacten. Volgens de speurder die de moord onderzocht, kende Ertrijckx figuren uit de Brusselse onderwereld, onder wie Marcel Castris, maar ook een verdachte die in het Bende-dossier als Pol bekendstond (waarschijnlijk Paul Bols). Daarnaast waren er contacten met extreemrechtse milieus. De inspecteur kon echter niet vaststellen wat de aard van die contacten precies was. Hij vond tijdens zijn onderzoek geen concreet spoor dat Ertrijckx met de Bende van Nijvel verbond.

Ertrijckx zou tegenover anderen hebben opgeschept dat hij als een soort detective werkte, vooral 's nachts. Dat sluit aan bij het beeld dat later van hem ontstond: een man die rondkeek, contacten legde en informatie verzamelde. In de terminologie van het BIC werd hij uiteindelijk als tipgever of snuffelaar beschouwd.

Asterix en het BIC

Het interessantste onderdeel van het verhaal is de informatie die Ertrijckx volgens een BIC-bron zou hebben doorgegeven.

Commissaris Jan De Wachter verklaarde voor de parlementaire onderzoekscommissie dat hij begin 1986 via een informant informatie had gekregen over een zekere Dany, die een belangrijke rol zou hebben gespeeld bij de Bende van Nijvel. Die informant zou de informatie op zijn beurt hebben gekregen van iemand met de codenaam Asterix, die werd geïdentificeerd als François Ertrijckx. Volgens die informatie was Dany betrokken bij de bevoorrading en betaling van de daders. Ook werd een verband gelegd met Juan Mendez.

Daar zit echter een belangrijk probleem. Ertrijckx was op 22 januari 1985 vermoord. De BIC-informatie kwam pas in 1986 boven water. Bovendien bevatte het uiteindelijke verhaal elementen die betrekking hadden op gebeurtenissen uit een periode waarin Ertrijckx al dood was. Hilde Geens wijst er daarom - in haar boek “Beetgenomen” - zelf op dat de informatie niet eenvoudigweg volledig aan de vijftien maanden eerder overleden Asterix kan worden toegeschreven.

Dat maakt de BIC-informatie niet automatisch waardeloos, maar het betekent wel dat voorzichtigheid noodzakelijk is. "Asterix zei dit" is niet hetzelfde als bewezen dat Ertrijckx deze volledige informatie heeft verstrekt.

De link met WNP

Er is nog een opmerkelijke aanwijzing.

In de agenda's van WNP-leider Michel Libert komt een persoon met de naam Asterix voor. Eind november 1982 staat "Obelix" genoteerd. Op 31 januari 1983 staat een afspraak met "Asterix", vermoedelijk op de Rue de la Forge, een plaats waar de WNP samenkwam. De daaropvolgende dag staat opnieuw Obelix genoteerd en op 7 februari is een ontmoeting met Obelix gepland in het Centraal Station.

Libert verklaarde tegenover Hilde Geens dat Asterix en Obelix (*) figuren uit de periferie van het Front de la Jeunesse waren. Of de Asterix uit zijn agenda dezelfde persoon was als François Ertrijckx, heeft Libert echter nooit bevestigd. Dat verband blijft dus onbewezen.

(*) Jean-Jacques Cordonnier

Toch is het opmerkelijk dat juist na de moord op Ertrijckx de WNP voor het eerst in het Bende-onderzoek naar voren kwam via de informatie die aan Asterix werd toegeschreven.

Ook bij Ertrijckx thuis werden tijdens het moordonderzoek contacten onderzocht die raakvlakken hadden met het extreemrechtse milieu. Zo werden advertenties voor partnerruil gevonden, evenals een reactie van iemand uit een crimineel milieu die via de goudhandel contacten had met personen die op hun beurt weer raakvlakken hadden met WNP. Dat betekent niet dat Ertrijckx lid was van WNP, maar het illustreert wel hoe verschillende milieus in zijn omgeving door elkaar liepen.

Friswa, Pol en Calmette

Een van de interessantste namen in de omgeving van Ertrijckx is Friswa, een van zijn beste vrienden. Friswa was karateka, kreeg training van Jean-Francis Calmette en bewoog zich eveneens in het Brusselse uitgaansmilieu.

Ook Pol, de zogenaamde "reus" uit het Bende-dossier, komt herhaaldelijk in dit netwerk voor. Volgens de gerechtelijke politie kende Ertrijckx hem. Zijn milieu werd later samen met dat van Ertrijckx onderzocht.

Dat is relevant omdat Ertrijckx daardoor niet alleen via één enkele bron aan het Bendedossier wordt gekoppeld. Er ontstaat een netwerk van personen die elkaar kenden en die op verschillende momenten in onderzoeken naar de Bende, extreemrechts, de Brusselse onderwereld en het uitgaansmilieu opdoken. Maar ook hier geldt: contact is geen bewijs van betrokkenheid.

Ertrijckx en Juan Mendez

Er is nog een merkwaardige parallel. Op het forum werd later vastgesteld dat Ertrijckx en Juan Mendez allebei in kringen rond Bouhouche en Beijer werden genoemd en dat er aanwijzingen zijn dat Ertrijckx Mendez kende. Beide mannen werden bovendien in hun auto vermoord, op een moment dat zij zich in een milieu bevonden waarin verschillende criminele en politiële contacten samenkwamen.

De twee moorden vertonen dus enkele opvallende overeenkomsten, maar daarmee is uiteraard nog geen dader of verband bewezen. De moord op Mendez vond bijna een jaar na die op Ertrijckx plaats.