Op 1 februari 1984 wordt minister van Defensie Freddy Vreven in de kamer van volksvertegenwoordigers langdurig geïnterpelleerd door de socialistische afgevaardigde Luk Van den Bossche. Van den Bossche brengt de namen in herinnering van de belangrijkste militairen en miliciens die betrokken zijn bij de diefstal van documenten uit het transmissiecentrum. Hij vraagt de minister welke maatregelen er zullen genomen worden tegen de daders en meer in het bijzonder tegen Paul Latinus, de organisator van die diefstal en op het ogenblik van de interpellatie nog altijd reserve-officier bij de Luchtmacht.
Van den Bossche vraagt zich af hoe het mogelijk is dat de Staatsveiligheid niet vroeger reageerde terwijl ze in 1982 toch in het bezit was van tenminste een exemplaar van Althing waarin gestolen telexberichten afgedrukt stonden. Hij onderstreept de tekortkomingen van de militaire veiligheid die niet in staat is geweest de jarenlange infiltratie in het transmissiecentrum te ontdekken. "Uit dit alles blijft", aldus Van den Bossche, "dat, niettegenstaande alle hoogdravende en bombastische, en ik zou bijna zeggen operettemethodes en voorstellingen gehanteerd door de militaire veiligheid, deze ten hoogste de naam militaire verdienen, maar in elk geval niet de naam veiligheid. In feite is de CTR een zeef, meer niet. Hoe reageert de NATO op het feit dat haar geheimen zomaar in vreemde handen terechtkomen?"
"Tenslotte is er de kwestie van het Althing-tijdschrift. Feit is dat de Staf en de SGR terzake exemplaren toegestuurd kregen. Welke was de houding van beide diensten ten opzichte van dit tijdschrift op het ogenblik dat het werd toegestuurd? Welke concrete initiatieven hebben ze genomen? Overigens heeft de Minister van Justitie ook erkend dat in 1982 een exemplaar doorgestuurd werd aan de SGR door de Staatsveiligheid. Zodat vaststaat dat in elk geval de militaire veiligheid een exemplaar an Althing in handen gehad heeft."
Luk Van den Bossche citeert ook verschillende namen die in verband gebracht zijn met Westland New Post: een kolonel van de rijkswacht, een legerluitenant, een persfotograaf die voor Faez All Ajjaz gewerkt heeft en die zeer goed geïntroduceerd is in hogere kringen van rijkswacht en leger.
Minister Freddy Vreven beklimt de tribune en antwoordt als volgt: "Aangezien de verduistering van de geheime documenten in het Transmissiecentrum van Evere aanleiding is geweest tot zowel een gerechtelijk als een administratief onderzoek moet ik mijn antwoord noodzakelijkerwijs beperken tot die elementen die aangebracht zijn door het interne administratieve onderzoek en waarvan de openbaring geen schade kan toebrengen aan de gerechtelijke enquête."
"Uit het interne onderzoek is gebleken dat de feiten begaan werden door personeelsleden van de dienst zelf. Het personeel is voor hun indiensttreding aan een veiligheidsonderzoek onderworpen maar op dat moment is geen enkel verdacht element naar boven gekomen. Verschillende personen die bij de diefstal betrokken zijn werden na het veiligheidsonderzoek lid van Westland New Post, een organisatie die op dat moment nog niet bekend was bij de diensten van de miliaire veiligheid. Tijdens de periodieke inspecties werd geen enkele onregelmatigheid vastgesteld in verband met de veiligheid van het Transmissiecentrum."
"Een onderzoek van de veiligheidsdienst heeft aan het licht gebracht dat er fouten gebeurd zijn en dat het systeem van bewaren en vernietigen van de archieven niet waterdicht was. Er zijn onmiddellijk maatregelen genomen om die veiligheidsrisico's uit te schakelen."
De NATO is op de hoogte gebracht van de verduistering van de berichten. De SGR (Service Général de Renseignements) kende inderdaad het tijdschrift Althing. Dit tijdschrift stelde zich tot doel zijn lezers in te lichten over 'feiten die nooit in de traditionele pers vermeld worden omdat ze niet goed passen in het kraam van de heersende economische en politieke belangen'. Het tijdschrift bevatte enerzijds aanklachten tegen bepaalde situaties in de Sovjet-Unie en anderzijds tegen de laksheid van de zogenaamde Westerse pseudo-democratieën."
"De artikels die in het tijdschrift gepubliceerd werden hadden geen betrekking op België of op de NATO. Althing werd geklasseerd bij de onbelangrijke blaadjes die door tal van kleine organisaties worden uitgegeven. Wat de andere personen betreft, o.a. een Arabische journalist en een persfotograaf, die hebben niets uit te staan met Landsverdediging, behalve dan dat de persfotograaf me onlangs vergezelde op mijn reis naar Zaïre. Hij was aangeduid geweest door de Federatie van Persfotografen."
Luk Van den Bossche neemt daarna opnieuw het woord. Hij maakt zich ongerust over de discriminatie die er in het leger heerst tussen militairen met een linkse en militairen met een rechtse overtuiging:
"Ik heb de indruk dat iemand met een rechtse overtuiging gemakkelijker door de mazen van het militaire veiligheidsnet glipt. De militaire top is nog altijd geobsedeerd door het communistisch gevaar; ze zien het gevaar niet dat komt vanuit de rechtse dus anticommunistische hoek."
Luk Van den Bossche merkt ook op dat het systeem van militaire veiligheid niet hermetisch is. Anders was de SGR vanaf 1982 een onderzoek begonnen terwijl de wagen nu pas aan het rollen kwam in augustus 1983 toen Barbier tijdens een straatruzie zijn revolver bovenhaalde en begon te schieten. [Zie het topic over de gebeurtenissen in Vorst » Forum] Hij wijst erop dat in Althing, één van die 2.385 kleine blaadjes die in ons land verspreid worden en die niet veel aandacht waard zijn, gegevens werden gepubliceerd over de ligging van de Amerikaanse schepen in de Middellandse Zee. NATO-gegevens dus, waarvan we weten dat ze via een Arabische journalist terecht kwamen in een land van het Midden-Oosten. Van den Bossche dringt erop aan dat de minister meer aandacht zou besteden aan het geval Paul Latinus en dat hij van zijn bevoegdheden zou gebruik maken om hem te ontslaan als reserve-officier.
Freddy Vreven merkt op dat Paul Latinus gedemobiliseerd werd in 1974, dat hij drie maal heropgeroepen werd, 43 dagen in totaal, en dat hij momenteel geen andere relaties heeft met Landsverdediging. Toch belooft de minister dat hij zal nagaan of het inderdaad nodig is om Latinus voor het beëindigen van het gerechtelijk onderzoek te ontslaan uit zijn graad van reserve-officier.
Merken we terloops op dat verschillende teksten het statuut van reserve-officier regelen. De wet van 1 maart 1958 bepaalt in artikel 59 dat een reserve-officier uit zijn graad kan ontslagen worden als hij zich schuldig maakt aan feiten die niet in overeenstemming te brengen zijn met zijn staat. Volgens kamerlid Van den Bossche is het organiseren van de diefstal van geheime legerdocumenten een ernstig feit dat binnen de wettelijke voorzieningen kan vallen.
Er bestaat ook een Koninklijk Besluit van 25 september 1959 dat bepaalt dat de Koning bij zware feiten een reserve-officier kan ontslaan, na een rapport van de minister. De ernstige feiten waarvan sprake worden bepaald door de wet van 1863 en hebben te maken met ongehoorzaamheid, wangedrag, onwaardigheid, verzuim van militaire verplichtingen.
Sinds de ontdekking van de diefstal van vertrouwelijke documenten zijn zeven militairen die erbij betrokken waren overgeplaatst van het transmissiecentrum naar andere eenheden. Dit als veiligheidsmaatregel. Maar tot februari 1984 is er nog geen enkele disciplinaire sanctie getroffen. Het leger wacht op de conclusie van het gerechtelijk onderzoek.
Het vooronderzoek van rechter Coppieters 't Wallant is waarschijnlijk bijna rond. De voorlopige invrijheidstelling van Michel Libert in januari, na vijf maanden gevangenis, wijst daarop. Maar ondertussen wordt het administratief onderzoek in het hoofdkwartier van de strijdkrachten verder gezet. Er liggen verschillende voorstellen ter tafel om de controlemethodes te wijzigen en om de veiligheidsprocedures, waarvan gebleken is dat ze allesbehalve veilig zijn, te verbeteren.
Bron: Operatie Staatsveiligheid | René Haquin